ب: خودایێ من (ئه‌ڵڵاهه‌)، ئه‌وێ كو ب نیعمه‌تێن خۆ ئه‌ز ب خۆدان كریم و هه‌می جیهانێ ب خۆدان دكه‌ت. ئه‌لڵاھ ئه‌وه‌ یێ ئه‌ز عیباده‌تێ وی دكه‌م و ژ وی پێڤه‌تر ئه‌ز عیباده‌تێ چ تشتێن دی ناكه‌م، ئه‌و ئافرانده‌ر و چێكه‌ره‌، خۆدان و ڕزقده‌ر و ب ڕێڤه‌به‌ره‌ بۆ هه‌ر تشته‌كێ د ناڤ گه‌ردوونیدا هه‌ی.
به‌ڵگه ژی گۆتنا خودێیه‌: ئانكو: ((سوپاسی هه‌می بۆ خودایێ هه‌می جیهانان بن)). [الفاتحة: 2].

ب: ئایینێ من ئیسلامه‌. ئیسلام ژی ئانكو: خۆبده‌ستڤه‌به‌ردان بۆ فه‌رمانا خودێ ب ته‌وحیدێ، و سه‌رچه‌مییان بۆ وی ب گوهداریكرنێ، و خۆ دویركرنا ژ هه‌ڤپشك دروستكرن و شركێ و خودانێن وێ.
خودێ كه‌ره‌م دكه‌ت: ئانكو: ((هندى ئه‌و ئایینه‌ يێ خودێ بۆ به‌نییێن خۆ پێ ڕازى بووى و پێغه‌مبه‌رێن خۆ پێ هنارتين، و ژبلى وى ب چ ئایینێن دى ڕازى نابيت؛ ئيسلامه‌)). [آل عمران: 19].

ب: پێغه‌مبه‌رێ من موحه‌ممه‌ده‌ .
خودێ دبێژیت: ئانكو: ((موحه‌ممه‌د پێغه‌مبه‌رێ خودێیه))‌. [الفتح: 29].

ب: په‌یڤا ته‌وحیدێ (لا إله إلا الله)ـیه‌ و ڕامانا وێ ژی ئه‌ڤه‌یه‌ كو: ژ خودێ پێڤه‌تر، چ خودێ نینن كو ژ هه‌ژی په‌رستنێ بن.
خودێ دبێژیت: ئانكو: ((ڤێجا تۆ بزانه‌ - ئه‌ى موحه‌ممه‌د - كو ژ خودێ پێڤه‌تر چ خودايێن ژ هه‌ژی په‌رستنێ نينن)). [محمد: 19].
هه‌روه‌سا خودێ دبێژیت: ئانكو: ((ئه‌و ژ به‌ر كو خودێیه‌ خودايێ حه‌ق يێ كو ژ وى پێڤه‌تر چ خودا نينن و هندى ئه‌و تشتـن يێن بوتپه‌رێس ژ بلی وى په‌رستنێ بۆ دكه‌ن دپويچن نه‌ مفايى دگه‌هينن نه‌ زيانێ، هندى خودێیه‌ د سه‌ر چێكرییێن خۆڕا يێ بلنده‌ و يێ بلنده‌ ژ هندێ كو هه‌ڤكويڤ و هه‌ڤال هه‌بن، يێ مه‌زنه‌ هه‌ر تشته‌ك د بن وى دايه‌، چ تشت ژ وى مه‌زنتر نينه‌)). [الحج: ٦٢].

ب: خودێ یێ ل ئه‌سمانی ل سه‌ر عه‌رشی، د سه‌ر هه‌می چێكریاندا، خودێ دبێژیت: ئانكو: ((خودايێ ڕه‌حـمان (ئیستواء) ل سه‌ر عه‌رشى كرییه.‌ ئا‌نكو: يێ بلند بوويه‌ سه‌ر عه‌رشى، بلندبوونه‌كا بابه‌تى مه‌زنییا وى بیت)). [طه: 5].
وخودايێ بلند دبێژیت: ئانكو: ((خودايێ مه‌زنه‌ يێ ل هنداڤى به‌نییێن خۆ سه‌رڤه‌هاتى؛ هه‌مى ستۆ ل به‌ر وى دچه‌مياينه‌، ئه‌وه‌ كاربنه‌جهێ هه‌ر تشته‌كى ل جهێ وى يێ دروست ددانیت، شاڕه‌‌زايێ كو چ تشت ل به‌ر وى به‌رزه‌ نه‌بیت)). [الأنعام: 18].

ب: ڕامانا وێ: خودێ ئه‌و یێ بۆ هه‌می جیهانان هنارتی دا كو مزگینییێ بده‌ته‌ وان و وان هشیار بكه‌ت.
و پێدڤییه‌:
1. د وی تشتێ فه‌رمانێ پێ دكه‌ت گوهدارییا وی بهێته‌ كرن.
2. د وی تشتێ ده‌نگوباسی پێ دده‌ت بهێته‌ ڕاستده‌رئێخستن.
3. و نابیت سه‌رپێچییا فه‌رمانێن وی بهێته‌ كرن.
4. و دڤێت ژبلی شه‌ریعه‌تێ وی ب چ تشتێن دی په‌رستنا خودێ نه‌هێته‌ كرن كو ئه‌و ژی دویكه‌ڤتنا سوننه‌تێیه‌ و هێلانا بیدعێیه‌.
خودێ دبێژیت: ئانكو: ((هه‌ر كه‌سێ گوهداریيا پێغه‌مبه‌ری  بكه‌ت، ب ڕاستی ئه‌وی گوهداريیا خودێ كرییه))‌. [النساء: 80]،
هه‌روه‌سا خودێ دبێژیت: ئانكو: ((و ئه‌و ژ ده‌ڤ خۆ نائاخڤیت (3) به‌لكی ئه‌و ئاخڤتنا ئه‌و دبێژیت كو قورئان و فه‌رمووده‌نه‌؛ وه‌حییه‌ ژ ده‌ڤ خودێ)). [النجم: 3-4].
دیسان خودێ دبێژیت: ئانكو : ((ب ڕاستى بۆ هه‌وه‌ - گه‌لی خودان باوه‌ران - د گۆتن و كريار و سه‌روبه‌رێ پێغه‌مبه‌رێ خودێدا  چاڤلێكرنه‌كا باش هه‌بوويه‌ هوين چاڤ لێ بكه‌ن، ڤێجا هوين پێگيرییێ ب ڕێبازا وى بكه‌ن، و هه‌ما ئه‌و پێگيرییێ ب سوننه‌تا وى دكه‌ت يێ ژ خودێ و ڕۆژا دويماهییێ يێ ب هيڤى بیت و گه‌له‌ك زكرێ خودێ كربیت)). [الأحزاب: 21].

ب: خودێ ئه‌م یێن چێكرین دا په‌رستنا وی بكه‌ین و چ شریك و هه‌ڤپشكان بۆ وی چێنه‌كه‌ین، نه‌كو ئه‌م ژ قه‌ستا و بێ مه‌ره‌م و ئارمانج چێكربین یان ژی ئه‌م چێكربین‌ دا خۆ مژویل بكه‌ین و یارییان بكه‌ین، یان ژی ئه‌م ل دویڤ سه‌رێ خۆ هێلابین و چ گرنگی ب مه‌ نه‌دابیت پشتی ئه‌م چێكرین.
خودێ كه‌ره‌م كر و گۆت: ئانكو: ((و من ئه‌جنه‌ و مرۆڤ ب تنێ بۆ هندێ یێن چێكرین دا من ب تنێ بپه‌رێسن)). [الذاريات: 56].

