Бахши Фиқҳ
Ҷ: Таҳорат: Дур кардани бевузӯгӣ (вузӯ гирифтан ва покӣ аз ҷанобату ҳайзу нифос) ва аз байн рафтани наҷосат аст, яъне, дур кардани он чи ки монеи намоз хондан мешавад.
Паёмбар (Саллалоҳу алайҳи ва саллам) мефармояд: " Таҳорат, калиди намоз аст." Ривояти Абудовуд.
Таҳорат аз наҷосат: Ин маънои онро дорад, ки мусалмон ҳар гуна наҷосатеро, ки ба баданаш, либосаш ва ё ҷои намозгузориаш афтода бошад, бояд онро дур кунад.
Таҳорат аз ҳадас: Ин ба воситаи таҳорат ё ғусл, ки бо оби пок ё таяммум барои касе, ки дастраси ба об надорад, ё наметавонад аз об истифода кунад, анҷом дода мешавад.
Ҷ: Бо об шустани он то пок шуданаш. Аммо чизеро, ки саг лесида бошад, ҳафт бор мешӯяд, ки нахустинаш бо хок аст.
Зеро аз Абуҳурайра (Разияллоҳу анҳу) ривоят аст, ки Расули Аллоҳ (Саллалоҳу алайҳи ва саллам) фармуданд: "Покии зарфи яке аз шумо, агар саг аз он об нӯшад (ё онро лесад) он аст, ки ҳафт бор онро бишӯяд ва бори аввалаш бояд бо хок бошад" Ривояти Муслим.
Ҷ: Паёмбар (Саллалоҳу алайҳи ва саллам) мефармояд: "Ҳар гоҳ бандаи мусалмон - ё муъмин - вузӯ бигирад ва рӯяшро бишӯяд, бо об - ва ё бо охирин қатраи об - гуноҳе, ки бо чашмаш ба сӯи он назар намуда, аз рӯяш берун мешавад ва ҳар гоҳ дастҳояшро бишӯяд, ё бо об - ё бо охирин қатраи об - ҳар гуноҳеро, ки бо дастҳояш муртакиб шуда, берун мешавад ва ҳар гоҳ пойҳояшро бишӯяд, бо об - ё бо охирин қатраи об - гуноҳонеро, ки бо пойҳояш ба сӯи он қадам бардошта бошад, аз он берун мешавад, ба ин гуна аз гуноҳон пок берун мегардад." Ривояти Муслим.
Ҷ: Бо се бор шустани дастон. Ва себорӣ мазмазаву истиншоқу истинсор кардан.
- Мазмаза, яъне обро дар даҳон андохтан, гардондан ва берун рехтан.
- Истиншоқ, яъне обро бо нафас дар бинӣ кашидан бо дасти рост.
- Истинсор, яъне баровардани об аз бини баъд аз истиншоқ бо дасти чап.
- Сипас се бор шустани рӯй.
- Сипас шустани ҳарду даст то оринҷ, се бор.
- Сипас масҳ кашидани сар, бо дастонро то пушти сар бурдан ва дубора баргардонидани онҳо ба пеши сар ва гӯшҳоро ҳам масҳ мекунӣ.
- Сипас шустани пойҳо то каъбайн (буҷулак - ду устухони барҷастаи ду тарафи пой) се бор.
Ин мукаммалтарин таҳорат аст. Ва ин равиш дар ҳадисҳое, ки дар Бухорӣ ва Муслим аз Паёмбар (Саллалоҳу алайҳи ва саллам) собит аст, Усмон ва Абдуллоҳ ибни Зайд ва дигарон ривоят кардаанд.
Ва ҳамчунин аз Паёмбар (Саллалоҳу алайҳи ва саллам) назди Бухорӣ ва дигарон собит аст, ки: "Як бор як бор таҳорат карданд ва ин ки ду бор ду бор таҳорат карданд." Ба ин маъно, ки ҳар як узве аз аъзои таҳоратро якборӣ ё дуборӣ шустанд.
Ҷ: Фарзҳои таҳорат он амалҳое ҳастанд, ки бо тарки яке аз онҳо вузӯи шахс дуруст намешавад.
1. Шустани рӯй ва аз ҷумлаи он мазмаза ва истиншоқ аст.
2. Шустани дастон то оринҷ.
3. Масҳи сар ва аз ҷумлаи он масҳи гӯшҳо аст.
4. Шустани пойҳо то буҷулакҳо.
5. Тартиб байни шустани узвҳо, аввал шустани рӯй, сипас дастон, сипас масҳи сар, сипас пойҳо.
Аллоҳ Таъоло мефармояд: (Эй касоне, ки имон овардаед чун ба [қасди] намоз бархостед, рӯйи худ ва дастҳоятонро то оринҷ бишӯед ва саратонро масҳ кунед ва пойҳоятонро то ду шитолинг [буҷулак бишӯед].) (Сураи Моида, ояти 6)
6. Муволот: Яъне вузӯ бояд дар як вақт ва пай дар пай иҷро шавад, бидуни он ки миёни шустани узвҳо фосила гузошта шавад, ки узви шусташуда хушк шавад. Монанди ин ки шахс нисфи вузӯро анҷом диҳад ва нисфи дигарашро вақти дигар. Дар чунин ҳолат вузӯяш дуруст намешавад.
