ޖ: ޠަހާރަތަކީ: ޙަދަޘްވެރިކަން ފިލުވާލާ، ނަޖިސްތަކެތި ނައްތާލުމެވެ. އެބަހީ: ނަމާދު މަނާވާ ކަންކަން ނައްތާލުމެވެ.
ނަބިއްޔާ ﷺ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: "ނަމާދުގެ ތަޅުދަނޑިއަކީ ޠާހިރުކަމެވެ." ރިވާކުރެއްވީ އަބޫ ދާވޫދެވެ.
ނަޖިހުން ޠާހިރުވުން: އެއީ މުސްލިމަކު އޭނާގެ ހަށިގަނޑުގައި، ނުވަތަ އޭނާގެ ހެދުމުގައި، ނުވަތަ އޭނާ ނަމާދުކުރާ ތަނުގައި ޖެހުނު ނަޖިހެއް ފިލުވާލުމެވެ.
ޙަދަޘްވެރިކަމުން ޠާހިރުވުން: އެއީ ޠާހިރު ފެނުން ވުޟޫކޮށްގެން ނުވަތަ ހިނައިގަނެގެންނެވެ. ނުވަތަ ފެން ލިބިފައި ނެތް މީހާ، ނުވަތަ ފެން ބޭނުންކުރަން ނުކުޅެދިފައިވާ މީހާ ތަޔައްމުމުކުރުމެވެ.

ޖ: ސާފުވާންދެން ފެނުން ދޮވެގެންނެވެ. ދެންފަހެ ކުއްތާ ދޫ ލައިފައިވާ އެއްޗެއްނަމަ؛ އެ ހަތް ފަހަރު ދޮންނާނީއެވެ. ފުރަތަމަ ފަހަރު ވެލިންނެވެ.
އެގޮތުން އަބޫ ހުރައިރާ رضي الله عنه ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވެއެވެ. ވިދާޅުވިއެވެ: ﷲ ގެ ރަސޫލާ ﷺ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: "ތިޔަބައިމީހުންކުރެ މީހެއްގެ ކަންވާރަށް ކުއްތާއެއް ދޫލައިގެން ފެންބޮއެފިނަމަ އެ ޠާހިރުކުރެވޭނީ ހަތްފަހަރު އެ ދޮވެގެންނެވެ. އޭގެ ފުރަތަމަ ފަހަރު ވެލިންނެވެ." ރިވާކުރެއްވީ މުސްލިމެވެ.

ޖ: ނަބިއްޔާ عليه الصلاة والسلام ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: "މުސްލިމް -ނުވަތަ މުއުމިން- އަޅާ ވުޟޫކޮށް ދެން އެ މީހަކު މޫނު ދޮވެފިނަމަ؛ ފެނާއެކު -ނުވަތަ ފެނުގެ އެންމެ ފަހު ތިއްކާއެކު- އޭނާގެ ދެ ލޮލުން ބަލައިގެން ކޮށްފައިވާ ކޮންމެ ކުށްފާފައެއް މޫނުން ނިކުމެގެންދެއެވެ. ދެންފަހެ އޭނާ ދެ އަތް ދޮވެފިނަމަ؛ ފެނާއެކު -ނުވަތަ ފެނުގެ ފަހު ތިއްކާއެކު- އޭނާގެ ދެ އަތުން ހިފައިގެން ކޮށްފައިވާ ކޮންމެ ކުށްފާފައެއް ދެ އަތުން ނިކުމެގެންދެއެވެ. ދެންފަހެ އޭނާ ދެ ފައި ދޮވެފިނަމަ؛ ފެނާއެކު -ނުވަތަ ފެނުގެ ފަހު ތިއްކާއެކު- އޭނާގެ ދެ ފައިން ހިނގައިގެން ކޮށްފައިވާ ކޮންމެ ކުށްފާފައެއް ނިކުމެގެންދެއެވެ. އެހެންގޮސް ކުށްފާފަތަކުން ސާފުވެގެންވާ މީހެއްގެ ގޮތުގައި އޭނާ ނިކުމެއްޖައުމަށް ދާންދެނެވެ." ރިވާކުރެއްވީ މުސްލިމެވެ.

ޖ: ތިންފަހަރު ދެ އަތްތިލަ ދޮންނާނީއެވެ. އަދި ތިންފަހަރު އަނގަޔާއި ނޭފަތަށް ފެންލާފައި ބޭރުކޮށްލާނީއެވެ.
އަނގަޔަށް ފެންލުމަކީ: އަނގައިތެރެއަށް ފެންލާފައި ދެން ބޭރުކޮށްލުމެވެ.
އިސްތިންޝާޤު ކުރުމަކީ: ކަނާތުން ނޭފަތަށް ފެންލާ، ވަޔާ އެކު ނޭފަތު އެތެރެއަށް ދަމާލުމެވެ.
އިސްތިންޘާރު އަކީ: ނޭފަތަށް ފެންލުމަށް ފަހު ވައަތުން އެ ފެން ފޮޅާލާ ބޭރުކޮށްލުމެވެ.
- ދެން ތިން ފަހަރު މޫނު ދޮންނާނީއެވެ.
- ދެން ދެ އަތް، ދެ އުޅަނބޮށްޓާ ހަމައަށް ތިން ފަހަރު ދޮވުމެވެ.
- ދެން ބޮލުގައި ފެންފުހުމެވެ. އެއީ ތިބާގެ ދެ އަތް ކުރިޔަށް ގެންދިއުމަށްފަހު ފަހަތަށް އަނބުރާ ގެނެސްގެންނެވެ. އަދި ދެ ކަންފަތުގައި ފެން ފޮހެލުމެވެ.
- ދެން ދެ ތަނބިކަށްޓާ ހަމައަށް ދެ ފައިތިލަ ތިން ފަހަރު ދޮވުމެވެ.
މިއީ އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތެވެ. ބުޚާރީ އާއި މުސްލިމްގައިވާ ޙަދީޘްތަކުގައި ނަބިއްޔާ ﷺ ގެ އަރިހުން އެކަން ޘާބިތުވެގެންވެއެވެ. އެ ޙަދީޘްތައް އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވީ ޢުޘްމާނު އާއި، ޢަބްދު ﷲ ބްނު ޒައިދު އާއި އެހެން ބޭކަލުންނެވެ.
އަދި އަލްބުޚާރީ އާއި އެހެނިހެން ފޮތްތަކުގައި އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުން އަދިވެސް ޘާބިތުވެގެންވެއެވެ: “އެކަލޭގެފާނު އެއްފަހަރުން އެއްފަހަރުން (ގުނަވަންތައް ދޮވެގެން) ވުޟޫކުރެއްވިއެވެ. އަދި ދެ ފަހަރުން ދެ ފަހަރުންވެސް ވުޟޫކުރެއްވިއެވެ.”
އޭގެ މާނައީ: ވުޟޫގެ ކޮންމެ ގުނަވަނެއް އެއްފަހަރު ނުވަތަ ދެފަހަރު ދޮވެލައްވައެވެ.

ޖ: އެއީ އެއިން ކަމެއް ދޫކޮށްލައިފިނަމަ މުސްލިމް މީހާގެ ވުޟޫ ޞައްޙަ ނުވާ ކަންކަމެވެ.
1. މޫނު ދޮވުމެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އަނގަޔާއި ނޭފަތަށް ފެން ލުން ހިމެނެއެވެ.
2. ދެ އަތް އުޅަނބޮށްޓާ ހަމައަށް ދޮވުމެވެ.
3. ކަންފަތް ހިމެނޭ ގޮތަށް ބޮލުގައި ފެން ފޮހެލުމެވެ.
4- ތަނބިކަށްޓާ ހަމައަށް ދެ ފައި ދޮވުމެވެ.
5. ގުނަވަންތަކުގެ މެދުގައި އޮންނަ ތަރުތީބުން ދޮވުން. އެއީ މޫނު ދޮވެ، ދެން ދެ އަތް ދޮވެ، ދެން ބޮލުގައި ފެން ފޮހެ، ދެން ދެ ފައި ދޮވުމެވެ.
ﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރެއްވިއެވެ: "(އޭ އީމާންވެއްޖެ މީސްތަކުންނޭވެ. ތިޔަބައިމީހުން ނަމާދަށް ތެދުވެއްޖެނަމަ، (އެބަހީ: ނަމާދުކުރާން ޤަޞްދުކޮށްފިނަމަ) ފަހެ ތިޔަބައިމީހުންގެ މޫނުތަކާއި، އަދި ތިޔަބައިމީހުންގެ އަތްތައް، އުޅަނބޮށިތަކާ ހަމައަށް ދޮންނާށެވެ. އަދި ތިޔަބައިމީހުންގެ ބޯތަކުގައި (ފެން) ފުހޭށެވެ. އަދި ތިޔަބައިމީހުންގެ ފައިތައް ދެތަނބިކަށްޓާ ހަމައަށް ދޮންނާށެވެ.) [އަލްމާއިދާ : 6]
6- މުވާލާތުކުރުން (ވިދިވިދިގެން ކުރުން) : އެއީ ގުނަވަންތަކުން ފެން ހިކިގެންދާންދެން ވަޤުތު ނުދީ މެދުކެނޑުމެއްނެތި، ގުޅިގެންދާގޮތަށް ވުޟޫ ކުރުމެވެ. މިސާލަކަށް: ވުޟޫގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބައި ފުރިހަމަ ކޮށްފައި، އެހެން ވަޤުތެއްގައި އަނެއްބައި ފުރިހަމަ ކުރުމެވެ. އެގޮތަށް ކުރުމުން ވުޟޫ ޞައްޙައެއް ނޫނެވެ.
އެއީ މި ޙަދީޘަށްޓަކައިއެވެ: "ނަބިއްޔާ ﷺއަށް މީހަކު ނަމާދުކުރަން ހުއްޓާ ފެނިވަޑައިގަތެވެ. އޭރު އޭނާގެ ފައިތިލަ މަތީގައި ފެން ނުޖެހި ދިރުހަމު ފޮއްޗެއްގެ މިންވަރު ހުއްޓެވެ. ދެންފަހެ އޭނާ ވުޟޫ އާއި ނަމާދު އަލުން އިޢާދަކުރުމަށް ނަބިއްޔާ ﷺ އަމުރުކުރެއްވިއެވެ." ރިވާކުރެއްވީ އަބޫ ދާވޫދެވެ.