ب: عیباده‌ت ناڤه‌كێ كومكه‌ره‌ بۆ هه‌ر تشته‌كێ خودێ حه‌ز ژێ دكه‌ت و یێ پێ ڕازی بیت ژ گۆتن و كریارێن ب سه‌رڤه‌ و ژ ناڤدا.
- عیباده‌تێن ب سه‌رڤه‌: وه‌كی زكرێ خودێ ب ئه‌زمانی، وه‌كی گۆتنا (سبحان الله و الحمدلله و الله أكبر) و وه‌كی نڤێژێ و حه‌جێ.
- عیباده‌تێن ژ ناڤدا: وه‌كی ترسێ و هیڤییێ و پشتگه‌رمكرنا ب خودێ.

ب: مه‌زنترین واجب ل سه‌ر مه‌ ئه‌ڤه‌یه‌: ئه‌م په‌رستنا خودێ ب تنێ بكه‌ین.
خودێ دبێژیت: ئانكو: ((و د هه‌مى شريعه‌تاندا فه‌رمان ب تشته‌كى ل وان نه‌هاتبوو كرن ژ بلی هندێ كو ئه‌و په‌رستنا خودێ ب تنێ بكه‌ن و ب عيباده‌تى قه‌ستا كنارێ وى بكه‌ن، ڕوییێ خۆ ژ شركێ وه‌رگێڕنه‌ باوه‌رییێ)). [البينة: 5]

ب: 1- ته‌وحیدا ڕوبوبی: ئه‌و ژی ئه‌ڤه‌یه‌ تو باوه‌رییێ بینی كو خودێ ب تنێ چێكه‌ر و ئافرانده‌ره‌، ئه‌و ب تنێ شاھ و ڕێڤه‌به‌ره‌ و هه‌ر ئه‌وه‌ یێ ڕزقی دده‌ت و یێ ب تنێیه‌ و چ هه‌ڤال نینن.
2- ته‌وحیدا ئولووهی: ئه‌و ژی ئه‌ڤه‌یه‌ مرۆڤ په‌رستنا خودێ بكه‌ت ، عيباده‌تێ چ تشتێن دى نائێته‌ كرن خودايێ پاك و بلند تێنه‌ بيت.
3- ته‌وحیدا ناڤ و سالۆخه‌تان: ئه‌و ژی ئه‌ڤه‌یه‌ مرۆڤ باوه‌رییێ ب وان ناڤ و سالۆخه‌تێن خودێ بینیت یێن د قورئان و سوننه‌تێدا هاتین، بێی كو ببێژیت وه‌كی فلانی ، وبێى چه‌وانى ، و بێی ئه‌م ناڤ و سالۆخه‌تێن وی ڕه‌د بكه‌ین.
به‌ڵگه‌یێ هه‌ر سێ جۆرێن ته‌وحیدێ ژی: گۆتنا خودێیه‌: ئانكو: ((ئه‌وه‌ ئه‌ڵڵاهـ، خودايێ ئه‌سمانان و ئه‌‌ردى و هه‌ر تشته‌كێ د ناڤبه‌رێدا، و خۆدان و ئافرانده‌ر و ڕێڤه‌به‌رێ وان، ڤێجا تو - ئه‌ى موحه‌ممه‌د - وى ب تنێ ب په‌رێسه‌ و صه‌برێ ل سه‌ر گوهدارییا وى بكه‌ تو و هه‌چییێ دويكه‌ڤتنا ته‌ بكه‌ت، كه‌سێ وه‌كى وى نينه‌ د ناڤ و سالۆخه‌ت و كرياران دا)). [مريم: 65].

ب: ئه‌ڤه‌یه‌‌ تو هه‌ڤپشكه‌كی (شریكه‌كی) بۆ خودێ بدانی.
خودێ گۆت: ئانكو: ((بێگومان خودێ ل ڕۆژا قیامه‌تێ گونه‌ها وی كه‌سی ژێنابه‌ت یێ هه‌ڤاله‌كی بۆ وی بدانیت و هه‌ر گونه‌هه‌كا دبن وێدا بیت خودێ دێ ژێبه‌ت بۆ وی یێ وی بڤێت و هه‌ر كه‌سێ هه‌ڤپشكه‌ك و شریكه‌كی بۆ خودێ بدانیت ئه‌ڤه‌ وی گونه‌هه‌كا مه‌زن كر. [النساء: 48]

ب: شرك: ئه‌ڤه‌یه‌ مرۆڤ هه‌ڤپشكه‌كی (شریكه‌كی) د عیباده‌تیدا یان د ڕبوبییه‌تا خودێ یان باشناڤ و سالۆخه‌تاندا بۆ خودێ بدانیت.
هه‌ر ژ هه‌ڤپشك دروستكرن و (شركێ)ـیه‌ كو تۆ جۆره‌ك ژ جۆرێن عیباده‌تی بۆ ئێكێ دی ژی بكه‌ی ژبلی خودێ.
جۆرێن وێ:
- شركا مه‌زن: وه‌كی: دوعاكرن یان سوجده‌برن یان ڤه‌كوشتن بۆ ئێكێ دی ژبلی خودێ.
- شركا بچویك: ئه‌ڤه‌ ئه‌و جۆرێ شركێیه‌ یێ مرۆڤ پێ ژ بازنه‌یا ئیسلامێ ده‌رناكه‌ڤیت. وه‌كی: سویندخوارنا ب تشته‌كێ دی ژبلی خودێ، یان هلاویستنا نڤشتییان كو ئه‌و تشتن یێن مرۆڤ ب خۆڤه‌ دكه‌ت یان ل جهه‌كی د هلاویست دا مفایه‌ك بۆ وی بێت یان زیانه‌ك ژ وی دویر ببیت، یان كرنا ڕویمه‌تییه‌كا كێم و سڤك، بۆ نموونه‌؛ نڤێژا خۆ جوان ئه‌نجام بده‌ت چونكی دزانیت به‌رێ هنده‌كان یێ ل وی.

ب: ژ خودێ پێڤه‌تر كه‌سه‌كێ دی غه‌یبێ نزانیت.
خودێ گۆت: ئانكو: ((تو - ئه‌ى موحه‌ممه‌د - بێژه‌ وان: كه‌سه‌ك نه‌ ل ئه‌سمانان و نه‌ ل ئه‌ردى وى تشتى نزانیت يێ خودێ ڤه‌شارتى ژ كارێن غه‌يبى، و ئه‌و نزانن كانێ كه‌نگى ئه‌و دێ ژ گۆڕێن خۆ ڕابن ده‌مێ قيامه‌ت دهێت؟)). [النمل: 65].

ب: ستوینێن باوه‌رییێ شه‌شن:
1- باوه‌ری ئینان ب خودێ.
2- ب مه‌لائیكه‌تێن وی.
3- ب په‌ڕتووكێن وی ئیناینه‌ خوار.
4- ب پێغه‌مبه‌رێن وی.
5- ب ڕۆژا دویماهیكێ.
6- ب قه‌ده‌رێ یا بۆ مرۆڤی یا خۆش و یا نه‌خۆش.
به‌ڵگه‌: فه‌رمووده‌یا جبریلی يه‌ يا به‌رنیاس، ئه‌وا‌ د صه‌حیحا موسلمیدا هاتی، جبریلی گۆته‌ پێغه‌مبه‌ری : ((بۆ من بێژه‌ كا باوه‌ری چیه‌؟ گۆت: ئه‌ڤه‌یه‌ تو باوه‌رییێ ب خودێ بینی، و مه‌لائیكه‌تێن وی، په‌ڕتووكێن وی ئینایه‌ خوار، پێغه‌مبه‌رێن وی، ڕۆژا دویماهیكێ و قه‌ده‌رێ یا بۆ مرۆڤی خۆش و یا نه‌خۆش)).