Ба далели ин ҳадис, ки: "Паёмбар (Саллалоҳу алайҳи ва саллам) мардеро дид, ки намоз мехонад ва пушти пояш ба андозаи як дирҳам хушк монда, об нарасида буд, Паёмбар (Саллалоҳу алайҳи ва саллам) ӯро амр кард, ки вузӯ ва намозашро дубора анҷом диҳад." (Яъне аз нав вузӯ бигираду намозашро дубора бихонад.) Ривояти Абудовуд.
Ҷ: Суннатҳои вузӯ амалҳое ҳастанд, ки агар вузӯкунанда онҳоро анҷом диҳад, аҷру савоби зиёдтар мегирад ва агар анҷом надиҳад гунаҳгор намешавад ва вузӯяш дуруст аст.
1. Бисмиллоҳ гуфтан. Бинобар ин ҳадис: " Касе, ки номи Аллоҳро (ҳангоми оғози вузӯ) зикр накунад, вузӯ надорад." Ривояти Абудовуд.
2. Мисвок. Ба далели ин ҳадис: "Агар барои умматам душвор намебуд, онҳоро амр мекардам, ҳангоми ҳар вузӯ гирифтан мисвок бизананд." Ривояти Аҳмад.
3. Шустани ҳарду даст то банди даст.
4. Тахлили ангуштон. (Ҳангоми шустан ангуштонро байни ҳам даровардан.) Ба далели ин ҳадис: "Вузӯро комил намоед ва байни ангуштонатонро тахлил кунед ва дар истиншоқ (обро ба бинӣ даровардан) муболиға кунед, магар ин ки рӯзадор бошед." Ривояти аҳли сунан.
5. Ду - себорӣ шустани узвҳо.
6. Оғоз кардани вузӯ аз тарафи рост. Ба далели ин ҳадис, ки модари муъминон Оиша (Разияллоҳу анҳо) ривоят кардааст, мефармояд: " Паёмбар (Саллалоҳу алайҳи ва саллам) дӯст медошт, ки дар пӯшидани кафш, шона кардан, вузӯ гирифтан ва дар ҳама корҳояш аз рост оғоз кунад." Муттафақун алайҳӣ.
7. Зикр баъд аз вузӯ: " Ашҳаду ал-ло илоҳа илло Аллоҳ, ваҳдаҳу ло шарика лаҳу, Ва ашҳаду анна Муҳаммадан абдуҳу ва расулуҳу". Ривояти Муслим.
8. Ду ракаъат намоз хондан баъд аз вузӯ. Ба далели ин ҳадис: "Ҳар ки монанди вузӯи ман вузӯ бигирад, сипас ду ракаъат намоз бихонад ва бо худ сухан нагӯяд, Худованд гуноҳони гузаштаи ӯро мебахшад." Ривояти Бухорӣ ва Муслим.
Ҷ: Он чи аз роҳи пешу қафои инсон берун мебарояд. Монанди пешоб, наҷосат ва бод.
- Хоб, девонагӣ ва беҳушӣ. Ба далели ин ҳадис: "Чашм нигаҳбони мақъади инсон аст, пас агар шахс хобид бояд вузӯ бигирад." Ривояти Абудовуд ва Ибни Моҷаҳ.
- Хӯрдани гӯшти шутур. Марде аз Паёмбар (Саллалоҳу алайҳи ва саллам) пурсид: Оё бо (хӯрдани ) гӯшти шутур вузӯ бигирам? Фармуданд: "Оре". Ривоят Муслим.
- Ламс кардани пеш ва пас (мақъад ва шармгоҳ) бо даст ва бе монеа. Ба далели ин ҳадис: "Ҳар кас олаташро ламс кунад, бояд вузӯ кунад." Ривояти Абудовуд ва Тирмизӣ ва дигарон.
Ҷ: Таяммум: Истифодаи хоки пок ё дигар аҷзои замин, ҳангоми набудани об ё адами тавоноии истифода аз об.
Аллоҳ Таъоло мефармояд: ( ... об наёфтаед, пас, [бояд] бо хоки пок таяммум кунед, [ба ин равиш, ки] чеҳра ва дастҳоятонро [бо он] маҳс намоед. Бе гумон, Аллоҳ Таъоло бахшояндаи омурзгор аст.) (Сураи Нисо, ояти 43)
Ҷ: Бо дастон ба хок як зарба задан ва рӯю пушти дастонро бо он масҳ кардан.
Ба далели сухани Паёмбар (Саллалоҳу алайҳи ва саллам), ки Аммор ибни Ёсир (разияллоҳу анҳу)-ро фармуданд: "Бароят кофӣ буд, ки чунин бикунӣ" Он гоҳ Паёмбар (Саллалоҳу алайҳи ва саллам) бо кафи дастонаш ба замин зад ва он чи дар дастонаш (аз хок) буд онҳоро пуф кард, сипас бо дастонаш рӯй ва дастонашро масҳ кард. Ривояти Бухорӣ ва Муслим.
Ҷ: - Мӯза ва маҳсӣ пойпӯше аз чарм ҳастанд, ки бар пой мепӯшанд.
- Ҷуроб чизест, ки бар пой пӯшида мешавад, вале аз чарм нест.
Масҳ кашидан бар онҳо ҷоиз аст.
- Ба далели ҳадиси Муғира ибни Шуъба (разияллоҳу анҳу), ки Расули Худо (Саллалоҳу алайҳи ва саллам) таҳорат карданд ва бар ҷуробҳояшон масҳ кашиданд. Ривояти Абудовуд ва Тирмизӣ ва дигарон.
