उत्तर: तहारत (पवित्रता) भनेको हदस (अपवित्रता) र नमाज पढ्नबाट रोक्ने सम्पूर्ण नजासत (फोहोर) हटाउनु हो।
- नबी (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले भन्नुभएको छ: “नमाजको कुञ्जी तहारत (पवित्रता) हो।” (अबू दाऊद)
नजासत (फोहोर) बाट पवित्रता प्राप्त गर्नु: मुस्लिमले आफ्नो शरीर, कपडा वा आफूले नमाज पढ्ने ठाउँमा लागेको नजासत (फोहोर) हटाउनु हो।
हदसबाट पवित्रता प्राप्त गर्नु: यो पवित्र पानीले वुजू वा गुस्ल (स्नान) द्वारा प्राप्त हुन्छ। वा पानी नपाएको वा पानी प्रयोग गर्न असम्भव भएको खण्योडमा तयम्मुमद्वारा प्राप्त हुन्छ।

उत्तर: पानीले धोएर त्यसलाई पवित्र बनाइन्छ। कुकुरले चाटेको वस्तुलाई सात पटक धुनुपर्छ; पहिलो पटक माटोले माझ्नु पर्छ।
अबू-हुरैरह (रजियल्लाहु अन्हु) ले वर्णन गरेका छन्, रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले भन्नुभयो: "तिनीहरूमध्ये कसैको भाँडोमा कुकुरले चाटेको छ भने, त्यसलाई पवित्र पार्न सात पटक धुनु पर्छ; पहिलो पटक माटोले।" (मुस्लिम)

उत्तर: नबी (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले भन्नुभएको छ: “जब कुनै मुस्लिम (वा मुमिन) भक्तले वुजू गर्छ र आफ्नो अनुहार धुन्छ, तब उसको आँखाले गरेका सबै पापहरू पानीसँगै वा पानीको अन्तिम थोपासँगै निस्किन्छन्। जब उसले आफ्ना हातहरू धुन्छ, तब उसको हातले गरेका सबै पापहरू पानीसँगै वा पानीको अन्तिम थोपासँगै निस्कन्छन्। जब उसले आफ्ना खुट्टाहरू धुन्छ, तब उसको खुट्टाले हिँडेर गरेका सबै पापहरू पानीसँगै वा पानीको अन्तिम थोपासँगै निस्कन्छन्, यहाँसम्म ऊ पापहरूबाट पूर्ण रूपमा चोखो भएर निस्किन्छ।” (मुस्लिम)

उत्तर: दुबै हात तीन पटक धुने। मुख कुल्ला गर्ने र नाकको प्वालमा पानी तानेर नाक सफा गर्ने, तीन-तीन पटक।
- मज्मजह (मुख कुल्ला) गर्ने: मुखमा पानी हालेर त्यसलाई घुमाउने र बाहिर थुक्ने।
इस्तिन्शाक: दाहिने हातमा पानी लिएर सासले नाकमा पानी तान्ने।
इस्तिन्षार: नाकमा पानी तानेपछि देब्रे हातले नाकबाट पानी बाहिर फाल्ने।
त्यसपछि अनुहार तीन पटक धुने।
त्यसपछि कुहिनो समेत दुवै हातहरू तीन पटक धुने।
त्यसपछि दुवै हातले टाउको 'मसह' (स्पर्श) गर्ने, निधारबाट शुरु गरेर गर्धनसम्म लैजाने अनि फेरि निधारसम्म फिर्ता ल्याउने र कानको 'मसह' (स्पर्श) गर्ने।
त्यसपछि दुवै खुट्टाहरू गोलिगाँठोसमेत तीन पटक धुने।
यो वुजूको सबैभन्दा पूर्ण तरिका हो, जुन बुखारी र मुस्लिमका धेरै हदीसहरूमा नबी (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) बाट प्रमाणित छ। यसलाई उस्मान, अब्दुल्लाह बिन जैद र अन्य सहाबाहरूले वर्णन गरेका छन्।
बुखारी र अन्य हदीसहरूमा नबी (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) बाट यो कुरा पनि प्रमाणित छ: “उहाँले एक एक पटक र दुई दुई पटक गरेर पनि वुजू गर्नुभयो।” अर्थात्: वुजूका प्रत्येक अंगलाई एक पटक वा दुई पटक धुनुभयो।

उत्तर: यी त्यस्ता कुराहरू हुन् जसमध्ये कुनै एक छोडेमा मुस्लिमको वुजू मान्य हुँदैन।
१. अनुहार धुनु, जसमा मुख कुल्ला गर्नु र नाकमा पानी तान्नु समावेश छ।
२. कुहिनो समेत दुवै हातहरू धुनु।
३. टाउकोको मसह (स्पर्श) गर्नु, जसमा कानको मसह पनि समावेश छ।
४.दुवै खुट्टाहरू गोलिगाँठोसमेत धुनु।
५. अंगहरू बीच क्रम मिलाउनु: पहिले अनुहार धुने, त्यसपछि हातहरू, त्यसपछि टाउको मसह गर्ने र त्यसपछि खुट्टाहरू धुने।
अल्लाहले भन्नुभएको छ: {हे अस्थावानहरू हो ! जब तिमीहरू नमाजका लागि उठ्छौ, तब आफ्नो अनुहार र हातहरू कुहिनोसमेत धोऊ, टाउकोमाथि मसह गर र आफ्ना खुट्टाहरू गोलीगाँठोसमेत धोऊ।} [अल्-माइदा: ६]
६. मुवालात: वुजूका अंगहरूलाई निरन्तर धोइरहनु ताकि अघिल्लो अंग सुक्नुअघि नै अर्को अंग धोनु सकियोस्। यदि कसैले आधा वुजू गरेर अर्को समयमा बाँकी पूरा गर्छ भने, उसको वुजू मान्य हुँदैन।
यसको प्रमाण यो हदीस हो: “नबी (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले एकजनालाई नमाज पढ्दै गरेको देख्नुभयो, जसको खुट्टाको पछाडिको भागमा एक दिरहम जत्रो आकारमा पानी पुगेको थिएन। नबी (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले उसलाई वुजू र नमाज दोहोर्याउन आदेश दिनुभयो।” (अबू दाऊद)