ޖ: ވުޟޫގެ ސުންނަތްތަކަކީ: ވުޟޫކުރާ މީހާ އެ ކަންކަން ކޮށްފިނަމަ އިތުރު އަޖުރާއި ޘަވާބު ހުރި ކަންކަމެވެ. އޭނާ އެ ކަންކަން ދޫކޮށްލިޔަސް އޭނާގެ މައްޗަށް އެއްވެސް ފާފައެއް ނުވެއެވެ. އަދި އޭނާގެ ވުޟޫ ޞައްޙަވެގެންވެއެވެ.
1. ބިސްމި ކިޔުން: بسم الله ކިޔުން. އެއީ މި ޙަދީޘަށްޓަކައިއެވެ: "ﷲ ގެ ނަންފުޅު ވުޟޫގެ މައްޗަށް ނުގަންނަ މީހާއަށް ވުޟޫއެއް ނުވެއެވެ." ރިވާކުރެއްވީ އަބޫ ދާވޫދެވެ.
2. ސިވާކުކުރުން. (ދަތް އުނގުޅުން.) އެއީ މި ޙަދީޘަށްޓަކައިއެވެ: "ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ އުއްމަތުގެ މައްޗަށް ދަތިކުރައްވަނީކަމަށް ނުވާނަމަ؛ ކޮންމެ ވުޟޫއަކާއެކު ސިވާކުކޮށް ދަތްއުނގުޅުމަށް ތިމަންކަލޭގެފާނު އެމީހުންނަށް އަމުރުކުރެއްވީމުހެވެ." ރިވާކުރެއްވީ އަޙުމަދެވެ.
3. ދެ އަތްތިލަ ދޮވުން.
4. އިނގިލިތަކުގެ ދޭތެރެ ވިނަވައިލުން. އެއީ މި ޙަދީޘަށްޓަކައިއެވެ: "ތިބާ ވުޟޫ ފުރިހަމަކޮށް ރަނގަޅުކުރާށެވެ. އަދި އިނގިލިތަކުގެ ދޭތެރެ ވިނަވައިލާށެވެ. އަދި ނޭފަތަށް ބޮޑަށް ފެން ދަމައިލާށެވެ. ތިބާ ރޯދަވެރިޔަކު ކަމުގައިވާނަމަ މެނުވީއެވެ." ރިވާކުރެއްވީ ސުނަނު ފޮތްތަކުގެ އަހުލުވެރިންނެވެ. (އެބަހީ: އަބޫ ދާވޫދު، އައްތިރްމިޛީ، އައްނަސާއީ، އިބްނު މާޖާއެވެ.)
5. ގުނަވަންތައް ދެވަނަ ފަހަރާއި ތިންފަހަރަށް ދޮވުން.
6. ކަނާތް ފަރާތުން ފެށުން. އެއީ އުންމުލް މުއުމިނީން، ޢާއިޝާ رضي الله عنها ގެ ޙަދީޘަށްޓަކައިއެވެ. އެކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ: "ނަބިއްޔާ ﷺ ފައިވާން ތުރުކުރެއްވުމާއި، ފުނާއެޅުއްވުމާއި، ޠާހިރުވެލެއްވުމާއި އަދި އެކަލޭގެފާނުގެ ހުރިހާ ކަމެއްގައިވެސް ކަނާތް ފަރާތް އިސްކުރެއްވުމަށް ހިތްޕުޅާކުރައްވައެވެ." މުއްތަފަޤުން ޢަލައިހި (ބުޚާރީއާއި މުސްލިމް ނެރުއްވާ އެއްބަސްވެވިފައިވާ ޙަދީޘެކެވެ.)
7. ވުޟޫކުރުމަށް ފަހު ޛިކުރުކުރުން: «أشهد أن لا إله إلا الله، وحده لا شريك له، وأشهد أن محمدًا عبده ورسوله» ކިޔުމެވެ.
މާނައީ: "الله ފިޔަވައި ޙައްޤުވެގެން އަޅުކަންވެވޭ އެހެން އެއްވެސް އިލާހެއް ނެތްކަމަށާއި، އެކަލާނގެ އެއްކައުވަންތަކަމާއި، އެކަލާނގެއަށް ޝަރީކަކު ނުވާކަމަށް އަޅު ހެކިވަމެވެ. އަދި މުޙައްމަދުގެފާނީ އެކަލާނގެ އަޅާ އަދި ރަސޫލާކަމަށް އަޅު ހެކިވަމެވެ." ރިވާކުރެއްވީ މުސްލިމެވެ.
8. އޭގެ ފަހުން ދެ ރަކުޢަތް ނަމާދެއްކުރުން. އެއީ މި ޙަދީޘަށްޓަކައިއެވެ: "ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ މި ވުޟޫފަދައިން ވުޟޫކޮށް، ދެން އެ ދެރަކްޢަތުގައި އޭނާގެ ނަފްސާ ވާހަކަނުދައްކާ (އެބަހީ: ދުނިޔަވީ ޚިޔާލުތަކާއި ފިކުރުތަކަށް ގެނބިގެން ނުގޮސް) ދެ ރަކްޢަތް ނަމާދެއް ކޮށްފިނަމަ؛ އޭނާގެ އިސްވެދިޔަ ފާފަތައް ފުއްސެވިގެންދެއެވެ." ރިވާކުރެއްވީ އަލްބުޚާރީ އާއި މުސްލިމެވެ.

ޖ: - ދެ ދޮރުން -ކުރިމަތި ފަރާތާއި ފުރަގަސްފަރާތު ދޮރުން- އެއްޗެއް ނިކުތުމެވެ. ކުޑަކަމުދާތަކެތި، ނުވަތަ ބޮޑުކަމުދާތަކެތި ނުވަތަ ވައިވިޔަސްމެއެވެ.
- ނިދުން، ނުވަތަ މޮޔަވުން، ނުވަތަ ހޭނެތުން. އެއީ މި ޙަދީޘަށްޓަކައިއެވެ: “ލޮލަކީ ފުރަގަސްފަރާތު ދޮރު ބަނދެވޭ ވާފަށެވެ. ދެންފަހެ ނިދައިފި މީހަކު ވުޟޫކުރާހުށިކަމެވެ." ރިވާކުރެއްވީ އަބޫ ދާވޫދާއި އިބްނު މާޖާއެވެ.
- ޖަމަލު މަސް ކެއުން. މީހަކު ނަބިއްޔާ ﷺ ގެ އަރިހުން ސުވާލުކުރިއެވެ: ޖަމަލުމަހުން ވުޟޫ ކުރަންޖެހޭނެ ހެއްޔެވެ؟ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.: "އާނއެކެވެ." ރިވާކުރެއްވީ މުސްލިމެވެ.
- އެއްވެސް ހުރަހެއް ނެތި އަތުން ކުރިމަތީފަރާތުގައި ނުވަތަ ފުރަގަސްފަރާތުގައި އަތްލުމެވެ. އެއީ މި ޙަދީޘަށްޓަކައިއެވެ: “އެމީހެއްގެ ޖިންސީ ގުނަވަނުގައި އަތްލައިފި މީހަކު ފަހެ ވުޟޫ ކުރާށެވެ.” ރިވާކުރެއްވީ އަބޫ ދާވޫދާއި، އައްތިރްމިޛީ އާއި އެހެން ބޭކަލުންނެވެ.

ޖ: ތަޔައްމުމު ކުރުމަކީ: ފެން ނެތްނަމަ، ނުވަތަ ފެން ބޭނުން ކުރަން ޢުޛުރުވެރިވެ ނުކުޅެދޭ ޙާލަތުގައި، ބިމުގެ ފަސްގަނޑުން ވެއްޔާއި އެނޫން އެއްޗެއް ބޭނުންކުރުމެވެ.
ﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރެއްވިއެވެ: (ދެން، ތިޔަބައިމީހުންނަށް ފެން ނުލިބިއްޖިއްޔާ، ޠާހިރު ވެލިން ތިޔަބައިމީހުން ތަޔައްމުމު ކުރާށެވެ! ފަހެ، ތިޔަބައިމީހުންގެ މޫނުތަކާއި، އަތްތަކުގައި، (އެ ވެލިން) ފުހޭށެވެ! ހަމަކަށަވަރުން، اللَّه އީ، ގިނަގިނައިން ޢަފޫކުރައްވާ، ގިނަގިނައިން ފާފަފުއްސަވާ އިލާހު ކަމުގައިވެއެވެ.) [އައްނިސާއު: 43]

ޖ: ދެ އަތްތިލައިގެ ބަނޑުފުށުން އެއް ފަހަރު ބިމުގައި ޖަހައިލުމަށްފަހު، މޫނާއި ދެ އަތްތިލައިގެ މަތީގައި އެއް ފަހަރު ފޮހެލާނީއެވެ.
އެއީ ނަބިއްޔާ ﷺ، ޢައްމާރު ބްނު ޔާސިރު رضي الله عنه އަށް ޙަދީޘްކުރެއްވި ބަސްފުޅަށްޓަކައިއެވެ: "މިގޮތަށް ކަންތައް ކޮށްލައިގެން ތިބާއަށް ފުދޭނެއެވެ." ދެން ނަބިއްޔާ ﷺގެ ދެ އަތްޕުޅުން ބިންމަތީގައި ޖައްސަވާ، ދެން ދެ އަތްޕުޅަށް ފުމެލެއްވުމަށްފަހު، ދެން އެކަލޭގެފާނުގެ މޫނުފުޅާއި ދެ އަތްތިލަފުޅުގައި ފޮހެލެއްވިއެވެ." ރިވާކުރެއްވީ އަލްބުޚާރީ އާއި މުސްލިމެވެ.

ޖ: - ވުޟޫ ގެއްލޭ ހުރިހާ ކަމަކުންނެވެ.
- ފެން ލިބިއްޖެނަމައެވެ.

ޖ: - ޚުއްފު: އެއީ ފަޔަށް އެރުވާ، ހަމުން ހަދާފައި ހުންނަ އެއްޗެކެވެ.
- ޖައުރަބު އިސްޓާކީން: އެއީ ހަން ފިޔަވައި އެހެން ތަކެތިން ފައިގައި ލުމަށް ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ތަކެއްޗެވެ.
ދެ ފައި ދޮވުމުގެ ބަދަލުގައި އޭގެ މަތީގައި ފެން ފުހުން ޝަރުޢުވެގެންވެއެވެ.
- އެއީ އަލްމުޣީރާ ބްނު ޝުޢުބާ رضي الله عنهގެ ޙަދީޘަށްޓަކައިއެވެ. ﷲ ގެ ރަސޫލާ ﷺވުޟޫކުރައްވާ، އަދި ޖައުރަބުގެ މަތީގައި ފެންފުއްސެވިއެވެ. ރިވާކުރެއްވީ އަބޫ ދާވޫދާއި، އައްތިރްމިޛީ އާއި އެހެން ބޭކަލުންނެވެ.
އަދި ބުޚާރީއާއި މުސްލިމުގައި ވެއެވެ: ދެން އެކަލޭގެފާނު ވުޟޫކުރައްވާ، އަދި ދެ ޚުއްފު ފައިއުރައިގެ މަތީގައި ފެންފުއްސެވިއެވެ.

ޖ: އަޅުތަކުންނަށް ފަސޭހަކޮށްދީ ލުއި ދިނުމެވެ. ޚާއްޞަކޮށް، ފަޔަށް އެރުވައިގެން އުޅޭ އެއްޗެއް ނެގުން އުނދަގޫވާފަދަ ވަޤުތުތައް ކަމުގައިވާ، ފިނިމޫސުމާއި ފިނިގަދަ ވަޤުތުތަކާއި ދަތުރުމަތީގައިއެވެ. ﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރެއްވިއެވެ: (اللَّه، ތިޔަބައިމީހުންނަށް އެދިވޮޑިގަންނަވަނީ ލުއިފަސޭހަގޮތެވެ. އަދި ދަތި އުނދަގޫގޮތް އެކަލާނގެ ތިޔަބައިމީހުންނަށް އެދިވޮޑިނުގަންނަވައެވެ.) [އަލްބަޤަރާ: 185]

ޖ: 1. ޠަހާރަތުގެ މަތީގައި، އެބަހީ ވުޟޫކުރުމަށް ފަހު ޚުއްފު ލުމެވެ.
އެއީ އަލްމުޣީރާ رضي الله عنه ގެ ޙަދީޘަށްޓަކައިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: އަހަރެން ނަބިއްޔާ ﷺ އާއެކު ދަތުރެއްގައި ވީމެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނު (ވުޟޫކުރެއްވިހިނދު) އެކަލޭގެފާނުގެ ޚުއްފު ބާލައިދިނުމަށް އަހަރެން ތިރިވީމެވެ. އެހިނދު ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: "އެ ބަހައްޓާށެވެ. ފަހެ ތިމަންކަލޭގެފާނު އެ ދެ ޚުއްފު ލެއްވީ ޠާހިރުކޮށެވެ." ދެން އެކަލޭގެފާނު އޭގެ މަތީގައި ފެންފުހެލެއްވިއެވެ. މުއްތަފަޤުން ޢަލައިހި (ބުޚާރީއާއި މުސްލިމް ނެރުއްވާ އެއްބަސްވެވިފައިވާ ޙަދީޘެކެވެ.)
2. ޚުއްފު ޠާހިރު އެއްޗަކަށް ވާންޖެހެއެވެ. ފަހެ ނަޖިސް އެއްޗެއްގެ މަތީގައި ފެންފުހުން ހުއްދަވެގެން ނުވެއެވެ.
3. އެ ޚުއްފަކީ ވުޟޫކުރާއިރު ދޮންނަން ޖެހޭ ސަރަހައްދު ނިވާވާ އެއްޗަކަށް ވާންޖެހެއެވެ.
4. ކަނޑައެޅިފައިވާ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ޚުއްފުގައި ފެންފުހުމެވެ. އެއީ
ރަށުގައި ޤާއިމުވެ ހުރި މީހެއްނަމަ: ރެއަކާއި ދުވާލެކެވެ. ދަތުރުވެރިޔެއްނަމަ: ތިން ރޭ ތިން ދުވާލެވެ.
އެއީ ޢަލީ رضي الله عنه ގެ ޙަދީޘަށްޓަކައިއެވެ: "ﷲ ގެ ރަސޫލާ ﷺ (ޚުއްފުގައި ފެންފުހުމުގައި) ދަތުރުވެރިޔާއަށް ތިންދުވަސް އެ ދުވަސްތަކުގެ ރޭގަނޑާއެކު، އަދި ރަށުގައި ޤާއިމުވެ ހުންނަ މީހާއަށް ދުވާލަކާއި ރޭގަނޑެއް ކަނޑައެޅުއްވިއެވެ." ރިވާކުރެއްވީ މުސްލިމެވެ.

ޖ: ޚުއްފުގައި ފެން ފޮހޭނެގޮތަކީ: ފެނުން ތެމިފައިވާ ދެ އަތުގެ އިނގިލިތައް، ދެ ފައިގެ އިނގިލިތަކަށް ދިމާވާގޮތަށް ބާއްވާފައި ދެން ކަށިމައްޗާ ދިމާލަށް މައްޗަށް ހާކާލާނީއެވެ. ކަނާއަތުން ކަނާތު ފައިގައެވެ. ވާތުން ވައަތުފައިގައިއެވެ. ފެން ފޮހެލާއިރު އިނގިލިތައް ދުރުކޮށް ވަކިކޮށް ބަހައްޓާށެވެ.އަދި ތަކުރާރުކޮށް ފުހުމެއް ނެތެވެ.