- Дар Бухорӣ ва Муслим омадааст: "Пас таҳорат карданд ва бар хуффайн масҳ кашиданд."
Ҷ: 1. Пӯшидани хуффайн дар ҳолати вузӯ доштан, яъне баъд аз вузӯ.
Ба далели ҳадиси Муғира (разияллоҳу анҳу) ки фармуд: Дар сафаре ҳамроҳи Паёмбар (Саллалоҳу алайҳи ва саллам) будам ва хостам маҳсиҳояшонро бикашам, фармуданд: "Раҳояшон кун, зеро онҳоро бо вузӯ пӯшидаам", пас бар онҳо масҳ кашид. Муттафақун алайҳи.
2. Бояд маҳсӣ (ва ҷӯроб) пок бошад, зеро масҳ кашидан бар (маҳсӣ ва ҷӯроби) наҷосатолуд ҷоиз нест.
3. Бояд маҳсӣ (ё ҷӯроб) ҷоеро, ки дар вузӯ шустанаш фарз аст (то буҷулаки по), бипӯшонад.
4. Бояд масҳ то муддати муқаррар гардида бошад. Яъне барои муқим як шабонарӯз ва барои мусофир се шабонарӯз.
Ба далели ҳадиси Алӣ (разияллоҳу анҳу), ки фармуд: Паёмбар (Саллалоҳу алайҳи ва саллам) барои мусофир се шабонарӯз ва барои муқим (ғайри мусофир) як шабонарӯз муқаррар карданд. Ривояти Муслим.
Ҷ: Тарзи масҳ кашидан чунин аст: шахси вузӯгиранда ангуштони ду дастро бо об тар намуда, бар болои ангуштони пойҳояш гузошта, сипас онро ба тарафи боло мекашад. Пойи ростро бо дасти рост ва пойи чапро бо дасти чап масҳ мекунад, ангуштонашро ҳангоми масҳ кардан боз намояд ва масҳро такрор намекунад. (якбор масҳ кардан кифоят мекунад)
Ҷ: 1. Поён ёфтани муҳлати масҳ. Пас аз гузаштани муҳлати муайян кардаи шариат барои масҳ дуюмбора масҳ кашидан ҷоиз нест, ки он як шабонарӯз барои муқим ва се шабонарӯз барои мусофир аст.
2. Баровардани маҳсиҳо (ё ҷӯроб). Агар шахс пас аз масҳ кашидан ҳарду маҳсӣ ё яке аз онҳоро берун биёварад, масҳ бар он ду ботил мегардад.
Ҷ: 1. Ислом; намоз аз кофир пазируфта намешавад, зеро ҳама амалҳо (-и нек) бо (куфр ва) ширк нобуд мешаванд.
Аллоҳ Таъоло мефармояд: («Агар ширк биварзӣ, [подоши] корҳоят, қатъан, барбод хоҳад рафт ва зиёнкор хоҳӣ шуд.) (Сураи Зумар, ояти 65)
2. Ақл; намози девона дуруст нест.
3. Тамйиз (фарқ кардан); намози кӯдаке, ки (хубро аз нек) фарқ карда наметавонад дуруст нест.
Ба далели ин сухани Паёмбар (Саллалоҳу алайҳи ва саллам), ки мефармояд: "Қалам аз се кас бардошта шудааст: аз шахси хобида то ин ки бедор шавад, аз кӯдак то ин ки бузург шавад ва аз девона то ин ки ба ақл ояд ё ба ҳуш ояд." Ривояти аҳли сунан.
4. Ният.
Дар ҳадис омада аст, ки: "Ҳамоно корҳо ба ният вобаста аст ва ҳар кас ҳамонеро ба даст меорад, ки ният кардааст." Ривояти Бухорӣ.
5. Ворид шудани вақти намоз. Аллоҳ Таъоло мефармояд: ([чаро ки] бе тардид, намоз [фаризаест, ки] дар авқоти муайяне бар муъминон воҷиб шудааст.) (Сураи Нисо, ояти 103).
6. Вузӯ гирифтан барои рафъи ҳадас. Ба далели ин ҳадис: "Аллоҳ Таъоло намози касе аз шуморо, ки вузӯашро шикастааст, намепазирад, то ин ки вузӯ бигирад." Муттафақун алайҳи.
7. Покӣ аз наҷосат. Ба далели ин сухани Аллоҳ Таъоло, ки мефармояд: (Ва либосатро покиза бидор.) (Сураи Муддассир, ояти 4)
8. Сатри аврат. Аллоҳ Таъоло мефармояд: (Эй фарзандони Одам, ҳангоми рафтан ба масҷид [ва дар ҳар намозе] зинати худро баргиред [ва либоси шоиста бипӯшед].) (Сураи Аъроф, ояти 31)
9. Рӯй овардан ба қибла. Аллоҳ Таъоло мефармояд: (пас, рӯйи худро ба сӯйи Масҷид-ул-ҳаром кун ва [шумо низ, эй муъминон, барои адои намоз] ҳар ҷо будед, рӯйи худро ба сӯйи он бигардонед.) (Сураи Бақара,ояти 144)
Ҷ: Намоз чаҳордаҳ рукн дорад, ки ба тариқи зайланд:
- Якум: Қиём (рост истодан) дар намози фарзӣ барои касе, ки тавоно аст. Ба далели ҳадиси Имрон ибни Ҳусайн (разияллоҳу анҳу) аз Паёмбар (Саллалоҳу алайҳи ва саллам), ки фармуданд: "Истода намоз бигзор, агар наметавонӣ нишаста ва агар наметавонӣ ба паҳлу" Ривояти Бухорӣ.