उत्तर: वुजूका सुन्नत भन्नाले यस्ता कार्यहरूलाई जनाउँछ, जुन गरेमा थप पुण्य प्राप्त हुन्छ र नगर्दा कुनै पाप लाग्दैन र वुजू सही हुन्छ।
१. बिस्मिल्लाह पढ्नु। यसको प्रमाण यो हदीस हो: “जसले वुजू गर्दा अल्लाहको नाम (बिस्मिल्लाह) लिँदैन, उसको वुजू हुँदैन।” (अबू दाऊद)
२. मिसवाक (दतिवन) गर्नु। यसको प्रमाण यो हदीस हो: “यदि मेरा अनुयायीहरूलाई कठिनाइ नभएको भए, म तिनीहरूलाई प्रत्येक वुजूका साथ मिस्वाक गर्ने आदेश दिने थिएँ।” (अहमद)
३. दुवै हत्केलाहरू धुनु।
४. औँलाहरूबीच पानी पुर्‍याउनु। यसको प्रमाण यो हदीस हो: “वुजू राम्रोसँग गर, औँलाहरूबीच पानी पुर्‍याऊ र नाकमा राम्ररी पानी तान, तर यदि रोजा भए यसो नगर।” यसलाई सुननका संकलनकर्ताहरूले वर्णन गरेका छन्।
५. वजूका अंगहरूलाई दुई दुई र तीन तीन पटक धुनु।
६. दायाँबाट सुरु गर्नु। यसको प्रमाण: उम्मुल् मुमिनीन आइशा (रजियल्लाहु अन्हा) को हदीस हो, उनले भनिन्: "नबी (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) लाई जुत्ता/चप्पल लगाउँदा, कपालमा कंघी गर्दा, वुजू गर्दा र सम्पूर्ण कामहरू दाहिने तर्फबाट सुरुवात गर्न मन पर्थ्यो।" (बुखारी र मुस्लिम)
७. वुजूपछिकाे दुआ पढ्नु: "अश्हदु अल्ला इलाहा इल्लल्लाहु वहदहू ला शरीक् लहू, व अश्हदु अन्न मुह़म्मदन अब्दुहु व रसूलुहू।"
अर्थ: म गवाही दिन्छु, अल्लाह बाहेक अरू कोही उपास्य छैन, उहाँ एक्लै हुनुहुन्छ र उहाँकाे कुनै साझेदार छैन। म गवाही दिन्छु, मुहम्मद उहाँका भक्त र रसूल हुनुहुन्छ। (मुस्लिम)
८. त्यसपछि दुई रकअत नमाज पढ्नु। यसको प्रमाण यो हदीस हो: "जसले मैले गरे जस्तै वजू गर्छ, त्यसपछि दुई रकअत नमाज पढ्छ र त्यसमा उसले आफ्नो मनमा कुनै अनावश्यक कुरा गरेन भने उसका अघिल्ला पापहरू क्षमा गरिन्छन्।" (बुखारी र मुस्लिम)

उत्तर: दुवै गुप्तांगबाट केही निस्कियो भने जस्तैः दिसा-पिसाब गर्नु वा हावा (ग्यास) खुस्किनु।
- निन्द्रा, पागलपन वा बेहोस हुनु। यसको प्रमाण यो हदीस हो: “आँखा मलद्वारको बाँध हो, त्यसैले जो सुत्छ उसले वुजू गरुन्।” (अबू दाऊद र इब्ने माजा)
- ऊँटको मासु खानु। एकजानले नबी (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) सित सोध्यो: “के मैले उँटको मासु खाएर वुजू गर्नु पर्छ? उहाँले भन्नुभयो: “पर्छ।” (मुस्लिम)
- बिना कुनै अवरोध हातले अगाडिको वा पछाडिको गुप्तांग छुनु। यसको प्रमाण यो हदीस हो: “जसले आफ्नो लिङ्ग छोयो, उसले वुजू गरून्।” यसलाई अबू दाऊद, तिर्मिजी र अरूले वर्णन गरेका छन्।

उत्तर: तयम्मुम भनेको पानी उपलब्ध नभएको बेला वा यसको प्रयोग असम्भव भएको बेला शुद्ध माटो (सफा सतह) ले पवित्रता प्राप्त गर्नु हो।
अल्लाह तआलाले भन्नुभएको छः {यदि तिमीहरूले पानी पाइनौ भने, शुद्ध माटो (सफा सतह) लाई स्पर्श गरेर आफ्नो अनुहार र हातहरू मसह गर। निश्चय नै अल्लाह दयालु र क्षमाशील हुनुहुन्छ।} [अन्-निसा: ४३]

उत्तर: दुबै हातलाई पवित्र माटोमाथि एकपटक घस्नुहोस् अनि अनुहार तथा दुवै हत्केलाहरूको बाहिरी भागमा मल्नुहोस्।
- किनभने नबी (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले अम्मार बिन यासिर (रजियल्लाहु अन्हुमा) लाई भन्नुभयो: “यसो गर्दा तिम्रो लागि पर्याप्त हुन्थ्यो।” नबी (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले आफ्नो हत्केलाले जमिनमा प्रहार गर्नुभयो र तिनमा फुक्नु भयो र त्यसले आफ्नो अनुहार तथा हातको माथिल्लो भागमा मसह गर्नुभयो। (बुखारी र मुस्लिम)

उत्तर: वुजूलाई तोड्ने सबै कुराहरू।
- जब पानी उपलब्ध हुन्छ, तब तयम्मुम टुट्छ।

उत्तर: खुफ भनेको छालाबाट बनेको मोजा हो जुन खुट्टामा लगाइन्छ।
जौरब भनेको छालाबाहेक अन्य चीजबाट बनेको मोजा हो जुन खुट्टामा लगाइन्छ।
खुट्टा धुनेको सट्टा यी दुवैमा मसह गर्नु जायज (वैध) हो।
यसको प्रमाण मुगीरा बिन शुअबा (रजियल्लाहु अन्हु) को हदीस हो, रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) ले वुजू गर्नुभयो र दुवै मोजाहरूमा मसह (स्पर्श) गर्नुभयो। यसलाई अबू दाऊद, तिर्मिजी र अरूले वर्णन गरेका छन्।
"बुखारी र मुस्लिममा छ: "अल्लाहका नबी (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले वुजू गर्नुभयो र दुवै मौजा (खुफ) माथि मसह गर्नुभयो।”

उत्तर: भक्तहरूको सहजता र सरलताका लागि, विशेषगरी जाडो, चिसो र यात्राको समयमा, किनकि खुट्टामा लगाएको वस्तु फुकाल्न गाह्रो हुन्छ। अल्लाह तआलाले भन्नुभएको छ: {अल्लाहले तिमीहरूका लागि सजिलो चाहनुहुन्छ र तिमीहरूका लागि कठिनाइ चाहनुहुन्न।} [अल्-बकरह: १८५]

उत्तर: १. दुवै मोजा पवित्रताको अवस्थामा लगाइएको हुनुपर्छ, अर्थात् वुजू गरेपछि।
यसको प्रमाण; मुगीरा बिन शुअबा (रजियल्लाहु अन्हु) को हदीस हो, उनले भने: म नबी (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) सँग यात्रामा थिएँ। मैले उहाँका खुफ्फ (मोजा) उतार्न झुक्दा, उहाँले भन्नुभयो: «ती दुबैलाई छोडिदेऊ, किनकि मैले तिनीहरूलाई पवित्रताको अवस्थामा लगाएको हुँ।» त्यसपछि उहाँले तिनीहरूमाथि मसह गर्नुभयो। (बुखारी र मुस्लिम)
२. खुफ (मोजा) पवित्र हुनुपर्छ; नापाक (अपवित्र) मोजामा मसह गर्नु जायज छैन।
३. खुफ्फ (मोजा/जुत्ता) ले वुजूमा धुनु पर्ने भागलाई पूर्ण रूपमा ढाकेको हुनुपर्छ।
४. मसह निर्धारित समयभित्र गर्नु पर्ने हुन्छ। स्थानीयको लागि: एक दिन र एक रात र यात्रामा रहेका व्यक्तिका लागि: तीन दिन र तीन रातसम्म।
यसको प्रमाण; अली (रजियल्लाहु अन्हु) को हदीस हो, उनले भने: रसूल अल्लाह (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले यात्रामा रहेका व्यक्तिहरूका लागि तीन दिन र तीन रातसम्म र बसोबास गर्ने व्यक्तिहरूका लागि एक दिन र एक रात तोक्नुभयो। (मुस्लिम)