ب: باوه‌ری ئینان ب خودێ: ئه‌ڤه‌يه‌ تو باوه‌رییێ بینی كو خودێ ئه‌وه‌ یێ تو ئافراندی و ڕزقێ ته‌ دای، ئه‌و خودانێ هه‌ر تشته‌كێ د هه‌بوونێدایه‌ و ئه‌و ب ڕێڤه‌به‌رێ ئێكانه‌یه‌ بۆ چێكری و ئافراندییان. خودێ ئه‌وه‌ یێ په‌رستن بۆ دهێته‌ كرن، ژ وی پێڤه‌تر چ خودایێن ژ هه‌ژی په‌رستنێ نینن، ئه‌وه‌ یێ ئافراندن و كار هه‌می د ده‌ستێ ویدا، ئه‌وه‌ یێ بڕیار و شه‌ریعه‌ت هه‌می یێن وینه‌، ئه‌و یێ ب تنێیه‌ و چ شریك و هه‌ڤال نینن.
• ئه‌و یێ مه‌زن و ته‌مامه‌ كو حه‌مد و سوپاسی هه‌می بۆ وینه‌، ئه‌و خودانێ ناڤ و سالۆخه‌تێن بلند و پیرۆزه‌، وی چ هه‌ڤكویڤ نینن، چ تشت ژی وه‌كی نینن - یێ پاقژ بیت ژ هه‌می كێماسییان -.
باوه‌ری ئینان ب مه‌لائیكه‌تان: مه‌لائیكه‌ت (فریشته‌) ژی هنده‌ك چێكرینه‌ كو خودێ یێ ژ ڕوناهییێ ئافراندین بۆ په‌رستن و ملكه‌چبوونا ته‌مام بۆ فه‌رمانا وی.
خودێ گۆت: ئانكو: ((مه‌لائیكه‌ت به‌نییێن خودێ يێن خودان ڕێزن * و ئه‌و ژبلی گوهدارییا وان يا باش تشته‌كێ خودێ فه‌رمانا وان پێ نه‌كرى نابێژن، و هه‌تا ئه‌و ده‌ستويرییێ نه‌ده‌ته‌ وان ئه‌و كاره‌كى ناكه‌ن)). [الأنبياء: ٢٦-٢٧].
پێغه‌مبه‌رێ خودێ ژی  دبێژیت: ئانكو: ((مه‌لائیكه‌ت یێ ژ ڕوناهییێ هاتینه‌ ئافراندن)). موسلم ڤێ فەرموودەیێ ڤەدگوهێزیت.
- ئێك ژ وان جبریله‌ (سڵاڤ لێ بن) ئه‌وێ وه‌حییێ بۆ پێغه‌مبه‌ران دئینیته‌ خوار. خودێ گۆت: ئانكو: ((و هندى ئه‌ڤ قورئانه‌يه‌ ژ نیك ئافرانده‌رێ هه‌مى چێكرییان و خودانێ وان هاتییه‌ خوارێ * جبريلێ ده‌ستپاك و ئه‌مين ئه‌و يا ئينايه‌ خوارێ * و وى ئه‌و بۆ ته ‌- ئه‌ى موحه‌ممه‌د - يا خواندى هه‌تا ته‌ د دلێ خۆدا ژبه‌ركرى و تو تێ گه‌هشتى؛ دا تو ببییه‌ ژ پێغه‌مبه‌رێن خودێ يێن ملله‌تێن خۆ ژ عه‌زابا خودێ دترسينن * جبريلی ئه‌و ب زمانه‌كێ عه‌ره‌بى يێ ئاشكه‌را بۆ ته‌ ئينا خوارێ، يا ڕامان ئاشكه‌رايه‌، ئـه‌و وان هه‌مى تشتان ئاشكه‌را دكـه‌ت يێن ئـه‌و هه‌وجه‌ دبنێ ژ كارێ دين ودنيايێ)). [الشعراء: ١٩٢-١٩٥].
باوه‌ری ئینان ب په‌ڕتووكان: ئه‌ڤه‌ ژی ئه‌و په‌ڕتووكن یێن خودێ بۆ پێغه‌مبه‌رێن خۆ ئیناینه‌ خوارێ.
- وه‌كی قورئانێ: خودێ بۆ موحه‌ممه‌دی  ئینایه‌ خوار.
- ئنجیل: خودێ بۆ عیسای (سڵاڤ لێ بن) ئینایه‌ خوارێ.
- ته‌وڕات: خودێ بۆ مووسای (سڵاڤ لێ بن) ئینایه‌ خوارێ.
- زه‌بوور: خودێ بۆ داوودی (سڵاڤ لێ بن) ئینایه‌ خوارێ.
- صوحوفێن ئیبراهیمی و مووسای: خودێ بۆ ئیبراهیمی و مووسای ئیناینه‌ خوارێ.
باوه‌ری ئینان ب پێغه‌مبه‌ران: پێغه‌مبه‌ر ژی ئه‌ون یێن خودێ بۆ به‌نییێن خۆ هنارتین، دا كو وان فێر بكه‌ن و مزگینییێ ب باشییێ و به‌حه‌شتێ بده‌نه‌ وان و وان ژ خرابییێ و ئاگری ب ترسینن.
- باشترین پێغه‌مبه‌ر ژی: (ئولول عه‌زمن)، كو ئه‌و ژی ئه‌ڤه‌نه‌:
- نووح (سڵاڤ لێ بن).
- ئیبراهیم (سڵاڤ لێ بن).
- مووسا (سڵاڤ لێ بن).
عیسا (سڵاڤ لێ بن).
موحه‌ممه‌د .
باوه‌ری ئینان ب ڕۆژا قیامه‌تێ: ئه‌ڤه‌ ژی ئه‌و قوناغه‌ یا كو پشتی مرنێ و د قه‌بریدا دهێت، ڕۆژا ڕابوونه‌ڤێیه‌ ژ قه‌بری و چوونا به‌ره‌ڤ حیساب و لێپرسینێ، ڤێجا ل وێرێ خه‌لكێ به‌حه‌شتێ دێ چنه‌ جهێن خۆ ل به‌حه‌شتێ و دێ لێ ئاكنجی و بنه‌جهبن، خه‌لكێ جه‌هنه‌مێ ژی دێ چنه‌ جه‌هنه‌مێ و دێ لێ بنه‌جهبن.
خودێ دبێژیت: ئانكو: ((هه‌ر نه‌فسه‌ك دڤێت تام بكه‌ته‌ مرنێ، ب ڤێ چه‌ندێ هه‌مى خه‌لك دێ زڤڕنه‌ نيك خودايێ خۆ؛ دا ئه‌و حسێبێ د گه‌ل وان بكه‌ت. هه‌ما خێرێن هه‌وه‌ ل دويڤ كريارێن هه‌وه‌ ب ته‌مامى و بێ كيماسى ل ڕۆژا ڕابوونێ دێ بۆ هه‌وه‌ هێنه‌دان، ڤێجا هه‌چییێ خودايێ وى قه‌درێ وى بگريت و وى ژ ئاگرى ڕزگار بكه‌ت و ببه‌ته‌ به‌حه‌شتێ ئه‌و گه‌هشته‌ وێ يا وى ڤياى. ژينا دونيايێ هه‌ما ب تنێ خۆشییه‌كا به‌روه‌خته‌، ڤێجا هوين پێ نه‌هێنه‌ خاپاندن)). [آلِ عِمۡرَانَ: ١٨٥].
باوه‌ری ئینان ب قه‌ده‌رێ، ب باشی و خرابییێن وێڤه‌:
قه‌ده‌ر: ئه‌ڤه‌یه‌ مرۆڤی باوه‌ری هه‌بیت كو خودێ هه‌ر تشته‌كێ د گه‌ردوونیدا ڕویدده‌ت دزانیت، و وی ئه‌ڤ چه‌نده‌ د ده‌پێ پاراستیدا (اللوح المحفوظ)ـدا نڤیسییه‌، ڤیایه‌ ئه‌و هه‌بیت و ئه‌و ئافراندییه‌.
خودێ كه‌ره‌م دكه‌ت: ئانكو: ((هندی ئه‌مین؛ هه‌ر تشته‌كێ هه‌ی مه‌ ب پیڤانه‌كێ ئافراندینه‌ و ئه‌م پێ د زاناینه‌)). [القمر: ٤٩].
- قه‌ده‌ر چوار پله‌یه‌:
یا ئێكێ: زانینا خودایێ مه‌زنه‌، ژ ڤێ ژی زانینا وی یا پێشوه‌خته‌ ب هه‌ر تشته‌كی، به‌ری ئه‌و تشت ڕویبده‌ت و پشتی ڕویدده‌ت ژی.
به‌ڵگه ل سه‌ر ڤێ چه‌ندێ ژی: گۆتنا خودێیه‌: ئانكو: ((هندى خودێیه ‌- ئه‌و ب تنێ - دزانیت كانێ كه‌نگى قيامه‌ت دێ ڕابیت؟ و ئه‌وه‌ يێ بارانێ ژ ئه‌ورى دئينته‌ خوارێ، ژ وى پێڤه‌تر كه‌سه‌ك نه‌شێت وه‌ بكه‌ت، و ئه‌وه‌ دزانیت كانێ چ تشت د مال بچويكاندا هه‌يه‌ و ئه‌و دزانیت كانێ هه‌ر نه‌فسه‌ك ل سوباهییا خۆ دێ چ كه‌ت و نه‌فسه‌ك نزانیت كانێ دێ ل كيژ ئه‌ردى مریت. به‌لكى خودێیه‌ ب تنێ ڤى تشتى دزانیت. هندى خودێیه‌ پڕزانايێ شاره‌زايه‌ دۆر ل تشتێ ئاشكه‌را و ڤه‌شارتى گرتییه‌، تشته‌ك ژێ ل به‌ر وى به‌رزه‌ نابیت)). [لقمان: 34].
یا دووێ: خودایێ مه‌زن ئه‌ڤ چه‌نده‌ د د ده‌پێ پاراستیدا (اللوح المحفوظ)ـدا نڤیسییه‌، ڤێجا هه‌ر تشته‌كێ ڕویدای و دێ ڕویده‌ت؛ یێ ل ده‌ڤ وی د په‌ڕتووكه‌كێدا نڤیسییه‌.
به‌ڵگه‌ ل سه‌ر ڤێ چه‌ندێ ژی: گۆتنا خودێیه‌: ئانكو: ((و كليلێن غه‌يبێ ئانكو: يێن گه‌نجينه‌يێن تشتێ نـه‌به‌رچاڤ، ل ده‌ڤ خودێنه‌، ژ وى پێڤه‌تر كه‌س پێ نزانیت، و ژ وان: زانينا ده‌مێ قيامه‌تێیه‌ و هاتنا بارانێیه و تشتێ د مالبچويكان دايه‌ و كرنا كارێ ل پاشه‌ڕۆژێیه‌، و جهێ مرنا مرۆڤییه‌ و ئه‌و هه‌ر تشته‌كێ ل هشكاتى و ده‌ريايێ دزانیت، و به‌ڵگه‌یه‌ك ژ داره‌كێ ناوه‌ريێت ئه‌گه‌ر ئه‌و پێ نه‌زانیت، ڤێجا هه‌ر دندكه‌كا د ئه‌ردیدا ڤه‌شارتى، و هه‌ر ته‌ڕاتى و هشكاتییه‌كا هه‌بیت، د كيتابه‌كا ئاشكه‌رادا يا هاتییه‌ بنه‌جهكرن)). [الأنعام: 59].
یا سێیێ: هه‌ر تشته‌ك ب حه‌ز و ڤیانا خودێ ڕویدده‌ت، و هه‌ر تشته‌كێ ژ وی یان ژ چێكرییه‌كێ وی ده‌ركه‌ڤیت و چێببیت؛ ئه‌و ب حه‌ز و ڤیان و (مه‌شیئه‌تا) وییه‌. مرۆڤی ژی هه‌لبژارتن و حه‌ز و ئیراده‌ یا هه‌ی، به‌لێ ئه‌ڤ حه‌ز و ڤیان و ئیراده‌یە بێی حه‌ز و ڤیان و ئیراده‌یا خودێ چێنابیت.
به‌ڵگه‌ ل سه‌ر ڤێ چه‌ندێ ژی: گۆتنا خودێیه‌: ئانكو: ((بۆ هه‌چییێ حه‌ز بكه‌ت ژ هه‌وه‌ كو ل سه‌ر حه‌قییێ و باوه‌رییێ خۆ ڕاست بكه‌ت (28) و هوين نه‌شێن خۆ ڕاست بكه‌ن، ئه‌گه‌ر حه‌زكرنا خودێ خودايێ هه‌مى چێكرییان ل سه‌ر نه‌بیت)). [التكوير: 28 - 29].
یا چوارێ: ئه‌ڤه‌یه‌ مرۆڤی باوه‌ری هه‌بیت كو هه‌می بۆنه‌وه‌ر د ئافراندینه‌ و خودێ ئه‌و یێن ئافراندین، هه‌روه‌سا خودێ، (ذات) و سالۆخه‌ت و لڤینێن وان و هه‌ر تشته‌كێ د واندا هه‌بیت ژی یێ ئافراندی.
به‌ڵگه‌ ل سه‌ر ڤێ چه‌ندێ ژی: گۆتنا خودێیه‌: ئانكو: ((و هوين په‌رستنا خودايێ خۆ يێ هوين و كريارێن هه‌وه‌ ژى ئافراندين دهێلن؟)). [الصافات: 96].