- Такбири эҳром ва он "Аллоҳу акбар" гуфтан аст. Ба далели сухани Паёмбар (Саллалоҳу алайҳи ва саллам) ки фармуданд: "Ҳаргоҳ барои намоз бархостӣ, такбир бигӯ." Муттафақун алайҳи.
- Хондани сураи Фотиҳа. Ба далели сухани Паёмбар (Саллалоҳу алайҳи ва саллам), ки мефармояд: "Касе сураи Фотиҳаро нахонад, намоз нахондааст." Муттафақун алайҳи.
- Рукуъ, дар ҳолати рукуъ намозгузор пушташро рост карда, сарашро дар баробари камараш қарор медиҳад.
- Бархостан аз рукуъ.
- Истодан ва рост кардани қомат баъд аз рукуъ. Ба далели сухани Паёмбар (Саллалоҳу алайҳи ва саллам), ки мефармояд: "Сипас ба рукуъ бирав, то ин ки ором ёбӣ, сипас бархез, то ин ки ором ёбӣ" Муттафақун алайҳи.
- Саҷда, ва қарор гирифтани пешонӣ, бинӣ, ду даст, ду зону ва атрофи ангуштони ҳарду пой дар замин ҳангоми саҷда.
- Бархостан аз саҷда.
- Нишастан байни ду саҷда. Ба далели сухани Паёмбар (Саллалоҳу алайҳи ва саллам), ки мефармояд: "Сипас саҷда кун, то ин ки дар ҳоли саҷда ором ёбӣ, сипас бархез то ин ки дар нишастан ором ёбӣ." Муттафақун алайҳи.
Суннат он аст, ки шахс бар рӯи пойи чапаш нишинад ва пойи росташро (ба таври амудӣ) рост карда, ангуштонашро ба сӯи қибла кунад. Ба далели ҳадиси модари муъминон Оиша (разияллоҳу анҳо), ки мефармояд: "(Расули Худо) пойи чапашро бар рӯи замин паҳн мекард (бар он менишаст) ва пойи росташро қоим мекард." Ривояти Муслим.
- Ором гирифтан дар ҳар рукни амалӣ.
- Ташаҳҳуди ахир. Ба далели ҳадиси Ибни Масъуд (разияллоҳу анҳу), ки: Мо дар намоз пеш аз он ки ташаҳҳуд фарз шавад, онро мегуфтем ..., Ривояти Насоӣ ва асли ин ҳадис дар саҳеҳайн аст.
- Нишастан барои ташаҳҳуди ахир.
- Салом додан дар охири намоз ба ҳарду тараф, бо чунин лафз: "Ассалому алайкум ва раҳматуллоҳ". Бинобар ин ҳадис: " Ба тарафи росту чапаш салом медод: "Ассалому алайкум ва раҳматуллоҳ. Ассалому алайкум ва раҳматуллоҳ." Ривояти Тирмизӣ ва дигарон.
- Тартиби рукнҳо. Чӣ гунае, ки дар боло зикр шуд, агар масалан пеш аз рукуъ қасдан саҷда кунад намозаш фосид мешавад ва агар фаромӯш кунад, бояд ба рукуъ баргардад ва сипас саҷда кунад.
Ҷ: Воҷиботи намоз ҳаштто аст:
1. Такбирҳои намоз ғайр аз такбири таҳрима.
2. Гуфтани "Самиъаллоҳу лиман ҳамидаҳ" барои имом ва касе, ки танҳо намоз мехонад.
3. Гуфтани "Раббано ва лака-л-ҳамд".
4. Гуфтани "Субҳона раббиял ъазим" як бор дар рукуъ.
5. Гуфтани "Субҳона раббиял аъло" як бор дар саҷда.
6. Гуфтани "Раббӣ иғфир лӣ" миёни ду саҷда.
7. Ташаҳҳуди аввал.
8. Нишастан барои ташаҳҳуди аввал.
Ҷ: Суннатҳои намоз ёздаҳто аст:
1. Баъди такбири эҳром ин дуоро гуфтан: " Субҳонакал-лоҳумма ва биҳамдика ва таборакасмука ва таъоло ҷаддука ва ло илоҳа ғайрука", ин дуоро дуои истифтоҳ (кушодан) меноманд.
2. "Аъузу биллоҳи минаш-шайтонир-раҷим" гуфтан.
3. "Бисмиллоҳир-раҳмонир-раҳим" гуфтан.
4. Гуфтани "Омин".
5. Хондани ягон сура баъд аз сураи Фотиҳа.
6. Бо овози баланд хондан барои имом.
7. Баъди "Раббано ва лакал ҳамд" ин дуоро гуфтан: "Милъас-самовоти ва милъал-арзи ва милъа мо шиъта мин шайъин баъд".
8. Аз як бор бештар гуфтани тасбеҳ дар рукуъ, яъне тасбиҳи дувум ва севум ва ҳарчи бештар аз он бошад.
9. Дар саҷда аз як бор бештар гуфтани тасбеҳ.
10. Дар миёни ду саҷда бештар аз як бор гуфтани "Раббӣ иғфир лӣ".