उत्तर: मसह गर्ने तरिका यस प्रकार छ: आफ्ना हातका औंलाहरू पानीले भिजाएर खुट्टाका औंलाहरूमा राख्नु र ती औँलाहरूलाई पिडौलातिर तान्नु। दायाँ खुट्टामा दायाँ हातले र बायाँ खुट्टामा बायाँ हातले मसह गर्नु। मसह गर्दा औंलाहरू फराकिलो राख्नु र मसह दोहोर्याउनु हुँदैन।

१. मसहको अवधि समाप्त हुनु; शरियतले तोकेको समय समाप्पत भएपछि मोजामाथि मसह गर्नु जायज हुँदैन। स्थानीयको लागि: एक दिन र एक रात र यात्रामा रहेका व्यक्तिका लागि: तीन दिन र तीन रातसम्म।
२. मोजा फुकाल्नु: यदि मानिसले मसह गरेपछि दुवै वा एउटा मोजा फुकाल्छ भने मसह गर्न मिल्दैन।

उत्तर: नमाज (सलाह): यो अल्लाहको लागि विशेष शब्दहरू र कर्महरूद्वारा गरिने उपासना (इबादत) हो, जसको शुरुवात “तकबीर” (अल्लाहु अकबर) ले हुन्छ र सम्पन्न “सलाम” फेरेर हुन्छ।

उत्तर: प्रत्येक मुस्लिममाथि नमाज अनिवार्य छ।
- अल्लाह तआलाले भन्नुभयो: {निश्चय नै, नमाज आस्थावानहरूका लागि निश्चित समयमा अनिवार्य गरिएको छ।} [अन्-निसा: १०३]

उत्तर: नमाज छोड्नु कुफ्र (ईन्कार) हो। नबी (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले भन्नुभएको छ: “हामी र उनीहरू बीचको सम्झौता नमाज हो; जसले यसलाई त्याग्छ, उसले कुफ्र (अविश्वास) गर्यो।” यसलाई अहमद, तिर्मिजी र अरूले वर्णन गरेका छन्।

उत्तर: दिन र रातमा पाँच नमाजहरू फर्ज छन्।
- फज्रको नमाज: दुई रकअत।
- जोहरको नमाज: चार रकअत।
- अस्रको नमाज: चार रकअत।
- मग्रिबको नमाज: तीन रकअत।
- इशाको नमाज: चार रकअत।

उत्तर: १. मुस्लिम हुनु; अत: काफिरबाट मान्य हुँदैन, किनभने शिर्कले कर्म नष्ट हुन्छ।
अल्लाह तआलाले भन्नुभएको छ: {यदि तिमीले शिर्क गर्यौ भने तिम्रो कर्म नष्ट हुनेछ।} [अज्जुमर: ६५]
२. बुद्धि (अक्ल); यो पागल (मजनून) व्यक्तिबाट मान्य हुँदैन।
३. विवेक (तमीज) हुनु; विवेकहीन बालकबाट मान्य हुँदैन।
- किनभने नबी (सल्लल्लाहु अलाहि वसल्लम) ले भन्नुभएको छ: «तीन किसिमको मानिसबाट कलम उठाइएको छ: निद्रामा रहेको व्यक्तिबाट जबसम्म उ ब्यूँझँदैन, सानो बालकबाट जबसम्म उ ठूला हुँदैन र पागल व्यक्तिबाट जबसम्म उसले आफ्नो होश फर्काउँदैन वा निको हुँदैन।» यसलाई सुननका संकलन कर्ताहरूले वर्णन गरेका छन्।
४. नियत (इरादा)।
यसको प्रमाण यो हदीस हो: "कर्महरू नियतमा आधारित हुन्छन् र प्रत्येक व्यक्तिलाई त्यही प्राप्त हुन्छ जुन उसले नियत गरेको हुन्छ।" (बुखारी)
५. निर्धारित समय हुनु। अल्लाह तआलाले भन्नुभएको छ: {निश्चय नै, नमाज आस्थावानहरूमाथि निश्चित समयमा अनिवार्य गरिएको छ।} [अन्-निसा: १०३]
६. पवित्रता प्राप्त गर्नु। यसको प्रमाण यो हदीस हो: "तिमीहरू मध्ये कसैको वुजू टुटेमा, फेरि वुजू नगरेसम्म अल्लाहले उसको नमाज स्वीकार गर्नुहुन्न।" (बुखारी र मुस्लिम)
७. नजासत (गन्दगी) बाट पाक (साफ) हुनु। - अल्लाह तआलाले भन्नुभएको छ: {आफ्नो कपडालाई पवित्र राख्नुहोस्।} [अल् मुद्दस्सिरः ४]
८. पर्दा गर्नु (अङ्ग छोप्नु)। अल्लाह तआलाले भन्नुभएको छ: {हे आदमका सन्तानहरू! प्रत्येक नमाजको समयमा आफ्नो सुन्दर पोशाक धारण गर।} [अल-आराफ: ३१]
१२. किब्लातर्फ फर्किनु। अल्लाह तआलाले भन्नुभएको छ: {त्यसैले आफ्नो अनुहार मस्जिद हराम (काबा) तर्फ फर्काऊ। तिमीहरू जहाँ भए पनि त्यतैतिर आफ्नो अनुहार फर्काऊ।} [अल-बकरह: १४४]

उत्तर: यसका १४ स्तम्भहरू छन्, जुन निम्नानुसार छन्:
– तीमध्ये एक: कियाम: सक्षम व्यक्तिले उभिएर फर्ज नमाज पढ्नु। इम्रान बिन हुसैन (रजियल्लाहु अन्हु) ले नबी (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) द्वारा वर्णन गर्नुभएको हदीसको आधारमा: “उभिएर नमाज पढ, यदि सक्दैनौ भने बसेरै पढ र यदि त्यसो पनि सक्दैनौ भने कोल्टेमा पढ।” (बुखारी)
- तक्बीरे तहरीमा (अल्लाहु अक्बर) भन्नु। नबी (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) ले भन्नुभएको छ: "जब तिमी नमाजका लागि उभिन्छौ, तब तकबीर (अल्लाहू अकबर) भन।" (बुखारी र मुस्लिम)
- सुरह फातिहा पढ्नु। नबी (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) ले भन्नुभएको छ: «जो व्यक्ति सूरह फातिहा पढ्दैन, उसको नमाज स्वीकार हुँदैन।» (बुखारी र मुस्लिम)
- रुकू गर्नु, यसमा आफ्नो ढाड सीधा राखिन्छ र टाउकोलाई ढाडको समान स्तरमा राखिन्छ।
रुकूबाट उठ्नु।
- सीधा खडा हुनु। किनभने नबी (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले भन्नुभएको छ: "त्यसपछि रूकूअ गर यहाँसम्म रुकूमा पूरा शान्ति (इतमीनान) प्राप्त होस्, त्यसपछि रुकूबाट उठ यहाँसम्म तिमी सीधा उभिएको अवस्थामा ठीकसँग सन्तुलित (सिधा) भइहालोस्।” (बुखारी र मुस्लिम)
- सज्दा गर्नु र निधार, नाक, दुवै हात्केलाहरू, घुँडा र खुट्टाका औंलाका टुप्पाहरूलाई राम्रोसँग सज्दाको ठाउँमा राख्नु।
- सज्दाबाट उठनु।
- दुवै सज्दाबीच बस्नु। नबी (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) ले भन्नुभएको छ: “त्यसपछि सज्दा गर र त्यति समयसम्म सज्दामा रह कि स्थिर भइहालोस्, त्यसपछि सज्दाबाट उठेर त्यति समयसम्म बस कि स्थिर भइहालोस्।” (बुखारी र मुस्लिम)
सुन्नत तरिका: बायाँ खुट्टा फैलाएर त्यसमा बस्ने र दायाँ खुट्टालाई किब्लातिर फर्काएर ठाडो राख्ने। यसको प्रमाण; उम्मुल मोमिनीन आइशा (रजियल्लाहु अन्हा) ले वर्णन गरेका छन्: "नबी (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) आफ्नो बायाँ खुट्टा फैलाउनुहुन्थ्यो र दायाँ खुट्टालाई सिधा राख्नुहुन्थ्यो।" (मुस्लिम)
- इतमीनान (स्थिरता): नमाजका प्रत्येक कार्यलाई शान्ति र स्थिरताका साथ सम्पन्न गर्नु हो।
- अन्तिम तशह्हुद। किनभने, अब्दुल्लाह बिन मस्ऊद रजियल्लाहु अन्हुले वर्णन गरेका छन्, उनले भने: "नमाजमा तशह्हुद फर्ज हुनु अघि हामी यसरी भन्ने गर्थ्यौं।" यसलाई नसईले वर्णन गरेका छन् र यसको मूल कुरा सहीह बुखारी र मुस्लिममा पनि छ।
- तशह्हुदको लागि बस्नु।
- दुवैतिर सलाम फेर्नु: अर्थात दायाँ र बायाँ "अस्सलामु अलैकुम व रह्मतुल्लाह" भन्नु। यसको प्रमाण यो हदीस हो: "नबी (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) पहिले दायाँ फेरि बायाँतिर गर्धन घुमाउदै ‘अस्सलामु अलैकुम व रहमतुल्लाह’ भन्नुहुन्थ्यो।" यसलाई तिर्मिजी र अरूले वर्णन गरेका छन्।
- स्तम्भ (अर्कान) हरूमा त्यही क्रम ख्याल राख्नुहोस्, जुन मैले व्याख्या गरेको छु। यदि कसैले जानाजानी रुकूभन्दा पहिले सज्दा गर्यो भने, उसको नमाज नष्ट हुनेछ र यदि भूलवश (अनजानमा) गर्यो भने उसले फर्केर पहिले रुकू गर्नुपर्छ र त्यसपछि सज्दा गर्नु पर्छ।