ޖ: 1. ފެންފުހުމުގެ މުއްދަތު ހަމަވެއްޖެނަމައެވެ. އެގޮތުން ފެން ފުހުމަށް ޝަރުޢުގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ މުއްދަތު ހަމަވުމަށްފަހު ޚުއްފުގައި ފެންފުހުން ހުއްދަވެގެން ނުވެއެވެ. އެއީ ރަށުގައި ޤާއިމުވެހުރި މީހަކަށް ދުވާލަކާއި ރެޔެކެވެ. އަދި ދަތުރުވެރިޔާއަށް ތިންދުވަސްް އެ ރޭތަކާ އެކުގައިއެވެ.
2. ޚުއްފު ބޭލުމެވެ. އިންސާނާ ޚުއްފުގައި ފެން ފުހުމަށްފަހު ދެ ޚުއްފު ނުވަތަ އެތަނުން އެކަތި ބާލައިފިނަމަ އޭގެ މަތީގައި ފެންފުހުން ބާޠިލުވެއެވެ.

ޖ: ނަމާދަކީ: ތަކުބީރުން ފެށޭ، އަދި ސަލާމުން ނިންމޭގޮތަށް، ވަކި ޚާއްޞަ ބަސްތަކަކާއި ޢަމަލުތަކަކުން ﷲ އަށްކުރާ އަޅުކަމެކެވެ.

ޖ: ނަމާދު ކޮންމެ މުސްލިމެއްގެ މައްޗަށް ވާޖިބުވެގެންވެއެވެ.
ﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރެއްވިއެވެ: (...ހަމަކަށަވަރުން، ނަމާދަކީ މުއުމިނުތަކުންގެ މައްޗަށް ވަޤުތު ކަނޑައެޅިގެންއޮތް ފަރުޟެއްކަމުގައި ވެއެވެ.) [އައްނިސާއު: 103]

ޖ: ނަމާދު ދޫކޮށްލުމަކީ ކުފުރެކެވެ. ނަބިއްޔާ عليه الصلاة والسلام ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: "އަހަރުމެންނާ އެމީހުންނާ ދެމެދުގައިވާ ޢަހްދަކީ ނަމާދެވެ. ދެންފަހެ ނަމާދު ދޫކޮށްލައިފި މީހާ ފަހެ ކާފަރުވެއްޖެއެވެ." ރިވާކުރެއްވީ އަޙްމަދާއި، އައްތިރްމިޛީ އާއި އެހެން ބޭކަލުންނެވެ.

ޖ: ރެއަކާއި ދުވާލަކު ވަނީ ފަސް ނަމާދެވެ.
- ފަތިސްނަމާދު: ދެ ރަކުޢަތެވެ.
- މެންދުރު ނަމާދު: ހަތަރު ރަކުޢަތެވެ.
- އަޞްރު ނަމާދު: ހަތަރު ރަކުޢަތެވެ.
- މަޣްރިބް ނަމާދު: ތިން ރަކުޢަތެވެ.
- އަދި ޢިޝާ ނަމާދު: ހަތަރު ރަކުޢަތެވެ.

ޖ: 1. އިސްލާމްކަން: ފަހެ ކާފަރެއްގެ ކިބައިން ނަމާދު ޞައްޙަވެގެން ނުވެއެވެ. އެއީ ޝިރުކުގެ ސަބަބުން ޢަމަލުތައް ބާޠިލުވެގެންވުމުންނެވެ.
ﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރެއްވިއެވެ: (ކަލޭގެފާނު ޝަރީކު ކުރައްވައިފިނަމަ، ކަލޭގެފާނުގެ ޢަމަލުތައް ބާޠިލު ވެއްޖައީސްކަން ކަށަވަރެވެ.) [އައްޒުމަރު: 65]
2. ބުއްދިހުރުން؛ މޮޔައެއްގެ ކިބައިން ނަމާދު ޞައްޙަނުވާނެއެވެ.
3. ހެޔޮނުބައި ވަކިކުރެވުން؛ ފަހެ ހެޔޮނުބައި ވަކިކުރަން ނޭނގޭ ކުޑަކުއްޖެއްގެ ކިބައިން ނަމާދު ޞައްޙަވެގެން ނުވެއެވެ.
އެއީ ނަބިއްޔާ ﷺގެ ޙަދީޘަށްޓަކައިއެވެ: "ތިން މީހެއްގެ ކިބައިން ގަލަންވަނީ އުފުލިގެންނެވެ: ނިދާފައިވާ މީިހާގެ ކިބައިން، އޭނާ ހޭލައިފުމަށް ދާންދެނެވެ. ކުޑަކުއްޖާގެ ކިބައިން، އޭނާ ބޮޑުވެއްޖައުމަށް ދާންދެނެވެ. މޮޔަމީހާގެ ކިބައިން، އޭނާގެ ބުއްދި އަނބުރާ އައިސް ވިސްނިއްޖައުމަށް ދާންދެނެވެ." ރިވާކުރެއްވީ ސުނަނު ފޮތްތަކުގެ އަހުލުވެރިންނެވެ. (އެބަހީ: އަބޫ ދާވޫދު، އައްތިރްމިޛީ، އައްނަސާއީ، އިބްނު މާޖާއެވެ.)
4- ނިޔަތްގަތުން.
ޙަދީޘްގައިވެއެވެ: "ހަމަކަށަވަރުން ޢަމަލުތައް ވަނީ ނިޔަތުގެ މައްޗަށެވެ. އަދި ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް ވަނީ ހަމައެކަނި އެމީހަކު ނިޔަތްގަތް ކަމެކެވެ." ރިވާކުރެއްވީ އަލްބުޚާރީއެވެ.
4- ނަމާދު ވަޤުތު ވަނުން. ﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރެއްވިއެވެ: (...ހަމަކަށަވަރުން، ނަމާދަކީ މުއުމިނުތަކުންގެ މައްޗަށް ވަޤުތު ކަނޑައެޅިގެންއޮތް ފަރުޟެއްކަމުގައި ވެއެވެ.) [އައްނިސާއު: 103]
6- ޙަދަޘްވެރިކަން ފިލުވާލައިގެން ޠާހިރުވުން. އެއީ މި ޙަދީޘަށްޓަކައިއެވެ: "ތިޔަބައިމީހުންކުރެ މީހަކު ޙަދަޘްވެރިވެއްޖެނަމަ އޭނާ ވުޟޫކޮށްފުމަށް ދާންދެން ﷲ އޭނާގެ ނަމާދު ޤަބޫލުނުކުރައްވާނެތެވެ." މުއްތަފަޤުން ޢަލައިހި (ބުޚާރީއާއި މުސްލިމް ނެރުއްވާ އެއްބަސްވެވިފައިވާ ޙަދީޘެކެވެ.)
7- ނަޖިހުން ޠާހިރުވުން. އެއީ އެކަލާނގެ މިބަސްފުޅަށްޓަކައިއެވެ: (އަދި ކަލޭގެފާނުގެ ފޭރާންކޮޅުތައް ޠާހިރުކުރައްވާށެވެ!) [އަލްމުއްދައްޘިރު: 4]
8. ޢައުރަ ނިވާކުރުން. ﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރެއްވިއެވެ: (އޭ އާދަމުގެ ދަރިންނޭވެ. ތިޔަބައިމީހުން، ނަމާދުކުރާ ކޮންމެ ހިނދެއްގައިމެ، ޒީނަތްތެރިކަން ހިފާށެވެ!) [އަލްއަޢުރާފު : 31]
9- ޤިބްލައަށް ކުރިމަތިލުން. ﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރެއްވިއެވެ: (ފަހެ ޙުރުމަތްތެރިވެގެންވާ މިސްކިތާ (އެބަހީ: ކަޢުބަތުﷲ ގެފުޅާ) ދިމާއަށް ކަލޭގެފާނުގެ މޫނުފުޅު ކުރިމަތިކުރައްވާށެވެ! އަދި ތިޔަބައިމީހުން ތިބި ކޮންމެ ތަނެއްގައިމެ، އެތަނާ ދިމާއަށް ތިޔަބައިމީހުންގެ މޫނުތައް ކުރިމަތިކުރާށެވެ!) [އަލްބަޤަރާ: 144]

ޖ: އެއީ ސާދަ ރުކުނެވެ. އަންނަނިވި ގޮތަށެވެ:
- އޭގެ ތެރެއިން އެއް ކަމަކީ: ކުޅަދާނަ ވެގެންވާ މީހާ ފަރުޟު ނަމާދުގައި ކޮޅަށް ހުރުމެވެ. އެއީ ޢިމްރާނު ބްނު ޙުޞައިނު رضي الله عنه، ނަބިއްޔާ ﷺ ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވި ޙަދީޘަށްްޓަކައިއެވެ: "ތިބާ ކޮޅަށްހުރެ ނަމާދުކުރާށެވެ. ދެންފަހެ ތިބާ ކުޅަދާނަނުވެއްޖެނަމަ ފަހެ އިށީންދެގެންނެވެ. ދެން ތިބާ ކުޅަދާނަ ނުވެއްޖެނަމަ ފަހެ އަރިއަކޒށް އޮށޯވެ އޮވެގެންނެވެ." ރިވާކުރެއްވީ އަލްބުޚާރީއެވެ.
- ހަށަންބަން ތަކްބީރު ކިޔުން، އެއީ: "الله أكبر" އެވެ. އެއީ އެކަލޭގެފާނު عليه الصلاة والسلام ގެ މި ބަސްފުޅަށްޓަކައިއެވެ: "ތިބާ ނަމާދަށް ތެދުވެއްޖެނަމަ ފަހެ ތަކްބީރު ކިޔާށެވެ." މުއްތަފަޤުން ޢަލައިހި (ބުޚާރީއާއި މުސްލިމް ނެރުއްވާ އެއްބަސްވެވިފައިވާ ޙަދީޘެކެވެ.)
- ސޫރަތުލް ފާތިޙާ ކިޔެވުން. އެއީ އެކަލޭގެފާނު عليه الصلاة والسلام ގެ މި ބަސްފުޅަށްޓަކައިއެވެ: "ސޫރަތުލް ފާތިޙާ ނުކިޔަވާ މީހަކަށް ނަމާދެއް ނުވެއެވެ." މުއްތަފަޤުން ޢަލައިހި (ބުޚާރީއާއި މުސްލިމް ނެރުއްވާ އެއްބަސްވެވިފައިވާ ޙަދީޘެކެވެ.)
ރުކޫޢުކުރުން: އަދި ރުކޫޢުގައި ބުރަކަށި ސީދާކޮށް ދަމާލާފައި، އޭނާގެ ބޯ ބުރަކަށްޓާ އެއްވަރަށް ބަހައްޓާހުއްޓެވެ.
ރުކޫޢުން ތެދުވުން.
- އިޢުތިދާލުގައި ކޮޅަށްހުރުން. އެއީ އެކަލޭގެފާނު ﷺގެ މި ބަސްފުޅަށްޓަކައިއެވެ: "ދެން ތިބާ ރުކޫޢުގައި ހަމަޖެހިއްޖައުމަށް ދާންދެން ރުކޫޢުކުރާށެވެ. ދެން ތިބާ އިޢުތިދާލުގައި ސީދާވެއްޖައުމަށް ދާންދެން ބޯ އުފުލާށެވެ." މުއްތަފަޤުން ޢަލައިހި (ބުޚާރީއާއި މުސްލިމް ނެރުއްވާ އެއްބަސްވެވިފައިވާ ޙަދީޘެކެވެ.)
- ސަޖިދަކުރުން، އަދި ސަޖިދަކުރާ ތަނުގައި އޭނާގެ ނިތްކުރިއާއި، ނޭފަތާއި، ދެ އަތްތިލައާއި، ދެ ކަކުލާއި، ދެ ފައިގެ އިނގިލިތަކުގެ ކޮޅުތައް ޖައްސައިގެން ހުރުން.
- ސަޖިދައިން ތެދުވުން.
- ދެ ސަޖިދަ ދެމެދު އިނުން. އެއީ އެކަލޭގެފާނު عليه الصلاة والسلام ގެ މި ބަސްފުޅަށްޓަކައިއެވެ: "ދެން ތިބާ ސަޖިދާގައި ހަމަޖެހިއްޖައުމަށް ދާންދެން ސަޖިދަކުރާށެވެ. ދެން ތިބާ (ދެ ސަޖިދަ ދެމެދުގައި) އިށީންދެ އިނދެ ހަމަޖެހިއްޖައުމަށް ދާންދެން (ސަޖިދައިން) ބޯ އުފުލާށެވެ." މުއްތަފަޤުން ޢަލައިހި (ބުޚާރީއާއި މުސްލިމް ނެރުއްވާ އެއްބަސްވެވިފައިވާ ޙަދީޘެކެވެ.)
އަދި ސުންނަތް ގޮތަކީ: އޭނާގެ ވައަތު ފައި ފަތުރައިގެން އެ ފައިމަތީ އިށީންދެ، ކަނާތު ފައިތިލަ ބިންމަތީ ވިއްދާ ކޮޅަށްޖައްސާ، (އިނގިލިތައް) ޤިބްލައާ ދިމާކޮށްފައި ބެހެއްޓުމެވެ. އެއީ އުންމުލް މުއުމިނީން، ޢާއިޝާ رضي الله عنها ގެ ޙަދީޘަށްޓަކައިއެވެ: “އެކަލޭގެފާނު ވާތުފައިންޕުޅު ފަތުރާލައްވާ، އަދި ކަނާތު ފައިންޕުޅު ބިންމަތީ ވިއްދަވައެވެ." ރިވާކުރެއްވީ މުސްލިމެވެ.
- ހަމަޖެހުން، އެއީ ކޮންމެ ޢަމަލީ ރުކުނެއްގައި ހިމޭންވެ ހަމަޖެހުމެވެ.
- ފަހު އައްތަޙިއްޔާތު އެއީ އިބްނު މަސްޢޫދު رضي الله عنه ގެ ޙަދީޘަށްޓަކައިއެވެ. ވިދާޅުވިއެވެ: "އައްތަޙިއްޔާތު ކިޔުން ފަރުޟުކުރެއްވުމުގެ ކުރިން އަހަރުމެން ނަމާދުގައި ކިޔަމުން ދިޔައީމެވެ..." ރިވާކުރެއްވީ އައްނަސާއީއެވެ. އޭގެ އަޞްލުވަނީ ދެ ޞަޙީޙުގައިއެވެ.
- އައްތަޙިއްޔާތަށް އިށީނުން.
- ދެ ސަލާމް ދިނުން. އެއީ ދެ ފަހަރު މިހެން ކިޔުމެވެ: "السَّلام عليكم ورحمة الله". އެއީ މި ޙަދީޘަށްޓަކައިއެވެ: “އެކަލޭގެފާނު ކަނާތް ފަރާތާއި ވާތްފަރާތަށް ސަލާމް ދެއްވައެވެ:
السلام عليكم ورحمة الله، السلام عليكم ورحمة الله» އެވެ. މި ޙަދީޘް ރިވާކުރެއްވީ އައްތިރްމިޛީ އާއި އެހެން ބޭކަލުންނެވެ.
- ރުކުންތައް -އަހަރުމެން ގެނައިގޮތަށް- ތަރުތީބުކުރުމެވެ. އެގޮތުން މިސާލަކަށް ރުކޫޢުކުރުމުގެ ކުރިން ޤަޞްދުގައި ސަޖިދަކޮށްފިނަމަ؛ އޭނާގެ ނަމާދު ބާޠިލުވެދެއެވެ. އަދި ނޭނގި ހަނދާންނެތިނަމަ؛ ރުކޫޢުކުރުމަށް އަނބުރާ ރުޖޫޢަވުން ލާޒިމްވާނެއެވެ. ދެން އެއަށްފަހު ސަޖިދަކުރާނީއެވެ.