11. Дуруд фиристодан бар Паёмбар (Саллалоҳу алайҳи ва саллам) дар ташаҳҳуди ахир ва бар аҳлу байташон ва дуои баракат бар онон ва дуо кардан баъд аз он.
Суннатҳои феълӣ ё амалӣ, ки ҳайатҳои намоз низ номида мешавад:
1. Рафъи ядайн (бардоштани дастон ) ҳамроҳи такбири таҳрима.
2. Ва ҳангоми рукуъ кардан.
3. Ва ҳангоми бархостан аз рукуъ.
4. Поин овардани дастон баъд аз он.
5. Гузоштани дасти рост бар болои дасти чап.
6. Нигоҳ кардан ба макони саҷда.
7. Ҷудо кардани пойҳо дар ҳоли истодан.
8. Ҳангоми рукуъ зонуҳоро доштан дар ҳоли кушода гузоштани ангуштон инчунин сарро бо пушт рост кардан дар ҳоли рукуъ.
Қарор додани аъзоҳои саҷда дар замин ва часпонидани онҳо дар ҷои саҷда.
10. Дур сохтани бозуҳо аз паҳлуҳо; шикам аз ронҳо; ронҳо аз пойҳо; рост гузоштани пойҳо; кафи ангуштони пойҳоро ба замин ва аз ҳам ҷудо гузоштан; дастонро дар баробари китфҳо паҳн ва ангуштонро якҷоя карда гузоштан.
11. Нишастан рӯи пойи чап миёни ду саҷда ва дар ташаҳҳуди аввал ва таваррук (такя кардан бар нишемангоҳи худ) дар ташаҳҳуди дувум.
12. Дар миёни ду саҷда паҳн гузоштани дастон дар болои зонуҳо, вале ангуштон ба ҳам часпида бошад. Дар ташаҳҳуд низ ба ҳамин шакл менишинад, аммо ангушти хурд ва калони ростро ба ҳам ба шакли доира баста, бо ангушти субоба (ишорат) ҳангоми зикри Аллоҳ ишора мекунад.
13. Ҳангоми салом додан рӯйро ба тарафи рост ва чап гардондан.
Ҷ: Тарзи намоз хондан:
1. Бо ҳамаи бадан бе моил шудан ба росту чап ва нигоҳ накардан, рӯ ба қибла меистад.
2. Сипас бо дилаш - бидуни ба забон талаффуз кардани он - намозеро, ки хонданӣ аст, ният мекунад.
3. Сипас такбири эҳромро мегӯяд: "Аллоҳу акбар" ва ҳангоми такбир дастонашро то баробари китфонаш боло мебарад.
4. Сипас кафи дасти росташро бар болои дасти чапи худ дар болои синаи худ мегузорад.
5. Сипас бо гуфтани ин дуо (дуои истифтоҳ) намозашро оғоз мекунад: " Аллоҳумма боъид байнӣ ва байна хатоёя, камо боъадта байнал-машриқи вал-мағриб, Аллоҳумма наққинӣ мин хатоёя камо юнаққас-савбул-абязу минад-данас, Аллоҳумма иғсилнӣ мин хатоёя бил-моъи вас-салҷи вал-барад".
Ё ин ки мегӯяд: " Субҳонакаллоҳумма ва биҳамдика ва таборака исмука ва таъоло ҷаддука ва ло илоҳа ғайрука".
6. Сипас мегӯяд: "Аъузу биллоҳи минаш-шайтонир-раҷим".
7. Сипас "Бисмиллоҳир-раҳмонир-раҳим" гуфта, сураи Фотиҳаро мехонад: (Бисмиллаҳир-раҳмонир-раҳим 1 Алҳамду лиллаҳи раббил ъоламин 2 Арраҳмони-р-раҳим 3 Молики явмиддин 4 Ийёка наъбуду ва ийёка настаъин 5 Иҳдина-с-сиротал мустақим 6 Сирота-л-лазина анъамта ъалайҳим ғайри-л-мағзуби ъалайҳим ва лаззолӣн 7) (Сураи Фотиҳа, оятҳои 1-7)
Сипас "Омин" мегӯяд, яъне, Бор илоҳо дуоямро иҷобат фармо.
8. Сипас ҳар миқдоре, ки аз Қуръон барояш муяссар буд мехонад ва дар намози бомдод зиёдтар ва дарозтар мехонад.
9. Сипас рукуъ мекунад, яъне пушташро барои бузургдошт ва таъзими Аллоҳ хам мекунад ва ҳангоми ба рукуъ рафтан такбир (Аллоҳу акбар) мегӯяд ва дастонашро баробари китфонаш мебардорад. Ва суннат ин аст, ки пушташро ҳамвор карда, сарашро баробари он қарор диҳад. Дастонашро дар ҳоле, ки ангуштонаш кушода аст болои зонуҳояш қарор медиҳад.
10. Дар рукуъ се бор "Субҳона раббиял-ъазим" мегӯяд ва агар бихоҳад инро изофа кунад, хуб аст: "Субҳонакаллоҳумма ва биҳамдика, Аллоҳумма иғфир лӣ".
11. Сипас сарашро аз рукуъ бардошта, "Самиъаллоҳу лиман ҳамидаҳ" мегӯяд ва дастонашро баробари китфонаш мебардорад (рафъи ядайн мекунад). Шахсе, ки аз пушти имом мехонад "Самиъаллоҳу лиман ҳамидаҳ" намегӯяд, балки "Раббано ва лака-л-ҳамд" мегӯяд.