ب: قورئان ئاخڤتنا خودێیه‌ و ئه‌و نه‌ تشته‌كێ چێكری و ئافراندییه‌.
خودایێ مه‌زن كه‌ره‌م كرییه‌ و گۆتییه‌: ئانكو: ((و ئه‌گه‌ر ئێك ژ وان بوت په‌ريسێن خوين و مالێ وان هاتییه‌ حه‌لالكرن داخوازكر كو ل سه‌ر به‌ختێ ته‌ بیت تو - ئه‌ى موحه‌ممه‌د - به‌ختێ خۆ بدێ، هه‌تا وى گوهـ ل قورئانێ ببیت و ب باوه‌رییێ ئاگه‌هدار بیت)). [التوبة: 6].
د فه‌رمووده‌یه‌كێدا هاتییه‌ ڤه‌گوهاستن كو: ئانكو: ((قه‌در و بهایێ ئاخڤتنا خودێ ل سه‌ر ئاخڤتنێن دی، وه‌كی قه‌در و بهایێ خودێیه‌ ل سه‌ر چێكرییێن وی)). تیرمذی ڤێ فه‌رمووده‌یێ ڤه‌دگوهێزیت.

ب: هه‌ر گۆتنه‌ك یان كریاره‌ك یان دانپێدان و خۆ ل سه‌ر بێده‌نگكرنه‌ك یان سالۆخه‌ته‌كێ ئافراندنێ یان ڕه‌وشتی كو بۆ پێغه‌مبه‌ری  بهێته‌ پالدان؛ سوننه‌ته‌.

ب: بیدعه‌ ئه‌و تشته‌ یێ خه‌لكی د دینیدا ئینایه‌ ده‌ر و ل سه‌رده‌مێ پێغه‌مبه‌ری  و صه‌حابییێن وی نه‌بوویه‌.
- ئه‌م بیدعێ وه‌رناگرین و دڤێت ڕه‌دبكه‌ین.
ئه‌ڤه‌ ژی ژبه‌ر گۆتنا پێغه‌مبه‌ری : ئانكو: ((هه‌می بیدعه‌ سه‌رداچوونن)). ئه‌بو داوود ڤێ فه‌رمووده‌یێ ڤه‌دگوهێزیت.
هه‌روه‌سا ژ به‌ر گۆتنا وی : ئانكو: ((هه‌ر كه‌سێ كاره‌كی بكه‌ت فه‌رمانا مه‌ ل سه‌ر نه‌بیت؛ ئه‌و كار یێ ڕه‌دكرییه‌ و دێ ل خۆدانی هێته‌ زڤڕاندن)). موسلم ڤێ فه‌رمووده‌یێ ڤه‌دگوهێزیت.
نموونه‌یه‌ك ل سه‌ر بیدعێ: زێده‌كرنا ل سه‌ر عیباده‌ته‌كی، وه‌كی بۆ نموونه‌ ئه‌م چوار جاران ده‌ستێن خۆ بۆ نڤێژێ بشووین، و وه‌كی ئاهه‌نكگێڕانێ ب هه‌لكه‌ڤتا ژ دایكبوونا پێغه‌مبه‌ری ، چونكی ئه‌ڤ چه‌نده‌ ژ پێغه‌مبه‌ری  و صه‌حابییێن وی نه‌هاتییه‌ ڤه‌گوهاستن كو وان كربیت.