ޖ: ނަމާދުގެ ވާޖިބުތައް، އެއީ އަށެކެވެ. އަންނަނިވި ގޮތަށެވެ:
1. ހަށަންބަން ތަކްބީރު ފިޔަވައި އެހެން ތަކްބީރުތަކެވެ.
2- އިމާމުމީހާ އަދި ވަކިން ނަމާދުކުރާ މީހާ «سمع الله لمن حمده» ކިޔުން.
3- «ربنا ولك الحمد» ކިޔުން
4- ރުކޫޢުގައި «سبحان ربي العظيم» އެއް ފަހަރު ކިޔުން.
5-ސަޖިދައިގައި «سبحان ربي الأعلى» އެއް ފަހަރު ކިޔުން.
6- ދެ ސަޖިދަ ދެމެދު «رب اغفر لي» ކިޔުން.
7- ފުރަތަމަ އައްތަޙިއްޔާތު.
8- ފުރަތަމަ އައްތަޙިއްޔާތަށް އިށީންނުން.

ޖ: އެގާރަ ސުންނަތެވެ. އަންނަނިވި ގޮތަށެވެ.
1- ހަށަންބަން ތަކުބީރަށް ފަހު "سبحانك اللهم وبحمدك، وتبارك اسمك، وتَعَالَىٰ جدك، ولا إله غيرك" ކިޔުން، އެއަށް ދުޢާއުލް އިސްތިފްތާޙުއޭ ކިޔެއެވެ.
މާނައީ: "އިބަ އިލާހުގެ ހުސްޠާހިރުވަންތަކަމާއެވެ! އޭ ﷲ އެވެ! އަދި އިބަ އިލާހަށް އެންމެހާ ޙަމްދެއް ހުއްޓެވެ. އަދި އިބަ އިލާހުގެ ނަންފުޅު ބަރަކާތްތެރިވެގެންވެއެވެ. އަދި އިބަ އިލާހުގެ އަރަހުށިކަން މަތިވެރިވެގެންވެއެވެ. އަދި އިބަ އިލާހު ފިޔަވައި (އަޅުކަންވެވުން ޙައްޤުވެގެންވާ) އެހެން އެއްވެސް އިލާހަކު ނުވެއެވެ."
2- އަޢޫޛު ކިޔުން.
3- ބިސްމި ކިޔުން.
4- އާމީން ކިޔުން.
5- ފާތިޙާ ސޫރަތަށްފަހު އެހެން ސޫރަތެއް ކިޔެވުން.
6- އިމާމު މީހާ އަޑުހަރުކޮށް ކިޔެވުން.
7- ތަޙުމީދު (ربنا ولك الحمد) އަށް ފަހު: "ملء السَّمٰوات، وملء الأرض، وملء ما شئت من شيء بعد ކިޔުން.
(މާނައީ: އުޑުތައް ފުރޭވަރަށް، އަދި ބިން ފުރޭވަރަށް، އަދި އެއަށްފަހު އިބައިލާހު އެދިވޮޑިގެންނެވި އެއްޗެއް ފުރޭ ވަރަށް އިބައިލާހަށް ޙަމްދުހުއްޓެވެ.)
8- ރުކޫޢުގައި އެއް ފަހަރު ތަސްބީޙަ ކިޔުމަށްވުރެ އިތުރުވާ އެއްޗެއް. އެބަހީ: ދެވަނަ އަދި ތިންވަނަ ފަހަރު ތަސްބީޙަކިޔުން އަދި އެއަށްވުރެ އިތުރުކުރި ވަރެއްވެސްމެއެވެ.
9- ސަޖިދާގައިގައި އެއް ފަހަރު ތަސްބީޙަ ކިޔުމުގެ އިތުރަށް ކިޔުން.
10- ދެ ސަޖިދަ ދެމެދު «رب اغفر لي» އެއް ފަހަރު ކިޔުމުގެ އިތުރަށް ކިޔުން.
11- ފަހު އައްތަޙިޢްޔާތުގައި ނަބިއްޔާ ﷺ އާއި އެކަލޭގެފާނުގެ އާލުން عليهم السلام އަށް ޞަލަވާތް ލެއްވުމަށް އެދި ދެންނެވުމާއި، އެކަލޭގެފާނާއި އެކަލޭގެފާނުގެ އާލުންގެ މައްޗަށް ބަރަކާތް ލެއްވުމަށް އެދި ދެންެނެވުމާއި، އެއަށްފަހު ދުޢާކުރުން.
ޢަމަލީ ސުންނަތްތައް. އެއަށް ހައިއާތު ސުންނަތްތަކޭވެސް ކިޔެއެވެ.
1- ހަށަންބަން ތަކުބީރާއެކު ދެއަތް (ކޮނޑާހަމައަށް ނޫނީ ދެ ކަންފަތު ފޫޅާ ހަމައަށް) އުފުލުން.
2. އަދި ރުކޫޢު ކުރާއިރުވެސް.
3- އަދި ރުކޫޢުން ތެދުވާއިރުވެސްމެއެވެ،
4. އަދި އެއަށްފަހު ދެއަތް ތިރިއަށް ދޫކޮށްލުމެވެ.
5. ވާތްމަތީ ކަނާތް ބޭއްވުން.
6. ސަޖިދަކުރާ ތަނަށް ބަލައިގެން ހުރުން.
7. ކޮޅަށް ހުންނައިރު ދެ ފައި ދުރުކޮށްގެން ހުރުން.
8. ރުކޫޢުގައި ދެ އަތުގެ އިނގިލިތައް ފޭކޮށްގެން ދެ އަތުން ކަކުލުގައި ހިފެހެއްޓުމެވެ. އަދި ރުކޫޢުގައި ބުރަކަށި ދަމާލައި، ބޯ ބުރަކަށްޓާ އެއް ހަމައަށް ބެހެއްޓުމެވެ.
9- ސަޖިދައިގެ ގުނަވަންތައް ބިމުގައި، ސަޖިދަ ކުރާ ތަނުގައި ޖެއްސުން.
10. އޭނާގެ ދެ މުލައްދަނޑި އޭނާގެ ދެ އަރިކަށިން ފޭކޮށް، އަދި އޭނާގެ ބަނޑު، ދެ ފަލަމަސްގަނޑުން ފޭކޮށް، އަދި ދެ ފަލަމަސްގަނޑު ދެފައި ދަނޑިން ފޭކޮށް ބޭއްވުން. އަދި އޭނާގެ ދެ ފައިތިލަ ކޮޅަށް ޖަހާފައި ބެހެއްޓުން. އަދި ދެ ފައިތިލައިގެ އިނގިލިތަކުގެ ބަނޑުފުށް ވަކިކޮށްފައި ބިމުގައި ޖެއްސުން. އަދި އޭނާގެ ދެ އަތްތިލަ ހުޅުވާފައި، އޭނާގެ ދެ ކޮނޑާ ހަމައިގައި، އިނގިލިތައް ކައިރިކޮށް ފިއްތާފައި ބޭއްވުން.
11- ދެ ސަޖިދަ ދެމެދުގައްޔާއި އަދި ފުރަތަމަ އައްތަޙިއްޔާތުގައި އިފުތިރާޝަށް އިނުން އަދި ފަހު އައްތަޙިއްޔާތުގައި ތަވައްރުކުކޮށް އިނުން.
12. ދެ ސަޖިދައިގެ ދެމެދުގައި އިންނައިރު، ދެ އަތްތިލަ ހުޅުވައިގެން، އިނގިލިތައް ކައިރިކޮށް ފިއްތާފައި ފަލަމަސްގަނޑު މަތީގައި ބޭއްވުމެވެ. އެފަދައިންމެ އައްތަޙިއްޔާތުގައި އިންނައިރުވެސްމެއެވެ. އެކަމަކު ކަނާތުގެ ކުޑަވާ އިނގިއްޔާއި ކަށި އިނގިލި މަޅާލައިގެން، ބޮޑުވާ އިނގިއްޔާއި މެދު އިނގިލިން ބޮޅެއް ހަދައިގެން، ދެން ﷲ ގެ ނަންފުޅު ގަނެވޭހިނދު ޝަހާދަތް އިނގިލިން އިޝާރާތްކުރާނީއެވެ.
13- ސަލާމް ދޭހިނދު ކަނާތާއި ވާތަށް މޫނު އަނބުރާލުން.

ޖ: 1. ނަމާދުގެ ރުކުނެއް ނުވަތަ ޝަރުޠެއް ދޫކޮށްލުން.
2. ޤަޞްދުގައި ވާހަކަ ދެއްކުން.
3. ކެއުން ނުވަތަ ބުއިން.
4. ޖެހިޖެހިގެން ގިނަ ޙަރަކާތްތަކެެއް ކުރުން.
5. ނަމާދުގެ ވާޖިބުތަކުގެ ތެރެއިން ވާޖިބެއް ޤަޞްދުގައި ދޫކޮށްލުން.
.