उत्तर: नमाजका वाजिब कार्यहरू आठवटा छन्, जुन यसप्रकार छन्:
१. तक्बीरे तहरीमा बाहेक अन्य तकबीरहरू।
२. इमाम र मुन्फरिद (एक्लै नमाज पढ्ने) ले 'समिअल्लाहु लिमन् हमिदह' भन्नु।
३. "रब्बना व लकल्हम्द" भन्नु।
४. रुकूअमा एक पटक "सुब्हान रब्बियल्अजीम" भन्नु।
५. सज्दामा एक पटक "सुब्हान रब्बीयल् आअ्ला" भन्नु।
६. दुवै सज्दाको बीचमा "रब्बिग्फिर् ली" भन्नु।
७. पहिलो तशह्हुद।
८. पहिलो तशह्हुदको लागि बस्नु।

उत्तर: नमाजका ११ वटा सुन्नतहरू छन्, जुन निम्नानुसार छन्:
१. तक्बीरे तहरीमा पछि "सुब्हानकल्लाहुम्म व बिहम्दिक, व तबारकस्मुक, व तआला जद्दुक, व ला इलाह गैरुक" पढ्नु र यसलाई दुआ-ए-इस्तिफ्ताह पनि भनिन्छ।
२. 'अऊजु बिल्लाहि मिनश्शैतानिर्रजीम' पढ्नु।
३. '' पढ्नु।
४. "आमीन" भन्नु।
५. सूरह फातिहा पछि कुनै सूरह पढ्नु।
६. इमामले उच्च स्वरमा तिलावत गर्नु।
७. 'रब्बना व लकल् हम्दु' पछि "मिल्अस्समावाति व मिल्अल् अर्जि व मिल्अ मा शिअ्त मिन शैइम् बाअ्दु" भन्नु।
८. रुकूमा एक पटकभन्दा बढी तस्बीह पढ्नु, अर्थात् दोस्रो, तेस्रो वा त्यसभन्दा बढी।
९. सज्दा मा एक पटकभन्दा बढी तस्बीह पढ्नु।
१०. दुवै सज्दाबीच एक पटकभन्दा बढी "रब्बिगफिर ली" भन्नु।
११. अन्तिम तशह्हुदमा नबी (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) र उहाँका परिवारमाथि दुरूद पठाउनु र बरकतको दुआ गर्नु अनि त्यसपछि दुआ गर्नु।
कार्यसम्बन्धी सुन्नतहरू:
१. तक्बीरे तहरीमाका साथै दुवै हात उठाउनु।
२. रुकू गर्दा।
३. त्यसबाट उठ्दा।
४. त्यसपछि हात तल झार्नु।
५. दायाँ हातलाई बाँया हातमाथि राख्नु।
६. सज्दा गर्ने ठाउँमा हेर्नु।
७. उभिँदा खुट्टा फरक–फरक राख्नु।
८. रुकूमा आफ्ना घुँडालाई हातले समात्नु, औँलाहरू फैलाएर राख्नु, ढाड सीधा राख्नु र टाउकोलाई ढाडको बराबर राख्नु।
९. सज्दाका अंगहरूलाई जमिनमा राख्नु र भुइँमा टाँसिएको सुनिश्चित गर्नु।
१०. दुवै पाखुराहरूलाई छेउबाट, पेटलाई तिघ्राबाट र तिघ्रालाई पिडौलाबाट टाढा राख्नुहोस्। दुवै घुँडाहरू बीचमा दूरी राख्नुहोस्, खुट्टाहरू सीधा राख्नुहोस्, औंलाहरूको भित्री भागलाई भुइँमा राख्नुहोस् र आफ्ना हातहरू काँधको बराबरमा राख्नुहोस् र हातका औंलाहरू आपसमा मिलेका होस्।
११. दुवै सज्दाबीच र पहिलो तशह्हुदमा बायाँ खुट्टा मोडेर त्यसमा बस्नु र दोस्रो तशह्हुदमा तवर्वुक गर्नु।
१२. दुवै सज्दाबीच र तशह्हुदमा बस्दा दुबै हात फिँजाएर राख्नुहोस्, औँलाहरू मिलाएर जाँघमाथि राख्नुहोस्, तर तशह्हुदमा दायाँ हातको छोटो औँला र तेस्रो औँला मोड्नुहोस्, ठुलो औँलाले बीचकी औँलासँग मिलाएर घेरा बनाउनुहोस् र अल्लाहको नाम आउँदा शहादतको औँलाले संकेत गर्नुहोस्।
१३. सलाम गर्दा दायाँ र बायाँ तिर गर्धन घुमाउनुहोस्।

उत्तर १: नमाजको कुनै पनि रुक्न वा शर्त छोड्नु।
२. जानीजानी कुरा गर्नु।
३. खानु वा पिउनु।
४. लगातार धेरै बेर हर्कत गर्नु।
५. नमाजका वाजिब (अनिवार्य) कार्यहरूमध्ये कुनै एक जानीजानी छोड्नु।