ب: وه‌لاء: حه‌زژێكرنا باوه‌ردارایه‌ و ب سه‌رئێخستنا وانایه‌.
خودایێ مه‌زن كه‌ره‌مكرییه‌: ئانكو: ((خۆدان باوه‌رێن مێر و خۆدان باوه‌رێن ژن، هنده‌ك ژ وان پشته‌ڤانێن هنده‌كێن دینه‌)). [التوبة: 71].
به‌راء: كه‌ربڤه‌بوونا ژ كافرایه‌، و ئه‌و كه‌سێن دوژمناتییا باوه‌رداران دكه‌ن.
خودایێ مه‌زن كه‌ره‌مكرییه‌: ئانكو: ((ب ڕاستى چاڤلێكرنه‌كا باش بۆ هه‌وه‌ - گه‌لی خودان باوه‌ران - د ئيبراهيمى و خودان باوه‌رێن د گه‌ل ویدا هه‌بوويه‌، ده‌مێ وان گۆتییه‌ ملله‌تێ خۆ يێ كوفر ب خودێ كرى: هندى ئه‌مين ئه‌م ژ هه‌وه‌ و ژ وى تشتێ هوين ژبلی خودێ دپه‌رێسن دبه‌رينه‌، مه‌ كافرى ب هه‌وه‌ كر، و ئه‌م ب وێ كوفرێ د ڕازى نينين يا هوين ل سه‌ر، و دوژمناتى د ناڤبه‌را مه‌ و هه‌وه‌دا ئاشكه‌را بوو و هه‌روهه‌ر دێ مينیت هندى هوين د كافربن، و هه‌‌تا هوين باوه‌رییێ ب خودێ ب تنێ بينن)). [الممتحنة: 4].

ب: نه‌خێر، خودێ ژ ئیسلامێ پێڤه‌تر چ ئایینێن دی قه‌بویل ناكه‌ت.
خودایێ مه‌زن كه‌ره‌مكرییه‌: ئانكو: ((و هه‌چییێ دينه‌كى ژبلى ئيسلامێ داخواز بكه‌ت، و ئيسلام ئه‌وه‌ مرۆڤ ب ته‌وحيدێ و گوهدارییێ خۆ ته‌سليمى خودێ بكه‌ت، و باوه‌ر‌يیێ ب پێغه‌مبه‌رێ دويماهییێ موحه‌ممه‌دى -سڵاڤ لێ بن- بينيت، و دويڤچوونا وى بكه‌ت و ڤه‌شارتى و ئاشكه‌را ئه‌و بڤێت، ئه‌و دين ژ وى ناهێته‌ قه‌بويلكرن و ئه‌و ل ئاخره‌تێ ژ زيانكارانه‌ ئه‌وێن پشك و بارێن خۆ ژ ده‌ستداين)). [آل عمران: ٨٥].

ب: نموونه‌ ل سه‌ر كوفرا ب گۆتنێ: وه‌كی كه‌سه‌ك خه‌به‌ران بێژیته‌ خودێ یان بێژیته‌ پێغه‌مبه‌رێ وی .
نموونه‌ ل سه‌ر كوفرا ب كریارێ: سڤكاتیكرنا ب موصحه‌فێ (قورئانێ) یان سوجده‌برنا نه‌ بوو خودێ.
نموونه‌ ل سه‌ر كوفرا بیروباوه‌ران: هه‌بوونا باوه‌رییێ كو ژبلی خودێ ئێكێ دی یێ هه‌ی یێ ژ هه‌ژی په‌رستنێیه‌، یان هه‌بوونا باوه‌رییێ كو خودایه‌كێ دی د گه‌ل خودێ یێ هه‌ی.

ب: 1- نیفاقا مه‌زنتر: ئه‌ڤه‌یه‌ مرۆڤ د دلێ خۆ دا كافر بیت و ب سه‌رڤه ژی خۆ‌ ب باوه‌ردارییێ بینیته‌ ده‌ر.
ئه‌ڤ جۆرێ نیفاقێ مرۆڤی ژ ئیسلامێ ده‌ردئێخیت و ئه‌و ژ كوفرا مه‌زنتره‌.
خودایێ مه‌زن كه‌رەمكرییه‌: ئانكو: ((هندى دووڕوينه‌ ل ڕۆژا قيامه‌تێ د جهێ نزمتر دانه‌ ژ ئاگرى، و تو - ئه‌ى موحه‌ممه‌د - پشته‌ڤانه‌كى بۆ وان نابينى ڤێ دويماهییا خراب ژ وان پاشڤه‌ لێ بده‌ت)). [النساء: ١٤٥].
2- نیفاقا بچویكتر: وه‌كی: دره‌وێ و پێگیرنه‌بوونا ب سۆز و په‌یمانان و خیانه‌تكرنا ل ئه‌مانه‌تی.
ئه‌ڤ جۆره‌ مرۆڤی ژ ئیسلامێ ده‌رنائێخیت، به‌لێ پا ئه‌و ژ گۆنه‌هایه‌ و خودانێ وێ یێ د مه‌تڕسییا تووشبوونا سزایێ خودێدا.
پێغه‌مبه‌رێ خودێ  گۆتییه‌: ئانكو: ((نیشیانێن مرۆڤێ مونافق سێنه‌: ئه‌گه‌ر ئاخڤت دێ دره‌وێ كه‌ت، ئه‌گه‌ر سۆز و په‌یمانه‌كدا؛ دێ پێ لێ دانیت، ئه‌گه‌ر كه‌سه‌كی باوه‌رییا خۆ پێ ئینا؛ دێ خیانه‌تێ كه‌ت)). بۆخاری و موسلم ڤێ فه‌رمووده‌یێ ڤه‌دگوهێزن.

ب: دویماهیك پێغه‌مبه‌ر موحه‌ممه‌ده‌ .
خودایێ مه‌زن كه‌رەمكرییه‌: ئانكو: ((موحه‌ممه‌د بابێ چ زه‌لامێن هه‌وه‌ نه‌بوو، به‌لێ ئه‌و پێغه‌مبه‌رێ خودێیه‌ و دويماهییێ پێغه‌مبه‌رانه‌، ڤێجا پشتى وى هه‌‌تا ڕۆژا قيامه‌تێ چ پێغه‌مبه‌رينى نابیت)). [الأحزاب: ٤٠].
پێغه‌مبه‌رێ خودێ ژی  گۆتییه‌: ئانكو: ((ئه‌ز دویماهیك پێغه‌مبه‌رم و پشتی من چ پێغه‌مبه‌رێن دی ناهێن)). ئه‌بو داوود و تیرمذی و ژبلی وان ڤێ فه‌رمووده‌یێ ڤه‌دگوهێزن.