ޖ: ނަމާދު ކުރާނެ ގޮތް:
1. އެއްވެސް ކޮޅަކަށް އެނބުރުމެއް އަދި ކަސިޔާރުވުމެއްނެތި، މުޅި ހަށިގަނޑާއެކު ޤިބްލައަށް ކުރިމަތިލުން.
2. ދުލުން ކިޔުމަކާ ނުލައި ކުރަން ބޭނުންވާ ނަމާދަކަށް ހިތުން ނިޔަތް ގަތުން.
3- ދެން ހަށަންބަން ތަކުބީރު ކިޔުން. އެއީ "الله أكبر"ކިޔުމެވެ. އަދި ތަކްބީރު ކިޔާހިނދު ދެ އަތް ދެ ކޮނޑާ ހަމަޔަށް އުފުލުން.
4- ދެން އޭނާގެ ކަނާތްތިލަ، އޭނާގެ ވާތްތިލައިގެ މަތީފުށް މަތީގައި، މޭ މަތީގައި ބާއްވާނީއެވެ.
5- ދެން ދުޢާއުލް އިސްތިފްތާޙު ކިޔާނީއެވެ: (اللَّهُمَّ بَاعِدْ بَيْنِي وبيْنَ خَطَايَايَ، كما بَاعَدْتَ بيْنَ المَشْرِقِ والمَغْرِبِ، اللَّهُمَّ نَقِّنِي مِنَ خَطَايَاي كما يُنَقَّى الثَّوْبُ الأبْيَضُ مِنَ الدَّنَسِ، اللَّهُمَّ اغْسِلْني من خَطَايَايَ بالمَاءِ والثَّلْجِ والبَرَدِ) މާނައީ: "އޭ ﷲ އެވެ! މަޝްރިޤާއި މަޣްރިބާ ދޭތެރެ އިބަ އިލާހު ދުރުކުރެއްވި ފަދައިން، މިއަޅާއާއި މިއަޅާގެ ކުށްފާފަތަކާ ދޭތެރެ ދުރުކޮށްދެއްވާނދޭވެ! އޭ ﷲ އޭވެ! ހުދު ހެދުމެއް ހަޑި މިލައިން ސާފުކުރެވޭ ފަދައިން، މިއަޅާގެ ކުށްފާފަތަކުން މިއަޅާ ސާފުޠާހިރުކޮށްދެއްވާނދޭވެ! އޭ ﷲ އޭވެ! ފެނާއި، ސުނޯއާއި ގަނޑުފެނުން މިއަޅާގެ ކުށްފާފަތަކުން ދޮވެދެއްވާނދޭވެ!"
ނުވަތަ މިހެން ކިޔާނީއެވެ: "سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، وَتَبَارَكَ اسْمُكَ، وَتَعَالَى جَدُّكَ، وَلَا إِلَهَ غَيْرَكَ"
(އިބައިލާހުގެ ހުސްޠާހިރުވަންތަ ކަމާއެވެ. އޭ ﷲ! އިބައިލާހަށް އެންމެހާ ޙަމްދު ތަޢުރީފު ލިބިވޮޑިގެންވެއެވެ. އިބައިލާހުގެ އިސްމުފުޅުގެ ބަރަކާތްތެރިކަމާއެވެ. އަދި އިބައިލާހުގެ މާތްކަމުގެ އަރަހުށިކަމާއެވެ. އަދި އިބައިލާހު ފިޔަވާ އަޅުކަންވެވުން ޙައްޤުވެގެންވާ އެހެން އެއްވެސް އިލާހަކު ނުވެއެވެ.)
6. ދެން އަޢޫޛު މިގޮތަށް ކިޔާނީއެވެ: «‌أَعُوذُ ‌بِاللهِ ‌مِنَ ‌الشَّيْطَانِ ‌الرَّجِيمِ» (ﷲ ގެ ރަޙްމަތުން ދުރުކުރެވި ފައްސާލެވިގެންވާ ޝައިޠާނާގެ ކިބައިން ރައްކާތެރިކޮށްދެއްވުމަށް ﷲ ގެ ޙަޟްރަތުން އެދެމެވެ.)
7- ދެން ބިސްމި ކިޔާފައި، އަލްފާތިޙާ ސޫރަތް ކިޔަވާނީއެވެ. އެގޮތުން ކިޔަވާނީ މިހެންނެވެ: (بسم الله الرحمن الرحيم)
ރަޙުމާނުވަންތަ ރަޙީމުވަންތަ ﷲ ގެ އިސްމުފުޅުން ފަށަމެވެ. ﴿الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ﴾
(ޙަމްދުހުރީ ޢާލަމްތަކުގެ ވެރި ރައްބު، ﷲ އަށެވެ.) الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ .
(އެކަލާނގެއީ) ރަޙްމާނުވަންތަ ރަޙީމްވަންތަ އިލާހެވެ. مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ
(ޤިޔާމަތް ދުވަހުގެ ވެރި ރަސްކަލާނގެއެވެ.) إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ
(އަޅަމެން އަޅުކަންކުރަނީ ހަމައެކަނި އިބައިލާހަށެވެ. އަދި އަޅަމެން ވާގި އެދެނީވެސް ހަމައެކަނި އިބައިލާހުގެ ޙަޟްރަތުންނެވެ.) اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ
(އަޅަމެންނަށް، ސީދާވެގެންވާ ތެދުމަގަށް މަގު ދައްކަވާނދޭވެ.) صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ﴾.
(އެއީ) އެއުރެންނަށް އިބައިލާހު ނިޢުމަތް ދެއްވި މީހުންގެ މަގެވެ. އެއުރެންގެ މައްޗަށް ކޯފާލައްވާފައިވާ މީހުންގެ މަގެއްނޫނެވެ. އަދި މަގުފުރެދިފައިވާ މީހުންގެ މަގެއްވެސް ނުމެނޫންމެއެވެ.) [އަލްފާތިޙާ: 1-7]
ދެން އޭނާ އާމީން ކިޔާނީއެވެ. އޭގެ މާނައަކީ: އޭ ﷲ އެވެ! އިޖާބަކުރައްވާށިއެވެ!
8- ދެން ޤުރުއާނުން އޭނާއަށް ފަސޭހަވީ މިންވަރެއް ކިޔަވާނީއެވެ. އަދި ފަތިސް ނަމާދުގައި ކިޔެވުން ދިގުކޮށްލާހުށިކަމެވެ.
9. ދެން ރުކޫޢު ކުރާނީއެވެ. އެބަހީ: ﷲ އަށް ޤަދަރުކޮށް މާތްކޮށްހިތުމުގެ ގޮތުން ބުރަކަށި ގުދުކޮށްލާނީއެވެ. އަދި އޭނާ ރުކޫޢުކުރާޙިނދު ތަކްބީރު ކިޔާ، އަދި އޭނާގެ ދެ އަތް ކޮނޑާ ހަމައަށް އުފުލާނީއެވެ. އަދި ސުންނަތް ގޮތަކީ: އޭނާގެ ބުރަކަށި ދަމާލައި، އަދި ބުރަކަށްޓާ ހަމައަށް ބޯ ބައިންދާ، އަތުގެ އިނގިލިތައް ދުރުކޮށްގެން ދެ ކަކުލުގައި ހިފުމެވެ.
10-އަދި އޭނާ ރުކޫޢުގައި ކިޔާނީ: «سبحان ربي العظيم» ތިންފަހަރެވެ. އަދި އޭނާ: «سبحانك اللهم وبحمدك، اللهم اغفر لي» މިހެން އިތުރުކުރިޔަސް ރަނގަޅެވެ.
11- ދެން «سمع الله لمن حمده» މިހެން ކިޔަމުން އޭނާ ރުކޫޢުން ބޯ އުފުލާނީއެވެ. އަދި އެހިނދުން އޭނާގެ ދެ ކޮނޑާ ހަމައަށް އަތް އުފުލާނީއެވެ. އަދި މައުމޫމުވެ ނަމާދުކުރާ މީހާ «سمع الله لمن حمده» ނުކިޔާނެއެވެ. އެކަމަކު އޭގެ ބަދަލުގައި އޭނާ ކިޔާނީ މިހެންނެވެ: «ربنا ولك الحمد» އެވެ.
12- ދެން ރުކޫޢުން ތެދުވެ މިހެން ކިޔާނީއެވެ: «ربنا ولك الحمد، ملء السماوات والأرض، وملء ما شئت من شيء بعد».
(އަޅަމެންގެ ރައްބެވެ! އަދި އިބަ އިލާހަށް ޙަމްދު ހުއްޓެވެ. އެއީ އުޑުތައް ފުރައި ވާހައި އެއްޗަކާއި އަދި ބިން ފުރައި ވާހައި އެއްޗަކާއި އަދި އެއަށްފަހުވެސް އިބަ އިލާހު އެދިވޮޑިގެންވާ އެއްޗެއް ފުރޭންދެނެވެ."
13. ދެން ފުރަތަމަ ސަޖިދަ ކުރާނީއެވެ. އަދި ސަޖިދަ ކުރާއިރު ކިޔާނީ «الله أكبر» އެވެ. އަދި ސަޖިދަކުރާނީ ހަތް ގުނަވަނުގެ މައްޗަށެވެ. އެއީ: ނިތްކުރިއާއި ނޭފަތާއި، ދެ އަތްތިލައާއި، ދެ ކަކުލާއި، ދެ ފައިތިލައިގެ އިނގިލިތަކުގެ ކުރިއެވެ. އަދި އޭނާގެ ދެ މުލައްދަނޑި ދެ އަރިކަށިން ފޭކުރާނީއެވެ. އަދި ބިންމަތީގައި އޭނާގެ ދެ އަތްދަނޑި ނުބާއްވާހުއްޓެވެ. އަދި އޭނާގެ އިނގިލިތަކުގެ ކޮޅުތައް ބަހައްޓާނީ ޤިބްލައާ ދިމާލަށް ކުރިމަތިކޮށްފައިއެވެ.
14. އަދި ސަޖިދައިގެ ތެރޭގައި ކިޔާނީ: «سبحان ربي الأعلى» ތިން ފަހަރުއެވެ. އަދި އިތުރަށް «سبحانك اللهم ربنا وبحمدك، اللهم اغفر لي» ކިޔައިފިނަމަ ހަމަ ރަނގަޅެވެ.
15. ދެން ސަޖިދައިން ބޯ އުފުލާނީއެވެ. އެއީ މިހެން ކިޔަމުންނެވެ: «الله أكبر» އެވެ.
16. ދެން ދެ ސަޖިދަ ދެމެދު އިށީންނާނީއެވެ. އެއީ ވާއަތު ފައިމަތީގައި އިށީނދެ، ކަނާތު ފައިތިލަ ވިއްދާ ކޮޅަށްޖަހައިގެންނެވެ. އަދި އޭނާގެ ދެ އަތް، ދެ ފަލަމަސްގަނޑާއި ދެ ކަކޫމަތީގައި ބާއްވައިގެންނެވެ.
17. އަދި ދެ ސަޖިދައިގެ ދޭތެރޭގައި އިށީނދެގެން އިނދެ ކިޔާނީ މިހެންނެވެ: (رَبِّ اغْفِرْ لِي وَارْحَمْنِي وَاهْدِنِي وَارْزُقْنِي وَاجْبُرْنِي وَعَافِنِي )
މާނައީ: "މިއަޅާގެ ރައްބެވެ. މިއަޅާއަށް ފާފަ ފުއްސަވާނދޭވެ! އަދި މިއަޅާއަށް ރަޙްމަތް ލައްވާނދޭވެ. އަދި މިއަޅާއަށް ހިދާޔަތް ދައްކަވާނދޭވެ! އަދި މިއަޅާއަށް ރިޒްޤުދެއްވާނދޭވެ! އަދި މިއަޅާގެ އުނިކަންތައް ފޫބައްދަވާ އާރުވެރިކަން ދެއްވާނދޭވެ! އަދި މިއަޅާއަށް ޢާފިޔަތް ދެއްވާނދޭވެ! "
18- ދެން ފުރަތަމަ ސަޖިދަ ކުރިގޮތަށް ދެވަނަ ސަޖިދަ ކުރާނީއެވެ. ކިޔުމުގައިވެސް ޢަމަލުގައިވެސްމެއެވެ. އަދި ސަޖިދަ ކުރާއިރު ތަކުބީރު ކިޔާނީއެވެ.
19- ދެން «الله أكبر» ކިޔަމުން ދެވަނަ ސަޖިދައިން ތެދުވާނީއެވެ. އަދި ފުރަތަމަ ރަކްޢަތް ކުރި ގޮތަށް، އަދި ކީ އެއްޗެހި ދެވަނަ ރަކްޢަތުގައިވެސް ކިޔަމުން ކުރާނީއެވެ. ނަމަވެސް ދެވަނަ ރަކުޢަތުގައި ދުޢާއުލް އިސްތިފްތާޙު ނުކިޔާނެއެވެ.
20- ދެން ދެވަނަ ރަކުޢަތް ނިމުމުން ދެ ސަޖިދަ ދެމެދު އިށީންނިގޮތަށް «الله أكبر» ކިޔާފައި އިށީންނާނީއެވެ.
21- އަދި އެގޮތަށް އިށީދެ އިނދެގެން އައްތަޙިއްޔާތު ކިޔާނީއެވެ. މިހެންެނެވެ: (التَّحِيَّاتُ لله والصَّلَوَاتُ والطَّيِّبَاتُ، السَّلَامُ عَلَيْكَ أيُّها النبيُّ ورَحْمَةُ الله وبَرَكَاتُهُ، السَّلَامُ عَلَيْنَا وعلَى عِبَادِ الله الصَّالِحِينَ، أشْهَدُ أنْ لا إلَهَ إلَّا الله وأَشْهَدُ أنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ ورَسولُهُ اللَّهُمَّ صَلِّ علَى مُحَمَّدٍ وعلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كما صَلَّيْتَ علَى إبْرَاهِيمَ وعلَى آلِ إبْرَاهِيمَ؛ إنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ، وَبَارِكْ علَى مُحَمَّدٍ وعلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كما بَارَكْتَ علَى إبْرَاهِيمَ وعلَى آلِ إبْرَاهِيمَ؛ إنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ.أعوذ بالله من عذاب جهنم، ومن عذاب القبر، ومن فتنة المحيا والممات، ومن فتنة المسيح الدجال) މާނައީ: "ތަޙިއްޔާތުތަކާއި (ދުލުން ކުރެވޭ އެންމެހާ އަޅުކަންތަކާއި)، ޞަލަވާތުތަކާއި (ހަށިގަނޑުން ކުރެވޭ އެންމެހާ އަޅުކަންތަކާއި) އަދި ޠައްޔިބާތުތަކުން (މުދަލުން ކުރެވޭ އެންމެހާ އަޅުކަންތައް) ވަނީ، ﷲ އަށެވެ. އޭ ނަބީކަލޭގެފާނުއެވެ! ކަލޭގެފާނުގެ މައްޗަށް ސަލާމާއި އަދި ﷲ ގެ ރަޙްމަތާއި އެއިލާހުގެ ބަރަކާތް ހުއްޓެވެ. އަދި އަޅަމެންގެ މައްޗަށާއި އަދި ﷲ ގެ އެންމެހާޞާލިޙު އަޅުތަކުންގެ މައްޗަށް ސަލާމް ހުއްޓެވެ. ﷲ މެނުވީ (އަޅުކަންވެވުން ޙައްޤުވެގެންވާ) އެހެން އެއްވެސް އިލާހަކު ނުވާކަމަށް މިއަޅާ ހެކިވަމެވެ. އަދި މުޙައްމަދުގެފާނީ، އެއިލާހުގެ އަޅާ އަދި އެއިލާހުގެ ރަސޫލުކަމުގައިވެސް މިއަޅާ ހެކިވަމެވެ.އޭ ﷲ އޭވެ! މުޙައްމަދުގެފާނުގެ މައްޗަށާއި މުޙައްމަދުގެފާނުގެ އާލުންގެ މައްޗަށް ޞަލަވާތް ލައްވާށިއެވެ. އެއީ އިބްރާހީމުގެފާނުގެ މައްޗަށާއި އިބްރާހީމުގެފާނުގެ އާލުންގެ މައްޗަށް، އިބަ އިލާހު ޞަލަވާތް ލެއްވި ފަދައިންނެވެ. ހަމަކަށަވަރުން އިބަ އިލާހީ، ގިނަގިނައިން ޙަމްދު ޙައްޤުވެ ޙަމްދު ކުރެވިގެންވާ، މަތިވެރި މާތްވެގެންވާ އިލާހެވެ. އަދި މުޙައްމަދުގެފާނުގެ މައްޗަށާއި މުޙައްމަދުގެފާނުގެ އާލުންގެ މައްޗަށް ބަރަކާތް ލައްވާށިއެވެ. އެއީ އިބްރާހީމުގެފާނުގެ މައްޗަށާއި އިބްރާހީމުގެފާނުގެ އާލުންގެ މައްޗަށް އިބަ އިލާހު ބަރަކާތް ލެއްވި ފަދައިންނެވެ. ހަމަކަށަވަރުން އިބަ އިލާހީ، ގިނަގިނައިން ޙަމްދު ޙައްޤުވެ ޙަމްދު ކުރެވިގެންވާ، މަތިވެރި މާތްވެގެންވާ އިލާހެވެ. ޖަހަންނަމައިގެ ޢަޛާބުންނާއި، ޤަބުރުގެ ޢަޛާބުންނާއި، ދިރިހުރުމާއި މަރުވުމުގެ ފިތުނައިންނާއި، އަލްމަސީޙުއް ދައްޖާލުގެ ފިތުނައިން ރައްކާތެރިކޮށްދެއްވުމަށް ﷲ ގެ ޙަޟްރަތުން އެދެމެވެ." އެއަށްފަހު ދުނިޔެއާއި އާޚިރަތުގެ ހެޔޮކަމުން އޭނާ އެދުނު ކަމަކަށް އެދި އޭނާގެ ރައްބަށް ދުޢާކުރާނީއެވެ.
22- ދެން މިހެން ކިޔަމުން ކަނާތަށް ސަލާމްދޭނީއެވެ: «السَّلام عليكم ورحمة الله» އަދި ވާއަތަށްވެސް އެހެންނެވެ.
23- އެއީ ތިން ރަކުޢަތް ނުވަތަ ހަތަރު ރަކުޢަތް ނަމާދެއްނަމަ ފުރަތަމަ އައްތަޙިއްޔާތު ނިމޭ ހިސާބަށް ކިޔާފައި ހުއްޓާނީއެވެ. އެއީ މި ހިސާބަށެވެ: «أشهد أن لا إله إلا الله، وأشهد أن محمداً عبده ورسوله». އަށެވެ.
24- ދެން «الله أكبر» ކިޔަމުން ތެދުވާނީއެވެ. އަދި އެހިނދު ދެ އަތް ދެ ކޮނޑާ ހަމަޔަށް އުފުލާނީއެވެ.
25- ދެން ދެވަނަ ރަކްޢަތުގެ ޞިފައަށް އޭނާގެ ނަމާދުން ބާކީ ރަކުޢަތްތައް ކުރާނީއެވެ. އެކަމަކު އަލްފާތިޙާ ސޫރަތް އެކަނި ކިޔުމަށް ހަނިކުރުމާ އެކުގައިއެވެ.
26- ދެން ތަވައްރުކުކޮށް އިށީންނާނީއެވެ. އެގޮތުން ކަނާތު ފައިތިލަ ބިންމަތީ ވިއްދާ، އަދި ކަނާތު ފައިގެ ކަށިމަތި ދަށުން ވާތު ފައި ނެރެ، ބުޑުމަސްގަނޑު ބިންމަތީގައި ބައިންދާ، އޭނާގެ ދެ އަތް ފުރަތަމަ އައްތަޙިއްޔާތުގައި ބެހެއްޓި ގޮތަށް، ދެ ފަލަމަސްގަނޑުގެ މަތީގައި ބާއްވާނީއެވެ.
27- އަދި މިގޮތަށް އިށީނދެ އިނދެ މުޅި އައްތަޙިއްޔާތުގެ ޛިކުރު އެއްކޮށް ކިޔާނީއެވެ.
28- ދެން މިހެން ކިޔަމުން ކަނާތަށް ސަލާމްދޭނީއެވެ: «السَّلام عليكم ورحمة الله» އަދި ވާއަތަށްވެސް އެހެންނެވެ.