उत्तर: नमाज पढ्ने तरिका:
१. आफ्नो सम्पूर्ण शरीरलाई किब्लातर्फ फर्काउने, न दायाँ-बायाँ मोडिने र न यताउता हेर्ने।
२. त्यसपछि मनमै आफू पढ्न लागेको नमाजको नियत गर्ने, जिब्रोबाट उच्चारण नगर्ने।
३. त्यसपछि तकबीरतुल एहराम “अल्लाहु अकबर” भन्दै दुवै हातलाई काँधको बराबर उठाउने।
४. त्यसपछि दायाँ हातलाई बायाँ हथेलीमाथि छातीमाथि राख्ने।
५. त्यसपछि यो दुआ पढ्ने: ''अल्लाहुम्म बाइद बैनी व बैन खतायाय कमा बाअत्त बैनल्मशरिक़ि वल्मगरिबि, अल्लाहुम्म नक्किनी मिन खताया कमा युनक्कस् स़ौबुल अब्यजु मिनद्दनसि, अल्लाहुम्मग्सिलनी मिन् खतायाय बिलमाइ वस्सल्जि वल्बरद्।"
अर्थ: हे अल्लाह!, मलाई मेरा पापहरूबाट त्यसरी नै टाढा पार्नुहोस् जसरी तपाईंले पूर्वलाई पश्चिमबाट टाढा गर्नुभएको छ। हे अल्लाह!, मलाई मेरा पापहरूबाट त्यसरी नै सफा गर्नुहोस् जसरी सेतो लुगालाई फोहोरबाट सफा गरिन्छ। हे अल्लाह!, मेरा पापहरू पानी, हिउँ र असिनाले धुनुहोस्।
वा यो भन्ने: "सुब्हानकल्लाहुम्म व बिहम्दिक व तबारकस्मुक व तआला जद्दुक व लाइलाह गैरुक।"
अर्थ: हे अल्लाह तपाईं पवित्र हुनुहुन्छ, तपाईंको प्रशंसा होस्, तपाईंको नाम धन्य होस्, तपाईंको महिमा उच्च छ र तपाईं बाहेक अरू कोही ईश्वर छैन।
६. त्यसपछि यो पढ्ने: ''अऊजु बिल्लाहि मिनश्शैतानिर्रजीम।"
अर्थ: म श्रापित शैतानबाट अल्लाहको शरण चाहन्छु।
७. त्यसपछि बिस्मिल्लाह पढ र यसको व्याख्या गर सुरह फातिहा पढ्ने: (बिस्मिल्ला हिर् रहमा निर्रहीम। (१) अल्हम्दु लिल्लाहि रब्बिल् आलमीन। (२) अर्रह्मान् निर्रहीम। (३) मालिकि यौमिद्दीन। (४) इय्याक नाअ बुदु व इय्याक नस्तईन्। (५) इह्दिनस्सिरातल् मुस्तकीम। (६) सिरातल्लदीन अन् अम्त अलै हिम, गैरिल-मग्दूबि अलै हिम व लद्दाल्लीन। (७) [अल-फातिहा: १-७]
त्यसपछि "आमीन" भन्ने, अर्थात् "हे अल्लाह, मेरो दुआ कबूल गर्नुहोस्।"
८. त्यसपछि सकेसम्म कुरआनको तिलावत गर्ने र फज्रको नमाजमा लामो तिलावत गर्ने।
९. त्यसपछि रुकूअ गर्ने, अर्थात्: अल्लाहको महिमाका लागि ढाड झुकाउने। रुकू गर्दा हातलाई काँधसम्म उठाउँदै तकबीर भन्ने। सुन्नत अनुसार: ढाड सीधा राख्ने, टाउको त्यसको बराबर राख्ने र आफ्नो हातलाई औंलाहरू फैलाएर घुँडाहरूमा राख्नने।
१०. रुकूमा “सुब्हान रब्बियल्-आजीम” तीन पटक भन्ने। यदि “सुब्हानकल्लाहुम्म वबिहम्दिक, अल्लाहुम्मगफिर ली” भन्छ भने झनै राम्रो।
११. त्यसपछि “समिअल्लाहु लिमन हमिदह” भन्दै, दुवै हात काँधको बराबर उठाउँदै रुकूबाट टाउको उठाउने र मुक्तदी (इमाम पछाडि नमाज पढ्ने) ले केवल “रब्बना वलल्हम्दु” भन्छ।
१२. टाउको उठाएपछि यो दुआ पढ्ने: "रब्बना व लबकल् हम्द, मिल्अस्समावाति वल् अर्जि व मिल्अ मा शिअ्त मिन शैइम् बअ्दु।"
अर्थ: हे हाम्रा पालनकर्ता! सम्पूर्ण प्रशंसाहरू तपाईंका लागि हुन्, आकाश र पृथ्वी बराबर तथा तपाईंले चाहनुभएको अरू सबै कुरा बराबर।
१३. त्यसपछि “अल्लाहु अकबर” भन्दै पहिलो सज्दा गर्ने र सात अंगहरू जमिनमा राख्ने: निधार नाक (दुवै मिलाएर एक), दुवै हथेली, दुवै घुँडा, दुवै खुट्टाको किनारा र कुहिनोलाई छेउबाट अलग राख्ने। हातहरू जमिनमा नफैलाउने र औँलाहरू किब्लातर्फ राख्ने।
१४. सज्दामा “सुब्हान रब्बीयल्-आअ्ला” तीन पटक भन्ने। यदि “सुब्हानकल्लाहुम्म वबिहम्दिक, अल्लाहुम्मगफिर ली” भन्छ भने झनै राम्रो।
१५. त्यसपछि “अल्लाहु अकबर” भन्दै सज्दाबाट टाउको उठाउने।
१६. त्यसपछि दुई सज्दाबीच बायाँ खुट्टामा बस्ने, दायाँ खुट्टा खडा राख्ने र हातहरूलाई आफ्ना जाँघ र घुँडामाथि राख्ने।
१७. दुवै सज्दाबीच बसेर यो दुआ पढ्ने: «रब्बि गफिर ली, वरहम्नी, वह्दिनी, वरजुक्नी, वज्बुरनी, व आफिनी।»
अर्थ: हे मेरा पालनकर्त्ता! मलाई क्षमा गर्नुहोस्, ममाथि दया गर्नुहोस्, मलाई मार्गदर्शन गर्नुहोस्, मलाई रोजीरोटी दिनुहोस्, मेरो आवश्यकता पूरा गर्नुहोस् र मलाई सुस्वास्थ्य राख्नुहोस्।
१८. त्यसपछि “अल्लाहु अकबर” भन्दै दोस्रो सज्दा गर्ने र पहिलो रकअतमा गरे जस्तै त्यही भन्ने र गर्ने।
१९. त्यसपछि “अल्लाहु अकबर” भन्दै दोस्रो सज्दाबाट उठ्ने र दोस्रो रकअत पनि पहिलो रकअत जस्तै पढ्ने, नमाज शुरु गर्ने दुआ बाहेक त्यही भन्ने र गर्ने जस्तो पहिलो रकअतमा गरेको थियो।
२०. त्यसपछि दोस्रो रकअत पूरा गरेर “अल्लाहु अकबर” भन्दै (सज्दाबाट उठेर तशह्हुदको लागि) बस्ने, जसरी दुई सज्दाबीच बसिन्छ।
२१. यस बसाइँमा तशह्हुद पढ्ने: “अत्तहिय्यातु लिल्लाहि, वस्सलवातु वत्तय्यिबातु, अस्सलामु अलैक अय्युहन्-नबीय्यु व रहमतुल्लाहि व बरकातुहु, अस्सलामु अलैना व अला इबादिल्ला-हिस्सालिहीन, अश्हदु अल्ला इलाह इल्लल्लाहु, व अश्हदु अन्न मुहम्मदन् अब्दुहु व रसूलुहु।”
त्यसपछि दरुद पढ्ने: "अल्लाहुम्म सल्लि अला मुहम्मदिन व अला आली मुहम्मद, कमा सल्लैत अला इब्राहीम व अला आली इब्राहीम, इन्नक हमीदुम् मजीद, व बारिक अला मुहम्मदिन व अला आली मुहम्मद, कमा बारक्त अला इब्राहीम व अला आली इब्राहीम, इन्नक हमीदुन मजीद।"
त्यसपछि निम्न दुआ पढ्ने: "अऊजु बिल्लाहि मिन अजाबि जहन्नम, व मिन अजाबिल्कब्र, व मिन फित्नतिल्मह्याय वल ममात, व मिन फित्नतिमसीहि द्दज्जाल।"
अर्थ: (मेरा सम्पूर्ण) मौखिक, शारीरिक र आर्थिक उपासनाहरू अल्लाहको लागि मात्रै खास छन्। हे नबी तपाईंमाथि अल्लाहको तर्फबाट दया, शान्ति र बरकत होस् अनि हामीमाथि पनि र अल्लाहका असल भक्तहरूमाथि पनि शान्ति होस्। म गवाही दिन्छु, अल्लाह बाहेक कोही सत्य पूजनीय छैन र म गवाही दिन्छु, मुहम्मद (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) उहाँको भक्त र सन्देश वाहक हुनुहुन्छ।
हे अल्लाह! दया र शान्ति अवतरण गर्नुहोस् मुहम्मदमाथि र उहाँका परिवार तथा सन्तानमाथि, जसरी तपाईंले शान्ति अवतरण गर्नुभएको थियो इब्राहीममाथि, इब्राहीमका परिवार तथा सन्तानमाथि। निःसन्देह तपाईं महिमा र गुणगानको योग्य हुनुहुन्छ। बरकत अवतरण गर्नुहोस् मुहम्मदमाथि र उहाँका परिवारमाथि जसरी तपाईले बरकत अवतरण गर्नुभएको थियो इब्राहीममाथि, उहाँका परिवार तथा सन्तानमाथि। निःसन्देह तपाईं महिमा र गुणगानको योग्य हुनुहुन्छ।
हे अल्लाह! म नर्क र कब्रको यातनाबाट अनि मृत्यु र जीवनको फित्नाबाट एवं मसीह दज्जालको फित्नाबाट तपाईंको शरण माग्दछु। त्यसपछि उसले दुनियाँ र आखिरतको भलाइको लागि जुनसुकै दुआ गर्न सक्छ।
२२. त्यसपछि दायाँतर्फ फर्केर “अस्सलामु अलैकुम व रहमतुल्लाह” भन्दै सलाम गर्ने र बायाँतर्फ फर्केर पनि त्यसैगरी गर्ने।
२३. यदि नमाज तीन वा चार रकअतको हो भने पहिलो तशह्हुद; «अश्हदु अल्ला इलाह इल्लाहु व अश्हदु अन्न मुहम्मदन् अब्दुहु व रसुलुह» भन्नासाथ रोकिने।
२४. अनि “अल्लाहु अकबर” भन्दै, दुवै हातहरू काँधसम्म उठाउँदै उभिने।
२५. त्यसपछि उसले आफ्नो बाँकी नमाज दोस्रो रकात जस्तै गरी पढ्छ, तर उसले अल-फातिहा मात्र पढ्छ।
२६. अन्तिम तशह्हुदमा 'तवर्रुक' गर्ने, अर्थात् दायाँ खुट्टा ठाडो राख्ने र बायाँ खुट्टा दायाँ पिंडुलीको तलबाट बाहिर निकाल्ने नितम्बमा बस्ने र हातहरूलाई पहिले तशह्हुदजस्तै जाँघमाथि राख्ने।
२७. यो बैठकमा पूरा तशह्हुद पढ्ने।
२८. त्यसपछि दायाँतर्फ फर्केर “अस्सलामु अलैकुम व रहमतुल्लाह” भन्दै सलाम गर्ने र बायाँतर्फ फर्केर पनि त्यसैगरी गर्ने।