ب: موعجیزه‌: ئه‌و تشتێ په‌رده‌دڕه‌ یێ خودێ دایه‌ پێغه‌مبه‌رێن خۆ دا ببیته‌ ئاماژه‌ و نیشانه‌ك بۆ ڕاستگۆییا وان، وه‌كی:
- كه‌ربوونا هه‌یڤێ بۆ پێغه‌مبه‌ری . خودێ دبێژیت: ئانكو: ((قيامه‌ت نێزيك بوو و هه‌يڤ دوو كه‌ر بوو ده‌مێ كافرێن (مه‌كه‌هێ) داخواز ژ پێغه‌مبه‌رى  كرى كو ئه‌و ئايه‌ته‌كێ نيشا وان بده‌ت، ڤێجا وى دوعا ژ خودێ كرن، ئينا خودێ ئه‌ڤ ئايه‌ته‌ نيشا واندا * و ئه‌گه‌ر بوتپه‌رێس نيشان و به‌ڵگه‌یه‌كی ل سه‌ر ڕاستگۆيیا پێغه‌مبه‌رى  ببينن، دێ پشت ده‌نێ و باوه‌رییێ پێ نائينن و پشتى به‌ڵگه‌ ئاشكه‌را دبیت دێ بێژن: ئه‌ڤه‌ سێره‌به‌ندییه‌كا پويچه‌ و دێ چیت و نامينیت * و وان پێغه‌مبه‌ر  دره‌وين ده‌رئێخست و دويكه‌ڤتنا دلچوونێن خۆ كر يێن به‌رێ وان دايه‌ دره‌وپێكرنێ و ل ڕۆژا قيامه‌تێ هه‌ر كاره‌كێ هه‌بیت چ يێ باش بیت چ يێ خراب دێ گه‌هیته‌ خودانێ خۆ ده‌مێ جزا دهێته‌دان)). [القمر: ١-٣]
- ژێكڤه‌بوونا ده‌ریایێ بۆ مووسای (سڵاڤ لێ بن)، و خه‌ندقاندنا فیرعه‌ونی و سه‌ربازێن وی. خودێ دبێژیت: ئانكو: ((و وێ قه‌نجییا مه‌ بيننه‌ بيرا خۆ ده‌مێ مه‌ ژ به‌ر هه‌وه‌ ده‌ريا كه‌ركرى و ڕێكێن هشك لێ چێكرين، ڤێجا هوين ژێ ده‌ربازبووين و مه‌ هوين ژ فيرعه‌ونى و له‌شكه‌رێ وى، و ژ تێچوونا د ئاڤێدا ڕزگاركرين، ڤێجا ده‌مێ فيرعه‌ون و له‌شكه‌رێ وى ب دويڤ هه‌وه‌ كه‌ڤتين مه‌ ل به‌ر چاڤێن هه‌وه‌ ئه‌و خه‌ندقاندن)). [البَقَرَةِ: ٥٠].

ب: صه‌حابی: ئه‌و كه‌سه‌ یێ گه‌هشتییه‌ دیدارا پێغه‌مبه‌ری  و باوه‌ری پێ ئینای و ل سه‌ر ئیسلامێ مری.
دڤێت حه‌ز ژ وان بكه‌ین و چاڤ ل وان بكه‌ین و ئه‌و پشتی پێغه‌مبه‌ران باشترین مرۆڤن.
باشترین صه‌حابی ژی: هه‌ر چوار خه‌لیفه‌نه‌:
ئه‌بو به‌كر (خودێ ژ وی ڕازی ببیت).
عومه‌ر (خودێ ژ وی ڕازی ببیت).
عوسمان (خودێ ژ وی ڕازی ببیت).
عه‌لی (خودێ ژ وی ڕازی ببیت).
خودایێ مه‌زن ده‌رباره‌ی صه‌حابییان (خودێ ژ هه‌مییان ڕازی بیت) دبێژیت: ئانكو: ((و ئه‌وێن بۆ باوه‌رى ئينانێ به‌رى مرۆڤان ڕاكرين، ژ وان مشه‌ختیان يێن ملله‌ت و ئويجاخێن خۆ هێلاين و قه‌ستا وارێ ئيسلامێ كرى و وان پشته‌ڤانێن پشته‌ڤانییا پێغه‌مبه‌رى دژى كافران كرى و ئه‌وێن ب قه‌نجى دويكه‌ڤتنا وان كرى، ئه‌و ئه‌ون يێن خودێ ژێ ڕازى بووى ژ به‌ر گوهدارییا وان بۆ خودێ و پێغه‌مبه‌رێ وى و ئه‌و ژ وى ڕازى بوون ژ به‌ر خێرا مه‌زن يا وى دايه وان‌ و وى به‌حه‌شتێن ڕويبار د بندا دچن بۆ وان ئاماده‌ كرينه‌ هه‌روهه‌ر ئه‌و دێ تێدا بن و ئه‌ڤه‌يه‌ سه‌ركه‌ڤتنا مه‌زن. د ڤێ ئايه‌تێدا په‌سن بۆ صه‌حابییان هه‌يه‌ و به‌ڵگه‌یه‌ كو ئه‌و يێن باوه‌رێنه‌؛ له‌و قه‌درگرتنا وان ژ بناخه‌يێن باوه‌ریێیه‌)). [التوبة: ١٠٠].

ب: دایكێن باوه‌رداران هه‌ڤژینێن پێغه‌مبه‌رینه‌ .
خودێ دبێژیت: ئانكو: ((موحه‌ممه‌د پێغه‌مبه‌ر  بۆ خۆدان باوه‌ران حه‌قتره‌، و ئه‌و بۆ وان د بابه‌تێن دين و دونيايێدا ژ وان خۆ ب خۆ نێزيكتره‌ بۆ وان، و ژنكێن پێغه‌مبه‌رى  دايكێن وانه‌)). [الأحزاب: ٦].

ب: مافێ وان ل سه‌ر مه‌ ئه‌ڤه‌یه‌ ئه‌م حه‌ز ژ وان بكه‌ین و پشته‌ڤانییا وان بكه‌ین و كه‌ربێن مه‌ ژ وان كه‌سان ڤه‌ببن یێن كه‌رب ژ وان ڤه‌دبن، و ئه‌م زێده‌گاڤییێ د مه‌زنكرنا واندا ناكه‌ین، كه‌سوكارێن (ئالوبه‌یتا) وی ژی ئه‌ڤەنه‌: هه‌ڤژینێن وی، دوینده‌ها وی، باوه‌ردارێن به‌نو هاشمی و به‌نول موطه‌لیبینه‌.
خودێ دبێژیت: ئانكو: ((هه‌ما خودێ ئه‌ڤ شيره‌ته‌ ل هه‌وه‌ كر؛ دا هه‌وه‌ پاقژ و بژوين بكه‌ت و پيسییێ و خرابییێ ژ هه‌وه‌ بنه‌مالا پێغه‌مبه‌رى - كو ژن و دوینده‌ها وییه‌  - دوير بكه‌ت و دا نه‌فسێن هه‌وه‌ زێده‌ پاقژ بكه‌ت)). [الأحزاب: ٣٣].
فه‌رمووده‌یه‌ك ژ پێغه‌مبه‌ری  هاتییه‌ ڤه‌گوهاستن كو گۆتییه‌: ((ئه‌ز بیرا هه‌وه‌ ل خودێ دئینم ده‌رباره‌ی مالباتا خۆ، ئه‌ز بیرا هه‌وه‌ ل خودێ دئینم ده‌رباره‌ی مالباتا خۆ، ئه‌ز بیرا هه‌وه‌ ل خودێ دئینم ده‌رباره‌ی مالباتا خۆ)). موسلم ڤێ فه‌رمووده‌یێ ڤه‌دگوهێزیت