ޖ- ތިން ފަހަރު «أَسْـتَغْفِرُ الله» އެވެ.
(اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ وَمِنْكَ السَّلَامُ، تَبَارَكْتَ يا ذَا الجَلَالِ وَالإِكْرَامِ)
މާނައީ: "އޭ ﷲ އޭވެ! އިބަ އިލާހުއީ ސަލާމަތްކަންދެއްވާ އައް-ސަލާމް ފަރާތެވެ. އަދި ސަލާމަތްތެރިކަންވަނީ، އިބަ ﷲ ގެ ޙަޟްރަތުންނެވެ. އޭ ކީރިތިކަމާއި މާތްކަމުގެ ވެރި ފަރާތެވެ! އިބަ އިލާހު ބަރަކާތްތެރިވެ، މަތިވެރިވެވޮޑިގެންވެއެވެ."
(لا إلَهَ إلَّا الله وحْدَهُ لا شَرِيكَ لَه، لَهُ المُلْكُ، ولَهُ الحَمْدُ، وَهوَ عَلَى كُلِّ شيءٍ قَدِيرٌ، اللَّهُمَّ لَا مَانِعَ لِمَا أعْطَيْتَ، ولَا مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ، وَلَا يَنْفَعُ ذَا الجَدِّ مِنْكَ الجَدُّ)
މާނައީ: "ﷲ މެނުވީ (އަޅުކަންވެވުން ޙައްޤުވެގެންވާ) އެހެން އެއްވެސް އިލާހަކުނުވެއެވެ. އެއިލާހު އެއްކައުވަންތައެވެ. އެ އިލާހަށް އެއްވެސް ޝަރީކަކު ބައިވެރިއަކު ނުވެއެވެ. އެންމެހާ ރަސްކަމެއްވަނީ އެ އިލާހަށެވެ. އަދި ހުރިހާ ޙަމްދެއްވަނީ، އެ އިލާހަށެވެ. އަދި ކޮންމެ ކަމެއްގެ މައްޗަށް އެ އިލާހު ކުޅަދުންވަންތަވެވޮޑިގެންވެއެވެ. އޭ ﷲ އޭވެ! އިބަ އިލާހު ދެއްވި އެއްޗެއް، މަނާކުރާނޭ ފަރާތެއް ނުވެއެވެ. އަދި އިބަ އިލާހު މަނާކުރެއްވި އެއްޗެއް، ދޭނޭ އެހެންފަރާތެއްވެސް ނުމެވެއެވެ. އަދި އެއްވެސް ޤަދަރުވެރިޔަކަށް ނުވަތަ ނަޞީބުވެރިޔަކަށް، އޭނާގެ ޤަދަރުވެރިކަމުން ނުވަތަ ނަޞީބުވެރިކަމުން، އިބަ އިލާހުގެ ޙަޟްރަތުން އެއްވެސް މަންފާއެއް ނުކޮށްދޭނެތެވެ."
(لا إلَهَ إلَّا الله وحْدَهُ لا شَرِيكَ لَه، لَهُ المُلْكُ، ولَهُ الحَمْدُ، وَهوَ عَلَى كُلِّ شيءٍ قَدِيرٌ، لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إلَّا بالله، لَا إلَهَ إلَّا الله، وَلَا نَعْبُدُ إلَّا إيَّاهُ، لَهُ النِّعْمَةُ وَلَهُ الفَضْلُ، وَلَهُ الثَّنَاءُ الحَسَنُ، لَا إلَهَ إلَّا الله مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ وَلَو كَرِهَ الكَافِرُونَ) މާނައީ: "ﷲ މެނުވީ (އަޅުކަންވެވުން ޙައްޤުވެގެންވާ) އެހެން އެއްވެސް އިލާހަކުނުވެއެވެ. އެއިލާހު އެއްކައުވަންތައެވެ. އެ އިލާހަށް އެއްވެސް ޝަރީކަކު ބައިވެރިއަކު ނުވެއެވެ. އެންމެހާ ރަސްކަމެއްވަނީ އެ އިލާހަށެވެ. އަދި ހުރިހާ ޙަމްދެއްވަނީ، އެ އިލާހަށެވެ. އަދި ކޮންމެ ކަމެއްގެ މައްޗަށް އެ އިލާހު ކުޅަދުންވަންތަވެވޮޑިގެންވެއެވެ. އެއްވެސް އާރަކާއި ބާރެއް ﷲ ގެ ޙަޟްރަތުން މެނުވީ ނުވެއެވެ. ﷲ މެނުވީ (އަޅުކަންވެވުން ޙައްޤުވެގެންވާ) އެހެން އެއްވެސް އިލާހަކު ނުވެއެވެ. އަދި އަޅަމެން އެއިލާހަށް މެނުވީ އަޅުކަމެއް ނުކުރަމުއެވެ. ނިޢްމަތާއި، ދަރުމައާއި އަދި ރިވެތި ޘަނާ ލިބިވޮޑިގެންވަނީ، ހަމައެކަނި އެއިލާހަށެވެ. ﷲ މެނުވީ (އަޅުކަންވެވުން ޙައްޤުވެގެންވާ) އެހެން އެއްވެސް އިލާހަކު ނުވެއެވެ. އަދި ކާފަރުން ކިތަންމެ ނުރުހުނު ކަމުގައިވިޔަސް، އަޅަމެންނީ އެއިލާހަށް އަޅުކަމާއި ދީން ޚާލިޞްކުރާ މީހުންނެވެ."
«سُـبْحانَ اللهِ» ތިރީސް ތިން ފަހަރު ކިޔުމެވެ.
ތިރީސް ތިން ފަހަރު «الحَمْـدُ لله» ކިޔުމެވެ.
ތިރީސް ތިން ފަހަރު «اللهُ أكْـبَر» ކިޔުމެވެ.
ދެން ސަތޭކަ ފުރިހަމަކުރަން މިހެން ކިޔާނީއެވެ: (لا إلَهَ إلَّا الله وحْدَهُ لا شَرِيكَ لَه، لَهُ المُلْكُ، ولَهُ الحَمْدُ، وَهوَ عَلَى كُلِّ شيءٍ قَدِيرٌ)
މާނައީ: "ﷲ މެނުވީ (އަޅުކަންވެވުން ޙައްޤުވެގެންވާ) އެހެން އެއްވެސް އިލާހަކުނުވެއެވެ. އެއިލާހު އެއްކައުވަންތައެވެ. އެ އިލާހަށް އެއްވެސް ޝަރީކަކު ބައިވެރިއަކު ނުވެއެވެ. އެންމެހާ ރަސްކަމެއްވަނީ އެ އިލާހަށެވެ. އަދި ހުރިހާ ޙަމްދެއްވަނީ، އެ އިލާހަށެވެ. އަދި ކޮންމެ ކަމެއްގެ މައްޗަށް އެ އިލާހު ކުޅަދުންވަންތަވެވޮޑިގެންވެއެވެ."
- އަދި އިޚުލާޞް، ފަލަޤި، ނާސް ސޫރަތް ތިންފަހަރު ފަތިސް ނަމާދާއި މަޣުރިބު ނަމާދުގެ ފަހުން، އަދި އެހެނިހެން ނަމާދުގެ ފަހަތުގައި އެއްފަހަރު ކިޔާނީއެވެ.
- އާޔަތުލް ކުރްސި އެއްފަހަރު ކިޔާނީއެވެ.