12. Сипас баъд аз он ки рост истод, мегӯяд: "Раббано ва лака-л-ҳамд, милъас-самовоти ва милъа-л-арзи ва милъа мо шиъта мин шайъин баъд".
13. Сипас саҷдаи аввалро анҷом медиҳад ва ҳангоми рафтан ба саҷда "Аллоҳу акбар" мегӯяд. Бар ҳафт аъзо - пешонӣ, бинӣ, кафи дастҳо, зонуҳо ва ангуштони пой - саҷда мекунад. Дастонашро аз паҳлуҳояш дур нигоҳ медорад ва оринҷҳояшро ба замин намегузорад ва нуги ангуштонашро ба сӯи қибла мегирад.
14. Дар саҷдааш се бор мегӯяд: "Субҳона раббиял-аъло" ва агар ин дуоро биафзояд хуб аст: "Субҳонакаллоҳумма раббано ва биҳамдика, Аллоҳуммағфир лӣ".
15. Сипас бо гуфтани "Аллоҳу акбар" сарашро аз саҷда мебардорад.
16. Сипас миёни ду саҷда бар пойи чапаш мешинад ва пойи росташро рост мекунад ва дастонашро бар болои ронҳо ва зонуҳояш мегузорад.
17. Дар ҳоли миёни ду саҷда нишастанаш мегӯяд: "Раббӣ иғфир лӣ ва-рҳамнӣ ва-рзуқнӣ ва-ҷбурнӣ ва ъофинӣ".
18. Сипас саҷдаи дувумро ҳамон гунае, ки саҷдаи якумро анҷом дод, бо ҳамон гуфтору рафтор анҷом медиҳад ва ҳангоми саҷда кардан "Аллоҳу акбар" мегӯяд.
19. Сипас аз саҷдаи дувум бо гуфтани "Аллоҳу акбар" бармехезад ва ракаъати дувумро мисли ракъати якум анҷом медиҳад, магар ин ки дар ракаъати дувум дуои истифтоҳро намегӯяд.
20. Сипас баъд аз ракаъати дувум "Аллоҳу акбар" гуфта, менишинад, монанди нишастани байни ду саҷда.
21. Дар ин нишастан "Ташаҳҳудро" мехонад ва мегӯяд: (Аттаҳиёту лиллоҳи вас-салавоту ват-тайибот. Ассалому ъалайка ай-юҳан-набию ва раҳматуллоҳи ва баракотуҳ. Ассалому ъалайно ва ъало ибодиллоҳис-солиҳин. Ашҳаду ал-ло илоҳа иллалоҳу ва ашҳаду анна Муҳаммадан ъабдуҳу ва расулуҳу. Аллоҳумма саллӣ ъало Муҳаммадин ва ъало оли Муҳаммад, камо саллайта ъало Иброҳима ва ъало оли Иброҳим, Иннака Ҳамидум-Маҷид. Аллоҳумма борик ъало Муҳаммадин ва ъало оли Муҳаммад, камо боракта ъало Иброҳима ва ъало оли Иброҳим, Иннака Ҳамидум-Ҳаҷид, Аъузу биллоҳи мин азоби ҷаҳаннам ва мин азобил-қабр ва мин фитнатил-маҳё вал-мамот ва мин фитнатил-масиҳид-даҷҷол.) Сипас ҳар он чи аз хайри дунё ва охират бихоҳад дар дуояш аз Аллоҳ Таъоло талаб мекунад.
22. Сипас ба тарафи росту чапаш "Ассалому алайкум ва раҳматуллоҳ" гуфта салом медиҳад. (Ва бо ин намозашро ба охир мерасонад.)
23. Агар намоз се ракаъата ё чаҳор ракаъата бошад, дар ташаҳҳуди аввал то инҷо мехонад:" Ашҳаду ал-ло илоҳа илло Аллоҳ ва ашҳаду анна Муҳаммадан ъабдуҳу ва расулуҳу."
24. Сипас "Аллоҳу акбар" гуфта, аз ҷояш бармехезад ва дастонашро баробари китфонаш мебардорад (рафъи ядайн).
25. Идомаи намозашро ба монанди ракаъати дувум анҷом медиҳад, вале танҳо сураи Фотиҳаро мехонад.
26. Сипас ба ҳолати таваррук менишинад. Ин гуна, ки пойи росташро дар замин рост гузошта ва пойи чапашро аз зери пойи росташ мегузаронад ва нишемангоҳашро бар замин қарор медиҳад ва дастонашро монанди ташаҳҳуди аввал болои ронҳо мегузорад.
27. Дар ин нишаст "ташаҳҳудро" пурра мехонад.
28. Сипас ба тарафи рост ва чап "Ассалому алайкум ва раҳматуллоҳ" гуфта, салом медиҳад.
Ҷ: Гуфтани "Астағфируллоҳ" се маротиба.
"Аллоҳумма анта-с-салому ва минка-с-салом, таборакта ё за-л-ҷалоли ва-л-кром".
" Ло илоҳа илла- Аллоҳу ваҳдаҳу ло шарика лаҳу, лаҳу-л-мулку ва лаҳу-л-ҳамд ва ҳува ъало кулли шайъин қадир, Аллоҳумма ло мониъа лимо аътайта ва ло муътия лимо манаъта ва ло янфаъу за-л-ҷадди минка-л-ҷадд".