ب- ئه‌ركێ مه‌ ئه‌ڤه‌یه‌: ئه‌م ڕێزێ ل وان بگرین و گوهدارییا وان بكه‌ین ئه‌گه‌ر فه‌رمانێ ب كرنا گونه‌هێ ل مه‌ نه‌كه‌ن، و دڤێت ئه‌م ژبن فه‌رمانا وان ده‌رنه‌كه‌ڤین و دوعا بۆ وان بكه‌ین و ب نهێنی شیره‌تان ل وان بكه‌ین و شوڕه‌شێ دژی وان نه‌كه‌ین، ب تنێ هنگی نه‌بیت ئه‌گه‌ر ئه‌م كوفره‌كا ئاشكه‌را ل ده‌ڤ وان ببینین.
خودێ دبێژیت: ئانكو: ((گه‌لى ئه‌وێن باوه‌ری ئیناى، د به‌رسڤا فه‌رمانێن خودێ وه‌رن و بێ ئه‌مرییا وى نه‌كه‌ن، و د به‌رسڤا پێغه‌مبه‌رى ژى وه‌رن و گوهدارییا وێ حه‌قییێ بكه‌ن يا ئه‌و پێ هاتى، و گوهدارییا مه‌زن و كاربده‌ستێن خۆ بكه‌ن به‌لێ نه‌ د بێ ئه‌مرییا خودێ دا و ئه‌گه‌ر هوين د ناڤبه‌را خۆ دا ل سه‌ر تشته‌كى ب هه‌ڤڕكى چوون، هوين حوكمێ وى تشتى بۆ خودێ و پێغه‌مبه‌ری بزڤرینن، ئه‌گه‌ر هه‌وه‌ ب دورستى باوه‌رى ب خودێ و ڕۆژا حسێبێ هه‌بیت. ئه‌ڤ چه‌نده‌ ژ هه‌ڤڕكییێ و ژێكڤه‌بوونێ چێتره‌، و دويماهییا وێ باشتره))‌. [النساء: ٥٩].

ب- به‌حه‌شته‌، خودایێ مه‌زن دبێژیت: ئانكو: ((هندى خودێیه‌ وان يێن باوه‌رى ب خودێ و ب پێغه‌مبه‌رێ وى ئيناى و چاكى كرين دكه‌ته‌ د وان به‌حه‌شتاندا يێن ڕويبار د بندا دچن)). [محمد: 12].

ب- ئاگرێ جه‌هنه‌مێیه‌، خودایێ مه‌زن دبێژیت: ئانكو: ((هوين ب بـاوه‌رى ئينانا ب پێغه‌مبه‌رى  و ب گوهدارییا خودێ خۆ ژ ئاگرى بپارێزن. ئه‌و ئاگرێ ب مرۆڤ و به‌ران دهێته‌ خۆشكرن، ئه‌وێ بۆ كافران هاتییه‌ ئاماده‌كرن)). [البقرة: 24].

ب: ترس (الخوف): ئه‌ڤه‌یه‌ مرۆڤ ژ خودێ و سزایێ وی ب ترسیت.
هیڤی (الرجاء): ئه‌ڤه‌یه‌ مرۆڤی هیڤی و ئومێد هه‌بن كو دێ خێر و لێبۆرین و دلۆڤانییا خودێ ب ده‌ست خۆڤه‌ ئینیت.
به‌ڵگه‌: گۆتنا خودێیه‌: ئانكو: ((ئه‌وێن هه‌ يێن بوتپه‌رێس دوعايان ژێ دكه‌ن د گه‌ل خودێ ژ پێغه‌مبه‌ر و چاك و ملياكه‌تان، ئه‌و ب خۆ ب كرنا وان چاكییێن ئه‌و دشێن بكه‌ن خۆ نێزيكى خودايێ خۆ دكه‌ن، و هيڤییێ دخوازن كو خودێ دلۆڤانییێ ب وان بـبـه‌ت و ئه‌و ژ عه‌زابا وى دترسن، هندى عه‌زابا خودايێ ته‌يه‌ ئه‌وه‌ يا كو پێتڤییه‌ به‌نى ژێ بترسن و خۆ ژێ بده‌نه‌ پاش)). [الإسراء: 57].
هه‌روه‌سا گۆتنا خودێ: ئانكو: ((تو - ئه‌ى موحه‌ممه‌د - بێژه‌ به‌نییێن من: هندى ئه‌زم ئه‌ز باش گونه‌هـ ژێبرێ خودان باوه‌رێن تۆبه‌كه‌رم، يێ دلۆڤانكارم ب وان * و كو عه‌زابا منه‌ عه‌زابا ب ئێش و نه‌خۆش بۆ وان يێن تۆبه‌ نه‌كه‌ن)). [الحجر: 49-50]

ب: (الله، الرب، الرحمن، السميع، البصير، العليم، الرزاق، الحي، العظيم والحكيم)... ژبلی ڤانه‌ ژ باشناڤێن خودێ و سالۆخه‌تێن وی یێن بلند.

- (الله): ڕامانا وی ئه‌و خودایه‌ یێ ب دروستی و ژ هێژایی په‌رستن بۆ دهێته‌ كرن، یێ ب تنێیه‌ و چ هه‌ڤپشك و شریك نینن.
- (الرب): ئانكو چێكه‌ر و ئافرانده‌ر و خۆدان و ڕزقده‌ر و ب ڕێڤه‌به‌ر هه‌ر ئه‌و ب تنێیه‌.
- (السمیع): ئه‌وه‌ یێ بهیستنا وی هه‌می تشت ڤه‌گرتین، گوھ ل هه‌می ده‌نگان دبیت د گه‌ل هندێ كو ئه‌و د ژێك جودانه‌ و د جۆراوجۆرن.
- (البصیر): ئه‌وه‌ یێ هه‌می تشتان دبینیت، و چ تشتێن بچویك و مه‌زن ل به‌ر وی به‌رزه‌ نابن و ئه‌و هه‌مییان دبینیت.
- (العلیم): ئه‌وه‌ یێ زانینا وی دۆر ل هه‌می تشتێن بووری و نوكه‌ و داهاتی گرتی.
- (الرحمن): ئه‌وه‌ یێ دلۆڤانییا وی هه‌می چێكرییێن زیندی ب خۆڤه‌ گرتین، ڤێجا هه‌می عه‌بد و چێكرییێن خودێ یێن ل بن دلۆڤانییا وی.
- (الرزاق): ئه‌وه‌ یێ ڕزقێ هه‌می چێكرییان ژ مرۆڤ و ئه‌جنه‌ و هه‌می گیانه‌وه‌ر و ده‌واران ل سه‌ر وی و ئه‌و دده‌ته‌ وان.
- (الحي): ئه‌وه‌ یێ ساخ و چ جاران نامریت، و هه‌می ئافراندییێن وی دێ مرن.
- (العظيم): ئه‌وه‌ یێ ته‌مامه‌تی و مه‌زناهی هه‌می بۆ وییه‌ د ناڤ و سالۆخه‌ت و كریارێن ویدا.
- (الحكيم): ئه‌وه‌ یێ چێكرییێ خۆ ب باشترین و جوانترین شێوه‌ ئافراندی و وی كاربنه‌جهییه‌كا ته‌مام د چێكرن و فه‌رمانا خۆدا هه‌یه‌.
و (الحكمة): دانانا تشتایه‌ د جهێ وان یێ دروستدا، ودانانا وانه‌ د پله‌يێن وان دا.

ب: ئه‌ركێ مه‌ ل به‌رامبه‌ری زانایان ئه‌ڤه‌یه‌ ئه‌م حه‌ز ژ وان بكه‌ین، و ل ده‌مێ بابه‌ته‌كێ شه‌رعی دهێته‌ به‌را مه‌ ئه‌م ل وان بزڤڕین و پرسیار ژ وان بكه‌ین، و ژ باشیێ زێده‌تر چ به‌حسێ وان نه‌كه‌ین، و هه‌ر كه‌سه‌كێ ب تشته‌كێ دی و ب خرابی به‌حسێ وان كر، هنگی بزانه‌ ئه‌و نه‌ ل سه‌ر ڕێكا دروسته‌ و یێ ژ ڕێكێ ده‌ركه‌ڤتی.
خودایێ مه‌زن كه‌ره‌م دكه‌ت: ئانكو: ((خودێ پله‌یا خودان باوه‌رێن دلسۆز ژ هه‌وه‌ دێ بلند كه‌ت، و ئه‌و پله‌یا خودانێن زانينێ ژى د خێرێ و ژێ ڕازيبوونێدا گه‌له‌ك دێ بلند كه‌ت، خودايێ مه‌زن ب كريارێن هه‌وه‌ يێ شاره‌زايه‌ تشته‌ك ژێ ل وى به‌رزه‌ نابیت و ئه‌و دێ هه‌وه‌ سه‌را جزا ده‌ت. ئه‌ڤ ئايه‌ته‌ ئيشاره‌تێ دده‌ته‌ بهايێ زانايان و پله‌یێن وان يێن بلند)). [المجادلة: ١١].