ޖ: ފަތިސް ނަމާދުގެ ކުރިން ދެ ރަކުޢަތެވެ.
- މެންދުރު ނަމާދުގެ ކުރިން ހަތަރު ރަކުޢަތެވެ.
- މެންދުރު ނަމާދުގެ ފަހުން ދެ ރަކުޢަތެވެ.
- މަޣުރިބު ނަމާދުގެ ފަހުން ދެ ރަކުޢަތެވެ.
- ޢިޝާ ނަމާދަށް ފަހު ދެ ރަކުޢަތެވެ.
އޭގެ މާތްކަން: ނަބިއްޔާ ﷺ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: "ދުވާލާއި ރޭގަނޑުގައި، ސުންނަތް ބާރަ ރަކްޢަތް ކޮށްފި މީހާ، އޭނާއަށްޓަކައި ﷲ ސުވަރުގޭގައި ގެޔެއް (ގަނޑުވަރެއް) ބިނާ ކުރައްވާހުއްޓެވެ." ރިވާކުރެއްވީ މުސްލިމާއި އަޙްމަދުއާ އެހެން ބޭކަލުންނެވެ.

ޖ: ހުކުރު ދުވަހެވެ. ނަބިއްޔާ عليه الصلاة والسلام ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: "ހަމަކަށަވަރުން، ތިޔަބައިމީހުންގެ ދުވަސްތަކުގެ ތެރެއިން، އެންމެ މާތް އެއް ދުވަސްކަމުގައި ހުކުރު ދުވަސްވެއެވެ. ފަހެ އާދަމުގެފާނު އުފެއްދެވުނީ އެ ދުވަހުއެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނު މަރު ހިއްޕެވުނީވެސް އެ ދުވަހުއެވެ. އަދި (މީސްތަކުން ދިރިގެންދާނޭ ދެވަނަ) ތަޅާފިލި ފުމެލެވޭނީ އެ ދުވަހުއެވެ. އަދި (މީސްތަކުން މަރުވެގެންދާނޭ ފުރަތަމަ ތާޅަފަލިވެސް) ފުމެލެއްވޭނީވެސް އެ ދުވަހުއެވެ. ފަހެ އެ ދުވަހު، ތިޔަބައިމީހުން ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ މައްޗަށް ޞަލަވާތްކިޔެވުން ގިނަކުރާށެވެ. ފަހެ ތިޔަބައިމީހުންގެ ޞަލަވާތް ތިމަންކަލޭގެފާނަށް ހުށަހެޅޭނެތެވެ." އެބޭކަލުން ދެންނެވިއެވެ: "އޭ ﷲ ގެ ރަސޫލާއެވެ! ކަލޭގެފާނު އަވަހާރަވެ ވެއްޔަށް ހިމުންވެގެންވަނިކޮށް އަހަރުމެންގެ ޞަލަވާތް ކަލޭގެފާނަށް ހުށަހެޅޭނީ ކިހިނަކުންތޯއެވެ؟" އެހިނދު އެކަލޭގެފާނު ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: "ހަމަކަށަވަރުން ﷲ ޢައްޒަ ވަޖައްލަ ވަނީ ނަބިއްޔުންގެ ހަށިތައް ކެއުން ބިމުގެ މައްޗަށް ޙަރާމްކުރައްވާފައިއެވެ." ރިވާކުރެއްވީ އަބޫ ދާވޫދާއި އެހެން ބޭކަލުންނެވެ.

ޖ: އެއީ ބާލިޣުވެ، ބުއްދިހުރި، ރަށުގައި ޤާއިމުވެގެން ހުރި ކޮންމެ މުސްލިމު ފިރިހެނެއްގެ މައްޗަށްވާ ޢައިނިއްޔާ ފަރުޟެކެވެ.
ﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރެއްވިއެވެ: (އޭ އީމާންވެއްޖެ މީސްތަކުންނޭވެ! ހުކުރުދުވަހު (ހުކުރު) ނަމާދަށް ގޮވައިލެވޭހިނދު ފަހެ، اللَّه ހަނދުމަކުރުމަށް (އެބަހީ: ޚުޠުބާ އަޑުއެހުމާއި، ނަމާދަށް) ތިޔަބައިމީހުން ހިނގައިގަންނާށެވެ! އަދި ވިޔަފާރިކުރުން ހުއްޓައިލާށެވެ! ތިޔަބައިމީހުން ދަންނަކަމުގައިވާނަމަ، އެގޮތް ތިޔަބައިމީހުންނަށް ހެޔޮކަން ބޮޑެވެ.) [އަލްޖުމްޢާ: 9]

ޖ- ހުކުރު ނަމާދުގައި ވަނީ ދެ ރަކުޢަތެވެ. އެ ދެ ރަކްޢަތުގައި އިމާމު އަޑުހަރުކޮށް ކިޔަވާނީއެވެ.
އަދި އޭގެ ކުރީގައި އެނގިގެންވާ ދެ ޚުޠުބާ ކިޔައެވެ.

ޖ: ޝަރުޢީ ޢުޛުރަކަށްޓަކައި މެނުވީ ހުކުރު ނަމާދަށް ނުގޮސް ހުރުން ހުއްދައެއް ނޫނެވެ. ނަބިއްޔާ ﷺ ގެ އަރިހުން މި ބަސްފުޅު އައިސްފައިވެއެވެ: "ކަންފަސޭހަކޮށް، އިހުމާލުވެގެން ތިން ހުކުރު އަޅައިފި މީހާ؛ ﷲ އޭނާގެ ހިތުގައި ސިއްކަ ޖައްސަވާނެއެވެ." ރިވާކުރެއްވީ އަބޫ ދާވޫދާއި އެހެން ބޭކަލުންނެވެ.

ޖ: 1. ހިނައިގަތުން. އެއީ އެކަލޭގެފާނު عليه الصلاة والسلام ގެ މި ބަސްފުޅަށްޓަކައިއެވެ: “ހުކުރު ދުވަހު ހިނައިގަތުމަކީ އިޙްތިލާމްވެފައިވާ (ބާލިޣުވެފައިވާ) ކޮންމެ މީހެއްގެ މައްޗަށްވާ ވާޖިބެކެވެ." ރިވާކުރެއްވީ އަލްބުޚާރީއެވެ.
2. މީރުވަސްދުވާތަކެތި ލުން. އެއީ މި ޙަދީޘަށްޓަކައިއެވެ: "ހުކުރު ދުވަހު ހިނައިގަތުމަކީ މުސްލިމުންގެ މައްޗަށް ޙައްޤުވެގެންވާ ކަމެކެވެ. އަދި އެމީހަކުގެ އަހުލުންގެ އަތުގައި ހުރި ހުވަނދަކުން އޭގެ ތެރެއިން މީހަކު އުނގުޅާހުށިކަމެވެ." ރިވާކުރެއްވީ އަޙްމަދާއި، އައްތިރްމިޛީއެވެ.
3. އެންމެ ރިވެތި ރީތި އަންނައުނު ލުން. އެއީ މި ޙަދީޘަށްޓަކައިއެވެ: "ތިޔަބައިމީހުންކުރެ މީހަކަށް ތަނަވަސްކަން ލިބިފައިވާނަމަ؛ އޭނާގެ މަސައްކަތު ދެ ހެދުން ފިޔަވައި، ހުކުރަށް ދެ ހެދުން ހޯދުމުގައި (މައްސަލައެއް) ނެތެވެ." ރިވާކުރެއްވީ އިބްނު މާޖާއެވެ. އަދި މާލިކު، އަލްމުވައްޠައުގައިއެވެ.
4. މިސްކިތަށް އަވަހަށް ދިއުން.
5. ފައިމަގުން ހިނގާފައި މިސްކިތަށް ދިއުން. އެއީ މި ޙަދީޘަށްޓަކައިއެވެ: “ހުކުރު ދުވަހު ހިނައިގަނެ، ދޮވެ، އަވަހަށް ގޮސް، ކުރިއަށް ޖެހި، ކައިރިވެ، ކަނުލާ އަޑުއަހައިފި މީހަކަށް އަޅާ ކޮންމެ ފިޔަވަޅަކަށް އަހަރު ދުވަހުގެ ރޯދަ ހިފުމާއި ރޭއަޅުކަމުގެ އަޖުރު ހުއްޓެވެ." ރިވާކުރެއްވީ އައްތިރުމިޛީ އަދި އައްނަސާއީ އެވެ.
6. ނަބިއްޔާ ﷺ ގެ މައްޗަށް ޞަލަވާތް ކިޔެވުން ގިނަކުރުން. އެކަލޭގެފާނު عليه الصلاة والسلام ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: “ހުކުރު ދުވަހު ތިޔަބައިމީހުން ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ މައްޗަށް ޞަލަވާތް ކިޔެވުން ގިނަކުރާށެވެ. ފަހެ އެއީ ހެކިވެވިގެންވާ ކަމެކެވެ. މަލާއިކަތުން އެކަމަށް ހެކިވާނެއެވެ. އަދި އެއްވެސް މީހަކު ޞަލަވާތް ކިޔަވަން ފަށައިފިއްޔާ އޭނާ އެ ކިޔާ ނިމެންދެން ތިމަންކަލޭގެފާނަށް އޭނާގެ ޞަލަވާތް ހުށަހެޅިގެން މެނުވީ ނުވެއެވެ." ރިވާކުރެއްވީ އިބްނު މާޖާއެވެ.
7. އަލްކަހްފު ސޫރަތް ކިޔެވުން. އެއީ މި ޙަދީޘަށްޓަކައިއެވެ: "ހުކުރު ދުވަހު ކަހްފު ސޫރަތް ކިޔަވައިފި މީހާއަށް ދެ ހުކުރުގެ ދެމެދުގައިވާ ދުރުމިނަށް ނޫރެއް އަލިކަންދެއެވެ." ރިވާކުރެއްވީ އަލްޙާކިމާއި އެހެނިހެން ބޭކަލުންނެވެ.
8. ދުޢާ އިޖާބަކުރެވޭ ގަޑި ހޯދަން ފަރުވާތެރިވުން. އެއީ އަބޫ ހުރައިރާ رضي الله عنه ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ޙަދީޘަށްޓަކައިއެވެ. ﷲ ގެ ރަސޫލާ ﷺ ހުކުރު ދުވަހުގެ ވާހަކަ ދައްކަވާ، ދެން ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: "ހުކުރު ދުވަހުގައި ވަޤުތުކޮޅެއް ވެއެވެ. މުސްލިމު އަޅަކު ﷲ ތަޢާލާގެ ޙަޟްރަތުން އެއްޗެއް ދެއްވުމަށް އެދި ދަންނަވާ ޙާލު، ޤާއިމުވެ ނަމާދުކުރަން ހުއްޓާ އެ ގަޑިއާ ދިމާވެއްޖެނަމަ؛ އެމީހަކަށް އެކަލާނގެ އެ އެއްޗެއް ދެއްވައިގެން މެނުވީ ނުވެއެވެ." މުއްތަފަޤުން ޢަލައިހި (ބުޚާރީއާއި މުސްލިމް ނެރުއްވާ އެއްބަސްވެވިފައިވާ ޙަދީޘެކެވެ.)

ޖ: ޢަބްދު ﷲ ބްނު ޢުމަރު رضي الله عنهما ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވެއެވެ. ﷲ ގެ ރަސޫލާ ﷺ ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ: "އެކަނި ހުރެ ކުރާ ނަމާދަށްވުރެ ޖަމާޢަތުގައި ކުރާ ނަމާދު ހަތާވީސް ދަރަޖަ މާތްވެގެންވެއެވެ." ރިވާކުރެއްވީ މުސްލިމެވެ.