"Ло илоҳа илла- Аллоҳ ваҳдаҳу ло шарика лаҳу, лаҳу-л-мулку ва лаҳу-л-ҳамд ва ҳува ъало кулли шайъин қадир. Ло ҳавла ва ло қуввата илло биллоҳ, ло илоҳа илла- Аллоҳ ва ло наъбуду илло ийёҳ, лаҳу-н-неъмату ва лаҳу-л-фазл ва лаҳу-с-саноу-л-ҳасан, ло илоҳа илла-Аллоҳ, мухлисина лаҳу-д-дина ва лав кариҳа-л-кофирун."
"Субҳоналлоҳ" сиву се бор.
"Алҳамду лиллоҳ" сиву се бор.
"Аллоҳу акбар" сиву се бор.
Сипас барои сад бор комил шудан мегӯяд: "Ло илоҳа илла-Аллоҳу ваҳдаҳу ло шарика лаҳу, лаҳу-л-мулку ва лаҳу-л-ҳамд ва ҳува ъало кулли шайъин қадир."
- Сураи Ихлос ва муъаввизот (сураҳои ихлос, фалақ, нос)-ро себорӣ баъди намози бомдод ва намози шом ва якборӣ баъди дигар намозҳо мехонад.
- Ва (дар охир) оятулкурсиро як бор мехонад.
Ҷ: Ду ракаъат пеш аз намози бомдод.
- Чаҳор ракаъат пеш аз намози пешин.
- Ду ракаъат баъди намози пешин.
- Ду ракаъат баъд аз намози шом.
- Ду ракаъат баъд аз намози хуфтан.
Фазилати суннатҳои ротиба: Паёмбар (Саллалоҳу алайҳи ва саллам) мефармояд: "Касе дар як шабонарӯз дувоздаҳ ракаъат суннат (суннатҳои муъаккада ё ротиба) бихонад, Аллоҳ барои ӯ хонае дар биҳишт бино хоҳад кард." Ривояти Муслим, Аҳмад ва дигарон.
Ҷ: Рӯзи ҷумъа. Паёмбар (Саллалоҳу алайҳи ва саллам) мефармояд: "Беҳтарин рӯзҳои шумо рӯзи ҷумъа аст, дар ин рӯз Одам офарида шуд ва дар ин рӯз аз дунё рафт ва дар ин рӯз сур дамида мешавад ва саъқа (мурдани одамон аз садои сур) дар ин рӯз аст, пас дар ин рӯз бар ман зиёд дуруд бифиристед, зеро дуруди шумо бар ман пешкаш мешавад." Гуфтанд: Эй Расули Аллоҳ, чӣ гуна дуруди мо бар ту пешкаш мешавад, дар ҳоле, ки ту фано шудаи, яъне пӯсидаи? Дар ҷавоб фармуданд: "Аллоҳ Таъоло ҷасадҳои паёмбаронро бар замин ҳаром кардааст." (Яъне, ҷасадҳои паёмбарон дар замин намепӯсанд.) Ривояти Абудовуд ва дигарон.
Ҷ: Намози ҷумъа барои ҳар як мусалмони мард, болиғ, оқил, муқим (ғайри мусофир) фарзи ъайн аст.
Аллоҳ Таъоло мефармояд: (Эй касоне, ки имон овардаед, ҳангоме ки дар рӯзи ҷумъа барои намоз азон гуфта шавад, ба сӯйи [намозу] зикри Аллоҳ Таъоло бишитобед ва хариду фурӯшро раҳо кунед. Агар бидонед, ин барои шумо беҳтар аст.) (Сураи Ҷумъа, ояти 9)
Ҷ: 1. Ғусл кардан. Ба далели сухани Паёмбар (Саллалоҳу алайҳи ва саллам), ки мефармояд: "Ғусли рӯзи ҷумъа бар ҳар болиғ воҷиб аст." Ривояти Бухорӣ.
2. Хушбӯйӣ. Бинобар ин ҳадис: "Ин ҳаққест бар уҳдаи мусалмонон, ки дар рӯзи ҷумъа ғусл кунанд ва ҳар кас аз атри хонаводааш истифода кунад." Ривояти Аҳмад ва Тирмизӣ.
3. Пӯшидани беҳтарин либос. Бинобар ин ҳадис: "Агар яке аз шумо имкон дошта бошад, ки барои намози ҷумъааш ду либосеро ғайри либоси кориаш қарор диҳад, зиёне недорад." Ривояти Ибни Моҷаҳ ва Молик дар Муваттаъ.
4. Барвақт рафтан ба масҷид.
5. Пиёда рафтан ба масҷид. Ба далели ин ҳадис: " Ҳар ки рӯзи ҷумъа шустушӯй ва ғусл кунаду барвақт (ба масҷид) равад, (ба имом) наздик шавад ва хутбаро хомӯшона гӯш кунад, барои ҳар қадами гузоштааш савоби яксола рӯза ва намозро мегирад." Ривояти Тирмизӣ ва Насоӣ.
6. Зиёд дуруд фиристодан бар Паёмбар (Саллалоҳу алайҳи ва саллам). Паёмбар (Саллалоҳу алайҳи ва саллам) фармуданд: "Дар рӯзи ҷумъа бар ман бисёр салавот бифиристед, зеро он (дуруд ва салавот) мавриди гувоҳӣ фариштагон аст. Ва касе бар ман дуруд намефиристад, магар ин ки дурудаш бар ман пешкаш мешавад, то ин ки тамом кунад." Ривояти Ибни Моҷаҳ.