उत्तर: «अस्तग्फिरुल्लाह» तीन पटक।
«अल्लाहुम्म अन्तस्सलाम व मिन्कस्सलाम तबारक्त या जल् जलालि वल् इक्राम।»
अर्थ: हे अल्लाह! तपाईं शान्ति हुनुहुन्छ र तपाईंबाट शान्ति आउँछ। हे महिमा र सम्मानका मालिक! तपाईं बरकत वाला हुनुहुन्छ।
«ला इलाह इल्लल्लाहु वह्दहु ला शरीक लहु, लहुल् मुल्कु वलहुल् हम्दु, वहुव अला कुल्लि शैइन् कदीर। अल्लाहुम्म ला मानिअ लिमा आतैत्, वला मुअ्तिअ लिमा मनअ्त, वला यन्फउ जल् जद्दि मिन्कल् जद्दु।»
अर्थ: अल्लाह बाहेक कोही सत्य उपास्य छैन, उहाँ एक्लै हुनुहुन्छ र उहाँको कुनै साझेदार छैन। राज उहाँ कै हो, सबै प्रशंसा उहाँकै लागि हो र उहाँ प्रत्येक कुरामा सक्षम हुनुहुन्छ। हे अल्लाह! तपाईंले दिनुभएको कुरालाई रोक्ने कोही छैन र तपाईंले रोक्नुभएको कुरालाई दिने कोही छैन। कुनै पद वा हैसियत भएको व्यक्तिको हैसियत तपाईंको सामु लाभ दिन सक्दैन।
«ला इलाह इल्लल्लाहु वह्दहु ला शरीक लह, लहुल् मुल्कु व लहुल् हम्दु, वहुव अला कुल्लि शैइन् कदीर। ला हौल वला कुव्वत इल्ला बिल्लाह। ला इलाह इल्लल्लाहु, वला नअ्बुदु इल्ला इय्याहु, लहुन् निअमतु व लहुल् फद्लु, व लहुस् सनाउल् हसनु। ला इलाह इल्लल्लाहु मुख्लिसीन लहुद्दीन वलौ करिहल् काफिरून।»
अर्थ: अल्लाह बाहेक कुनै पनि सच्चा उपास्य छैन, उहाँ एक्लै हुनुहुन्छ र उहाँको कुनै साझेदार छैन। राज उहाँ कै हो, उहाँकै लागि सबै प्रशंसा हो र उहाँ प्रत्येक कुरामा सक्षम हुनुहुन्छ। खराबीबाट बच्ने शक्ति छैन र न त राम्रो काम गर्ने क्षमता छ, तर केवल अल्लाहको तौफीकबाट मात्र सम्भव छ। अल्लाह बाहेक कुनै पनि सच्चा उपास्य छैन र हामी केवल उहाँकै इबादत गर्छौं। सबै अनुग्रह उहाँकै तर्फबाट हो, सबै कृपा उहाँकै तर्फबाट हो र उहाँकै लागि उत्तम प्रशंसा हो। अल्लाह बाहेक कुनै पनि सच्चा उपास्य छैन, हामी इमान्दारिता साथ उहाँकै लागि इबादत गर्छौं, चाहे काफिरहरूलाई यो मन नपरोस्।
«सुब्हान अल्लाह» ३३ पटक।
«अल्हम्दु लिल्लाह» ३३ पटक।
«अल्लाहु अक्बर» ३३ पटक।
फेरि यो दुआ भनी १०० को संख्या पूरा गर्ने: «ला इलाह इल्लल्लाहु वह्दहु ला शरीक लह, लहुल् मुल्कु व लहुल् हम्दु, वहुव अला कुल्लि शैइन् कदीर।»
अर्थ: अल्लाह बाहेक कुनै पनि सच्चा उपास्य छैन, उहाँ एक्लै हुनुहुन्छ र उहाँको कुनै साझेदार छैन। राज उहाँ कै हो, उहाँकै लागि सबै प्रशंसा हो र उहाँ प्रत्येक कुरामा सक्षम हुनुहुन्छ।
- फज्र र मग्रिबको नमाजपछि सूरह इक्लास, सूरह फलक र सूरह नास तीन–तीन पटक पढ्ने र अन्य नमाजपछि एक–एक पटक पढ्ने।
- आयतुल् कुर्सी एक पटक पढ्ने।