ޖ: އެއީ ނަމާދުގައި ހިތް ޙާޟިރުކޮށް ބެހެއްޓުމާއި، ގުނަވަންތަކުގެ ހަމަހިމޭންވުމެވެ.
ﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރެއްވިއެވެ: (މުއުމިނުން ކާމިޔާބުވެއްޖެކަން ކަށަވަރެވެ. އެއުރެންނީ، އެއުރެންގެ ނަމާދުގައި ޚުޝޫޢަތްތެރިވެ ތިބޭ މީހުންނެވެ.) [އަލްމުއުމިނޫން : 1-2]

ޖ: އެއީ ވަކި ޚާއްޞަ ބަޔަކަށް، ވަކި ޚާއްޞަ ވަޤުތެއްގައި ދިނުމަށް ވަކި ޚާއްޞަ މުދަލެއްގައި ވާޖިބުވާ ޙައްޤެކެވެ.
އެއީ އިސްލާމްދީނުގެ ރުކުންތަކުގެ ތެރެއިން އެއް ރުކުނެވެ. އަދި މުއްސަނދިންގެ އަތުން ނަގައި ފަޤީރުންނަށް ދެވޭ ވާޖިބު ޞަދަޤާތެކެވެ.
ﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރެއްވިއެވެ: (އަދި ތިޔަބައި މީހުން ޒަކާތް ދޭށެވެ.) [އަލްބަޤަރާ: 43]

ޖ: އެއީ ޒަކާތް ފިޔަވައި އެހެން ދިނުންތަކެވެ. މިސާލަކަށް: ޞަދަޤާތުގެ ގޮތުގައި ކޮންމެވެސް އެއްޗެއް، ހެޔޮ ދަރުމަހުރި ދިމާތަކަށް، ކޮންމެ ވަޤުތެއްގައިވެސް ދިނުމެވެ.
ﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރެއްވިއެވެ: (އަދި ﷲ ގެ މަގުގައި ތިޔަބައި މީހުން ހޭދަކުރާށެވެ.) [އަލްބަޤަރާ: 195]

ޖ: އެއީ ފަތިސްވުމުން ފަށައިގެން އިރުއޮއްސެންދެން، ނިޔަތްގަތުމާއެކު ރޯދަ ގެއްލޭ ކަންކަމުން ދުރުވެ ހިފަހައްޓައިގެން ހުރެގެން ﷲ ތަޢާލާއަށް އަޅުކަންކުރުމެވެ. އަދި އެވަނީ ދެ ވައްތަރަކަށެވެ:
1. ވާޖިބު ރޯދަ: މިސާލަކަށް ރަަމަޟާން މަހު ރޯދައެވެ. އަދި އެއީ އިސްލާމްކަމުގެ ރުކުންތަކުން ރުކުނެކެވެ.
ﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރެއްވިއެވެ: (އޭ އީމާންވެއްޖެ މީސްތަކުންނޭވެ! ތިޔަބައިމީހުންގެ ކުރީގެ މީހުންގެ މައްޗަށް ފަރުޟުކުރެއްވުނު ފަދައިން ތިޔަބައިމީހުންގެ މައްޗަށްވެސް ރޯދަ ފަރުޟުކުރެވިއްޖެއެވެ. (އެއީ) ތިޔަބައިމީހުން ތަޤްވާވެރިވުމަށްޓަކައެވެ.) [އަލްބަޤަރާ: 183]
2. ވާޖިބު ނޫން ރޯދަ: މިސާލަކަށް: ކޮންމެ ހަފްތާއެއްގެ ހޯމައާއި ބުރާސްފަތި ރޯދަ ހިފުމާއި، ކޮންމެ މަހެއްގެ ތިން ދުވަހު ރޯދަހިފުމެވެ. (ކޮންމެ މަހެއްގައި ތިން ދުވަހު ހިފާއިރު) އެންމެ ރަނގަޅު ދުވަސްތަކަކީ ކޮންމެ ހަނދުމަހެއްގެ (13، 14، 15) ގައި ރޯދަހިފުމެވެ.

ޖ: އަބޫ ހުރައިރާ رضي الله عنه ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވެއެވެ: ﷲ ގެ ރަސޫލާ ﷺ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: "އީމާންކަމާއެކު ހެޔޮ ދަރުމައާއި އަޖުރަށް އެދި އުއްމީދުކޮށްގެން ރަމަޟާންމަހުގައި ރޯދަ ހިފައިފި މީހާ؛ އޭނާގެ އިސްވެދިޔަ ފާފަތައް އޭނާއަށްޓަކައި ފުއްސެވިގެންދެއެވެ." މުއްތަފަޤުން ޢަލައިހި (ބުޚާރީއާއި މުސްލިމް ނެރުއްވާ އެއްބަސްވެވިފައިވާ ޙަދީޘެކެވެ.)

ޖ: އަބޫ ސަޢީދު އަލްޚުދްރިއްޔު رضي الله عنه ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވެއެވެ. ވިދާޅުވިއެވެ: ﷲ ގެ ރަސޫލާ ﷺ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: "އެއްވެސް އަޅަކު ﷲ ގެ މަގުގައި ދުވަހެއްގައި ރޯދައެއް ހިފާނަމަ؛ އެ ދުވަހުގެ ސަބަބުން އޭނާގެ މޫނު ނަރަކަޔާ ހަތްދިހަ ޚަރީފުގެ ރާސްތާއަށް ﷲ ދުރުނުކުރައްވާ ނުވެއެވެ." މުއްތަފަޤުން ޢަލައިހި (ބުޚާރީއާއި މުސްލިމް ނެރުއްވާ އެއްބަސްވެވިފައިވާ ޙަދީޘެކެވެ.)
- ހަތްދިހަ ޚަރީފުގެ މާނައަކީ: ހަތްދިހަ އަހަރެވެ.

ޖ: 1. ޤަޞްދުގައި ކެއުމާއި ބުއިން.
2. ޤަޞްދުގައި ހޮޑުލުން.

ޖ: 1. ރޯދަވީއްލުން އަވަސްކުރުން.
2. ހާރުކެއުމާއި، އަދި ހާރުކެއުން ލަސްކުރުން.
3. ހެޔޮ ޢަމަލުތަކާއި އަޅުކަން އިތުރުކުރުން.
4. ރޯދަވެރިޔާއާ ދިމާލަށް ބަދުބަސްބުނެ އެއްޗެހި ގޮވައިފިނަމަ؛ ތިމަންނާ މިހުރީ ރޯދައަށޭ ބުނުން.
5. ރޯދަ ވީއްލާހިނދު ދުޢާކުރުން.
6. ރޯކަދުރުން ނުވަތަ ހިކި ކަދުރުން ރޯދަ ވީއްލުން. ދެން ނުލިބިއްޖެނަމަ؛ ފެނުން ރޯދަ ވީއްލުމެވެ.

ޖ: ޙައްޖުވުމަކީ: ވަކި ޚާއްޞަ ވަޤުތެއްގައި، ވަކި ޚާއްޞަ ޢަމަލުތަކެއް ކުރުމަށްޓަކައި ﷲ ތަޢާލާގެ ޙުރުމަތްތެރިވެގެންވާ ގެފުޅަށް ޤަޞްދުކޮށް ގޮސްގެން އެކަލާނގެއަށް އަޅުކަން ކުރުމެވެ.
އެކަލާނގެ ވަޙީކުރެއްވިއެވެ: (އަދި ގެފުޅަށް ގޮސް ޙައްޖު ވުމަކީ، ﷲ އަށްޓަކައި (ކުރަން ޖެހޭ) މީސްތަކުންގެ މައްޗަށް އޮތް ވާޖިބެކެވެ. އެއީ އެ ކަމަށް މަގެއް ފެނި ކުޅަދާނަވެއްޖެ މީހަކަށެވެ. އަދި (ﷲ ފަރުޟު ކުރެއްވި އެ ކަމާމެދު ދެކޮޅުހަދައި) ކާފަރުވެއްޖެ މީހާ (ދަންނާށެވެ.) ފަހެ ހަމަކަށަވަރުން ﷲ އީ އެންމެހާ ޢާލަމްތަކުން ފުދިވޮޑިގެންވާ އިލާހެވެ.) [އާލްޢިމްރާން: 97]

ޖ: 1. އިޙުރާމް ބަނުން.
2. ޢަރަފާތުގައި މަޑުކުރުން.
3. ޠަވާފުލް އިފާޟާ ކުރުން.
4. ޞަފާ އާއި މަރްވާއާ ދެމެދު ސަޢުޔުކުރުން.

ޖ: އަބޫ ހުރައިރާ رضي الله عنه ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވެއެވެ. ވިދާޅުވިއެވެ: ﷲ ގެ ރަސޫލާ ﷺ ޙަދީޘްކުރައްވަނިކޮށް އަހަރެން އަޑުއެހީމެވެ: "ހަޑިހުތުރު ބަސްތަކުން ދުރުހެލިވެ އަދި ފާސިޤު ފާފަތަކެއް ނުކޮށް ﷲ އަށްޓަކައި ޙައްޖުކޮށްފި މީހާ؛ އެނބުރި ރުޖޫޢަވާހުށީ މައިމީހާގެ ބަނޑުން އުފަންވި ދުވަސްފަދައިންނެވެ. (ކުށް ފާފަތަކުން ޠާހިރުވެގެންނެވެ.)ަ" ރިވާކުރެއްވީ އަލްބުޚާރީ އާއި އެހެން ބޭކަލުންނެވެ.
"އޭނާގެ މަންމަ އޭނާ ވިހޭ ދުވަސް ފަދައިންނެވެ." އެބަހީ: ފާފައެއް ނެތިއެވެ.

ޖ: ޢުމްރާވުމަކީ: ކޮންމެ ވަޤުތެއްގައިވިޔަސް ވަކި ޚާއްޞަ ޢަމަލުތަކެއް ކުރުމަށްޓަކައި ﷲ ތަޢާލާގެ ޙުރުމަތްތެރިވެގެންވާ ގެފުޅަށް ޤަޞްދުކޮށް ގޮސްގެން އެކަލާނގެއަށް އަޅުކަން ކުރުމެވެ.

ޖ: 1. އިޙުރާމް ބަނުން.
2- ކަޢުބާ ވަށައިގެން ޠަވާފުކުރުން.
3. ޞަފާ އާއި މަރްވާއާ ދެމެދު ސަޢުޔުކުރުން.

ޖ: އެއީ އިސްލާމްދީން ފަތުރާ، އަދި އިސްލާމްދީނާއި އިސްލާމްދީނުގެ އަހުލުވެރިން ދިފާޢުކުރުމަށްޓަކައި ކުރެވުނު މަސައްކަތެއްކޮށް ހޭދަކޮށް، ނުވަތަ އިސްލާމްދީނާއި މުސްލިމުންގެ ޢަދުއްވުންނާ ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމަކުރުމެވެ.
ﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރެއްވިއެވެ: (އަދި ތިޔަބައިމީހުންގެ މުދާތަކާއި، ނަފްސުތަކުން ﷲ ގެ މަގުގައި ޖިހާދުކުރާށެވެ! ތިޔަބައިމީހުންނަށް އެކަން އެނގޭކަމުގައިވާނަމަ، އެ ގޮތް ތިޔަބައިމީހުންނަށް މާ ހެޔޮކަން ބޮޑެވެ.) [އައްތައުބާ: 41]
*******

ޖ: އަބޫ ހުރައިރާ رضي الله عنه ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވެއެވެ: ﷲ ގެ ރަސޫލާ ﷺ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: "ނިކަން ބުނެބަލާށެވެ. ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން މީހެއްގެ ދޮރުމަތީގައި އޮއިދެމޭ ކޯރެއް އޮވެފައި އެ ފެންގަނޑުން އެމީހާ ކޮންމެ ދުވަހަކު ފަސްފަހަރު ފެންވަރާނަމަ؛ އެމީހެއްގެ ހަށިގަނޑުގައި އެއްވެސްކަހަލަ މިލައެއް ހުންނާނެހެއްޔެވެ؟" އެބޭކަލުން ދެންނެވިއެވެ: "އެއްވެސް މިލައެއް ނުހުންނާނެއެވެ." ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: "ފަރުޟު ފަސް ނަމާދުވެސްވަނީ ފަހެ އެފަދައިންނެވެ. އެ ނަމާދުތަކުގެ ސަބަބުން ﷲ ކުށް ފާފަތައް ފޮހެލައްވަތެވެ." މުއްތަފަޤުން ޢަލައިހި (ބުޚާރީއާއި މުސްލިމް ނެރުއްވާ އެއްބަސްވެވިފައިވާ ޙަދީޘެކެވެ.)
(ޙަދީޘްގައިވާ) 'ދަރަނު' އަކީ: މިލައާއި ހަޑިކަމެވެ.