7. Хондани сураи Каҳф. Ба далели ин ҳадис: "Ҳар кас дар рӯзи ҷумъа сураи Каҳфро бихонад, аз он ҷумъа то ҷумъаи дигар барояш нуре равшан мешавад." Ривояти Ҳоким ва дигарон.
8. Ҷустуҷӯи соате, ки дуъо дар он мустаҷоб мешавад. Бинобар ҳадисе, ки аз Абуҳурайра (разияллоҳу анҳу) аз Паёмбар (Саллалоҳу алайҳи ва саллам) ривоят аст, ки рӯзи ҷумъаро зикр карданд ва фармуданд: "Дар рӯзи ҷумъа соате (вақте, замоне) аст, ки ҳеҷ бандаи мусалмон дар он ба намоз намеистад ва аз Аллоҳ чизе талаб намекунад, магар ин ки хостаашро ба ӯ ато мекунад." Муттафақун ъалайҳи.
Ҷ: Рӯза ибодатест, ки барои Аллоҳ Таъоло бо ният, нахӯрдану нанӯшидан ва дурӣ аз дигар шиканандаҳои рӯза аз тулуи фаҷр то ғуруби офтоб анҷом дода мешавад. Ва он ду навъ аст:
1. Рӯзаи воҷиб: монанди рӯза гирифтани моҳи Рамазон, ки он рукне аз аркони Ислом аст.
Аллоҳ Таъоло мефармояд: (Эй касоне, ки имон овардаед, рӯза бар шумо воҷиб шудааст, ҳамон гуна ки бар касоне, ки пеш аз шумо буданд, низ воҷиб шуда буд; бошад, ки парҳезкор шавед.) (Сураи Бақара, ояти 183)
2. Рӯзаи ғайри воҷиб: монанди рӯза гирифтани рӯзҳои душанбе ва панҷшанбеи ҳар ҳафта ва рӯза гирифтани се рӯз аз ҳар моҳ ва беҳтарини он рӯзҳои сафед (13, 14, 15) аз ҳар моҳи ҳиҷрии қамарӣ аст.
Ҷ: Аз Абусаъиди Худрӣ (разияллоҳу анҳу) ривоят аст, ки Паёмбар (Саллалоҳу алайҳи ва саллам) фармуданд: "Ҳеҷ бандае нест, ки рӯзеро дар роҳи Аллоҳ рӯза гирад, магар ин ки Аллоҳ ба сабаби он рӯз чеҳраи ӯро аз дӯзах ҳафтод тирамоҳ (сол) дур созад." Муттафақун алайҳи.
- Маънои "ҳафтод тирамоҳ", яъне ҳафтод сол.
Ҷ: 1. Зуд ифтор кардан (баъд аз ғуруби офтоб).
2. Саҳархӯрӣ кардан ва таъхир дар он (то пеш аз азони субҳ хӯрдан.)
3. Бештар анҷом додани амалҳои нек ва ибодатҳо.
4. "Ман рӯзадор ҳастам", гуфтани рӯзадор, агар касе ӯро дашном диҳад.
5. Дуо кардан ҳангоми ифтор.
6. Ифтор кардан бо хурмои тар ё хурмо, агар муяссар нашуд бо об.
Ҷ: Ҳаҷ ибодати Аллоҳ Таъоло аст, ки бо нияти рафтан ба хонаи Ӯ бо қасди анҷом додани амалҳои мушаххас дар вақти муайян аст.
Аллоҳ Таъоло мефармояд: (ва бар мардум [воҷиб] аст, ки барои [ибодати] Аллоҳ Таъоло қасди он хона кунанд [албатта, барои] касе, ки тавоноии [молӣ ва ҷисмӣ] рафтан ба сӯйи онро дорад; ва ҳар ки [ба фаризаи ҳаҷ] куфр варзад, бе тардид, Аллоҳ Таъоло аз ҷаҳониён бениёз аст.) (Сураи Оли Имрон, ояти 97)
Ҷ: Аз Абуҳурайра (разияллоҳу анҳу) ривоят аст, ки гуфт: Паёмбар (Саллалоҳу алайҳи ва саллам)-ро шунидам, ки мегӯяд: “Касе барои ризои Худо ҳаҷ кунад ва муртакиби фаҳшу ҷимоъ ва корҳои ношоиста нашавад, бармегардад мисле ки нав аз модараш таваллуд шудааст.” (яъне пок аз гуноҳон) Ривояти Бухорӣ ва дигарон.
- "Монанди рӯзе, ки аз модар зода шудааст", яъне бегуноҳ.
Ҷ: Аз Абуҳурайра (разияллоҳу анҳу) ривоят аст, ки Паёмбар (Саллалоҳу алайҳи ва саллам) фармуданд: "Ба ман бигӯед: агар дарёе назди хонаи яке аз шумо бошад ва рӯзе дар он панҷ бор ғусл намояд, оё аз чирки баданаш чизе боқӣ мемонад?" Саҳоба гуфтанд: Аз чирки баданаш чизе боқӣ намемонад. Фармуд: "Ин монанди панҷ вақт намоз аст, ки Аллоҳ ба воситаи он гуноҳонро маҳв мекунад." Муттафақун алайҳи.
- Маънои "الدرن" (Ад-Даран): чиркинӣ, нопокӣ аст.