उत्तर: फज्र नमाज अघि दुई रकअत।
- जोहर नमाज अघि ४ रकअत।
- जोहर पछि २ रकअत।
- मग्रिब पछि २ रकअत।
- इशा पछि दुई रकअत।
यसको फजीलत: अल्लाहका नबी (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) ले भन्नु भएको छ: "जसले दिन र रातमा १२ रकअत सुन्नत पढ्छ, अल्लाहले उसको लागि स्वर्गमा एक घर बनाउनुहुनेछ।" यो हदीसलाई इमाम मुस्लिम, अहमद र अरूले वर्णन गरेका छन्।

उत्तर: जुमा (शुक्रबार) को दिन हो। नबी (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) ले भन्नुभएको छ: «तिमीहरूका दिनहरूमध्ये सबैभन्दा उत्तम दिन शुक्रवार हो। यसै दिन आदम (अलैहिस्सलाम) को सृष्टि भयो, यसै दिन उहाँको निधन भयो, यसै दिन सूर (नरसिंहा) फुकिनेछ र यसै दिन कयामत (प्रलय) आउनेछ। त्यसैले यस दिन म माथि धेरै दरूद पढ, किनभने तिमीहरूको दरूद मलाई पेश गरिन्छ।» उनीहरूले भने, “हे रसूलुल्लाह! हाम्रो दुरूद तपाईंमाथि कसरी प्रस्तुत हुन्छ, जबकि तपाईं माटोमा सड्नु हुन्छ?” तब उहाँले भन्नुभयो: “निश्चय नै “अल्लाह तआला ले नबीहरूका शरीरहरूलाई माटोमा सड्न निषेध गर्नु भएको छ।” यो हदीसलाई अबू दाऊद र अन्यले वर्णन गरेका छन्।

उत्तर: प्रत्येक मुस्लिम पुरुष, वयस्क, विवेकी र बसोबास गर्ने व्यक्तिको लागि फर्ज-अैन (व्यक्तिगत रूपमा अनिवार्य) हो।
अल्लाह तआलाले भन्नुभएको छ: {हे आस्थावानहरू हो! जब शुक्रवारको नमाजका लागि अजान दिइन्छ, तब अल्लाहको जिक्र (नमाज) तर्फ दौडनुहोस् र व्यापार छोडदिनुहोस्। यो तपाईंको लागि उत्तम हो यदि तपाईं बुझ्नुहुन्छ भने।} [सूरह अल्-जुमा: ९]

उत्तर: जुमाको नमाज दुई रकअत हुन्छ, जसमा इमामले उच्च स्वरमा किरात गर्छन् र यसअघि दुईवटा प्रचलित खुत्बा (उपदेश) दिइन्छ।

उत्तर: जुमाको नमाज उचित शरई कारण बिना छोड्न मिल्दैन। नबी (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) ले भन्नुभएको छ: “जसले तीन शुक्रवारको नमाजलाई बेवास्ता गरेर छोड्छ, अल्लाहले उसको हृदयमा छाप लगाउनुहुनेछ।” यो हदीसलाई अबू दाऊद र अन्यले वर्णन गरेका छन्।

उत्तर: १ नुहाउने। नबी (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) ले भन्नुभएको छ: "प्रत्येक वयस्क पुरुषले शुक्रबारको दिन स्नान गर्न अनिवार्य छ।" (बुखारी)
२. सुगन्ध लगाउने। यसको प्रमाण यो हदीस हो: "शुक्रबार (जुमा) को दिन मुस्लिमले नुहाउनु पर्छ र घरमा भएको सुगन्ध (अत्तर) लगाउनु पर्छ।" यसलाई इमाम अहमद र तिर्मिजीले वर्णन गरेका छन्।
३. सबैभन्दा राम्रो लुगा लगाउने। यसको प्रमाण यो हदीस हो: "यदि तिमीहरूमध्ये कसैसँग क्षमता छ भने, आफ्नो कामकाजका कपडाबाहेक जुमाको लागि दुईवटा (विशेष) कपडा राख्नमा कुनै आपत्ति छैन।” यो हदीसलाई इमाम इब्ने माजा र इमाम मालिकले मुअत्तामा वर्णन गरेका छन्।
४. मस्जिदमा चाँडै पुग्ने।
५. मस्जिदमा पैदल जाने। यसको प्रमाण यो हदीस हो: “जोले शुक्रवारको दिन स्नान गर्यो, सुगन्ध लगायो, समयअघि आयो, अगाडि बढ्यो, नजिक पुग्यो, सुन्यो र ध्यानपूर्वक बस्यो, उसले चाल्ने प्रत्येक पाइलाप्रति एक वर्षको रोजा र रातको इबादत बराबर सवाब प्राप्त हुनेछ।” यो हदीसलाई इमाम तिर्मिजी र इमाम नसयीले वर्णन गरेका छन्।
६. नबी (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) माथि धेरै दरूद पठाउने: उहाँ (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले भन्नुभएको छ: "शुक्रवारको दिन ममाथि धेरै दरूद पठाउने गर, किनकि यो दिन फरिश्ताहरू उपस्थित हुन्छन् र तिमीहरू मध्ये जो कोही दरूद पठाउँछ, उसले पठाउने बित्तिकै मेरा सामु पेश गरिन्छ।" यसलाई इब्ने माजाले वर्णन गरेका छन्।
७. सूरह कहफको तिलावत गर्ने। यसको प्रमाण यो हदीस हो: “जोले शुक्रवारको दिन सूरह अल-कहफ पढ्छ, उसको लागि दुई शुक्रवारको बीचमा उज्यालो (नूर) हुनेछ।” यसलाई हाकिम र अरूले वर्णन गरेका छन्।
८. दुआ स्वीकार हुने समय (घडी) खोज्ने। अबू हुरैरह (रजियल्लाहु अन्हु) ले वर्णन गरेका छन्, रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) ले जुमाको दिनको चर्चा गर्नुभयो र भन्नुभयो: “यस दिनमा एउटा यस्तो घडी (समय) हुन्छ जसमा कुनै मुस्लिम बन्दाले नमाज पढ्दै अल्लाहसँग केही माग्छ भने, अल्लाहले अवश्य उसलाई त्यो दिनुहुन्छ।” (बुखारी र मुस्लिम)

उत्तर: अब्दुल्लाह बिन उमर (रजियल्लाहु अन्हुमा) ले वर्णन गरेका छन्, रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले भन्नुभयो: "जमाअत (समूह) मा पढिएको नमाज, एक्लै पढिएको नमाजभन्दा सत्ताइस दर्जा (गुणा) बढी उत्तम हुन्छ।" (मुस्लिम)

उत्तर: यहाँ "नमाजमा खुशूअ" भनेको नमाजमा मन र मस्तिष्कलाई उपस्थित राख्नु र शरीरका अंगहरू एकदम शान्त राख्नु हो।
अल्लाह तआलाले भन्नुभएको छ: {निश्चय नै आस्थावानहरूले सफलता प्राप्त गरेका छन्। जसले आफ्नो नमाजमा पूर्ण रूपले खुशूअ (एकाग्रता/नम्रता) देखाउँछन्।} [अल् मूमिनूनः १-२]

उत्तर: जकात भनेको विशेष समयमा, विशेष सम्पत्तिमा, विशेष व्यक्ति (हकदार) हरूका लागि अनिवार्य अधिकारको नाम हो।
जकात इस्लाम धर्मको एक महत्वपूर्ण स्तम्भ हो। यो एक अनिवार्य सदका (दान) हो, जुन धनीबाट लिएर गरिबहरूलाई दिइन्छ।
अल्लाह तआलाले भन्नुभएको छ: {जकात अदा गर।} [अल्-बकरह: ४३]

उत्तर: जकात बाहेक हरेक सदका हो, जुन कुनै पनि समयमा भलाइका मार्गमा खर्च गरिन्छ।
अल्लाह तआलाले भन्नुभएको छ: {अल्लाहको मार्गमा खर्च गर।} [अल्-बकरह: १९५]

उत्तर: अल्लाहको इबादतको नियतले फज्रको उदयदेखि सूर्यास्तसम्म रोजा तोड्ने कुराहरूबाट आफूलाई रोकेर बस्नु नै रोजा हो। यो दुई प्रकारका हुन्छन्:
१. अनिवार्य रोजा: जस्तै रमजान महिनाको रोजा, जुन इस्लामका आधारभूत स्तम्भहरूमध्ये एक हो।
अल्लाह तआलाले भन्नुभएको छ: {हे आस्थावानहरू हो! तिमीहरूमाथि सियाम (रोजा) अनिवार्य गरिएको छ, जसरी तिमीहरूभन्दा अघिका मानिसहरूमाथि अनिवार्य गरिएको थियो, ताकि तिमीहरू धर्मपरायण बन्न सक।} [अल्-बकरह: १८३]
२. गैर अनिवार्य रोजा: जस्तै हरेक हप्ता सोमवार र बिहीवारको रोजा, हरेक महिनामा तीन दिनको रोजा र सबैभन्दा उत्तम भनेको प्रत्येक महिना चन्द्रमाको हिसाबले १३, १४ र १५ औं को रोजा हो।

उत्तर: अबू-हुरैरह (रजियल्लाहु अन्हु) ले वर्णन गरेका छन्, रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) ले भन्नुभयो: «जसले ईमानका साथ र सवाबको आशा राख्दै रमजानका रोजाहरू राख्छ, उसका अघिल्ला सबै पापहरू माफ गरिन्छन्।» (बुखारी र मुस्लिम)

उत्तर: अबू-सईद खुदरी (रजियल्लाहु अन्हु) ले वर्णन गरेका छन्, रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले भन्नुभयो: «जसले अल्लाहको मार्गमा एक दिन रोजा राख्छ, अल्लाहले त्यो दिनको बदलामा उसको अनुहारलाई नरकबाट सत्तरी वर्ष टाढा पारदिनुहुन्छ।» (बुखारी र मुस्लिम)
"सब्ईन् खरीफन" को अर्थ: सत्तरी वर्ष।

उत्तर: १. जानीजानी खानु र पिउनु।
२. जानीजानी वान्ता (उल्टी) गर्नु।

उत्तर: १. रोजा खोल्न छिटो गर्नु (इफ्तारमा ढिलाइ नगर्नु)।
२. सहुर (रोजा सुरु गर्नु अघि खाने भोजन) ढिला गरेर खानु।
३. उपासना र भलाइका कामहरू धरै गर्नु।
४. कसैले रोजेदारलाई अपशब्द भन्छ भने उसले भन्नुपर्छ: "म उपवास बसेको छु।"
५. रोजा खोल्दा (इफ्तारमा) दुआ गर्नु।
६. रोजा खोल्दा पहिला ताजा खजूर (रुतब) वा सुक्खा खजूर (तमर) ले इफ्तार गर्नु; यदि त्यो उपलब्ध छैन भने पानीले इफ्तार गर्नु।

उत्तर: हज भनेको अल्लाह तआलाको उपासनाको उद्देश्यले विशेष समयमा विशेष कर्महरू गर्नको लागि मक्का (काबा) तर्फ जाने हो।
अल्लाह तआलाले भन्नुभएको छ: {..त्यो घरसम्म यात्रा गर्न सक्षम मानिसहरूले अल्लाहको लागि हज गर्नु पर्छ। तर जसले इन्कार गर्छ, निस्सन्देह अल्लाह संसारबाट निरपेक्ष हुनुहुन्छ।} [आले इमरान: ९७]

उत्तर: १. एहराम लगाउनु।
२. अरफातमा उभिनु।
३. तवाफे इफाजा गर्नु।
४. सफा र मर्वाबीच सई गर्नु।

उत्तर: अबू हुरैरह (रजियल्लाहु अन्हु) ले वर्णन गरेका छन्, मैले रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) ले भन्दै गरेको सुने: "जो अल्लाहका लागि हज गर्छ र यौन सम्बन्ध तथा पाप गर्दैन; ऊ उसकी आमाले जन्माएको दिन जस्तै पवित्र फर्कन्छ।" यो हदीसलाई इमाम बुखारी र अरुले वर्णन गरेका छन्।
- «जसरी उसको आमा उसलाई जन्म दिएकी थिइन्»: अर्थात्, पापरहित।

उत्तर: उमरह भनेको अल्लाहको उपासनाका निमित्त कुनै पनि समयमा विशेष कर्महरू गर्नको लागि मक्का (काबा) तर्फ जाने हो।

उत्तर: १. एहराम लगाउनु।
२. काबाको तवाफ (परिक्रमा) गर्नु।
३. सफा र मर्वा बीच सई गर्नु।

उत्तर: अल्लाहको मार्गमा जिहाद भन्नाले इस्लामको प्रचारप्रसार र यसको रक्षा तथा त्यसका अनुयायीहरूको सुरक्षाका लागि आफ्नो प्रयास र शक्ति लगाउनु वा इस्लाम र त्यसका अनुयायीहरूको शत्रुसँग लड्नु गर्नु हो।
अल्लाह तआलाले भन्नुभएको छ: {आफ्नो जीउधनद्वारा अल्लाहको मार्गमा युद्ध गर; यही नै तिमीहरूको लागि उत्तम हो, यदि तिमीहरू जान्दछौ भने।} [ताैबा: ४१]
*******

उत्तर: अबू-हुरैरह (रजियल्लाहु अन्हु) ले वर्णन गरेका छन्, रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले भन्नुभयो: “यदि तिमीहरूमध्ये कसैको ढोकामा एउटा नदी बगिरहेको भए जसमा ऊ हरेक दिन पाँच पटक नुहाउँछ भने के उनको शरीरमा कुनै फोहोर बाँकी रहन्छ?” सहाबाहरूले उत्तर दिए: केही पनि फोहोर बाँकी रहँदैन। रसूल अल्लाह (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले भन्नुभयो: “यही पाँच नमाजको उदाहरण हो, जसले अल्लाहले पापहरू मेटाइ दिनुहुन्छ।” (बुखारी र मुस्लिम)
- दरन (الدَّرَن): फोहोर, मैलो पदार्थ।