ب: وه‌لییێن خودێ مرۆڤێن ته‌قوادارن، ئه‌ون یێن دویڤچوونا سوننه‌تا پێغه‌مبه‌رێ خودێ  دكه‌ن.
خودایێ مه‌زن كه‌ره‌م دكه‌ت: ئانكو: ((نێ هندى وه‌لییێن خودێنه‌ چ ترس ژ عه‌زابا خودێ ل ئاخره‌تێ ل سه‌ر وان نينه‌، و ئه‌و ب خه‌م ناكه‌ڤن ل سه‌ر وێ بارا د دونيايێدا نه‌گه‌هشتییه‌ وان * و ژ سالۆخه‌تێن ڤان وه‌لییان ئه‌وه‌ وان باوه‌رى ب خودێ ئينايه‌ و دويكه‌ڤتنا پێغه‌مبه‌رێ وى كرییه‌ د وى تشتیدا يێ ئه‌و پێ ژ ده‌ڤ خودێ هاتى، و وان ته‌قوا خودێ دكر و فه‌رمانێن وى ب جھ دئينان)). [يونس: 62-63].

ب: باوه‌ری؛ گۆتن و كریار و بیروباوه‌رن.
ئه‌و گۆتنه‌ ب ئه‌زمانی، باوه‌ری ئینانه‌ و كریاره‌ ب دلی و كار و كریاره‌ ب ئه‌ندامێن له‌شی.
د فه‌رمووده‌یه‌كێدا هاتییه‌ كو ئه‌بو هوره‌یره‌ ژ پێغه‌مبه‌رێ خودێ ڤه‌دگوهێزیت كو گۆتییه‌: ئانكو: ((باوه‌ری حه‌فتێ و تشته‌ك - یان شێست و تشته‌ك - لقه‌، بلندترین و باشترین لقێ باوه‌رییێ گۆتنا (لا إله إلا الله)ـیه‌ و كێمترین لقێ باوه‌رییێ ژی لادانا وی تشتییه‌ ل سه‌ر ڕێكێ یێ نه‌خۆشییێ دگه‌هینیته‌ خه‌لكی، شه‌رم ژی لقه‌كه‌ ژ باوه‌رییێ)). موسلم ڤێ فه‌رمووده‌یێ ڤه‌دگوهێزیت.

ب: به‌لێ؛ باوه‌ری ب عيباده‌تى زێده دبیت‌ و ب گونه‌هێ كێم دبیت.
خودایێ مه‌زن كه‌ره‌م دكه‌ت: ئانكو: ((هه‌ما خودان باوه‌رێن ڕاست و دورست ب خودێ ئه‌ون يێن ئه‌گه‌ر به‌حسێ خودێ هاته‌كرن دلێن وان ڤه‌دله‌رزن، و ئه‌گه‌ر ئايه‌تێن قورئانێ بۆ وان هاتنه‌ خواندن باوه‌رییا وان پتر لێ دهێت، و ئه‌و خۆ دهێلنه‌ ب هيڤییا خودێڤه‌، نه ‌هيڤییێ ژ كه‌سێ دى دكه‌ن، نه‌ ژ كه‌سێ دى دترسن)). [الأنفال: 2].

ب- قه‌نجی ئه‌ڤه‌یه‌ تو وه‌سا خودێ ب په‌رێسی هه‌روه‌كی تو وی دبینی، و ئه‌گه‌ر تو وی نه‌بینی؛ بزانه‌ مسۆگه‌ر ئه‌و ته‌ دبینیت.

ب: هه‌تا كار و كریار دهێنه‌ وه‌رگرتن؛ پێدڤییه‌ دوو مه‌رج تێدا هه‌بن:
1- پێدڤییه‌ ب تنێ بۆ خودێ بن و دلسۆزی (ئیخلاص) تێدا هه‌بیت.
2- پێدڤییه‌ ل دویڤ سوننه‌ت و ڕێبازا پێغه‌مبه‌ری بن .

ب- خۆ هێلانا ب هیڤییا خودێ ڤە (ته‌وه‌ككول) ئه‌ڤه‌یه‌ مرۆڤ پشتا خۆ ب خودێ گه‌رم بكه‌ت بۆ ب ده‌ستڤه‌ئینانا خێر و باشییان و نه‌هێلان و لادانا زیان و مه‌ترسییان، د گه‌ل ده‌ستگرتنا ب ئه‌گه‌رانڤه‌.
خودایێ مه‌زن كه‌ره‌م دكه‌ت: ئانكو: ((و هه‌چییێ خۆ بهێلته‌ ب هيڤییا خودێڤه،‌ ئه‌و تێرا وى هه‌يه‌)). [الطلاق: 3].
﴿حَسْبُهُ﴾: ئانكو تێرا وی هه‌یه‌.

ب: باشی: ئه‌ڤه‌یه‌ مرۆڤ فه‌رمانێ ب وان هه‌می تشتان بكه‌ت یێن گوهدارییا خودێ تێدا هه‌ی. خرابی: ئه‌ڤه‌یه‌ مرۆڤ پاشڤه‌لێدانێ ژ وان هه‌می تشتان بكه‌ت یێن بێ فه‌رمانی و سه‌رپێچییا خودێ تێدا هه‌ی.
خودایێ مه‌زن كه‌ره‌م دكه‌ت: ئانكو: ((ئه‌ى ئوممه‌تا موحه‌ممه‌دى هوين چێترين ئوممه‌تن و ب مفاترين مرۆڤن بۆ مرۆڤان، هوين فه‌رمانێ ب باشییێ دكه‌ن، و باشى ئه‌وه‌ يا خودێ و پێغه‌مبه‌رێ وى فه‌رمان پێ كرى. هوين پاشڤه‌لێدانا ژ خرابییێ دكه‌ن، و خرابى ئه‌وه‌ يا خودێ و پێغه‌مبه‌رێ وى هوين ژێ داينه‌ پاش. هوين باوه‌رییێ ب خودێ دئينن باوه‌رییه‌كا دورست يا كريار د گه‌لدا)). [آل عمران: ١١٠].

ب- ئه‌ون یێن ل سه‌ر وێ ڕێك و ڕێبازێ دچن یا پێغه‌مبه‌رێ خودێ  و صه‌حابییێن وی د گۆتن و كریار و بیروباوه‌ران دا ل سه‌ر دچوون.
دبێژنێ ئه‌هلێ سوننه‌تێ: چونكی ئه‌و دویڤچوونا سوننه‌تا پێغه‌مبه‌ری  دكه‌ن و بیدعه‌ و داهێنانێ د دینێ خودێدا ناكه‌ن و خۆ ژێ دده‌نه‌ پاش.
و دبێژنێ (جه‌ماعه‌ت): چونكی ئه‌و هه‌می پێكڤه‌ ل سه‌ر حه‌قییێ یێن كومبووین و تێدا ژێكڤه‌ نه‌بووینه‌.
پێغه‌مبه‌رێ خودێ  دبێژیت: ئانكو: ((ب ڕاستی به‌نو ئیسرائیلی ژێكڤه‌بوون و بوونه‌ حه‌فتێ و دوو كۆم و ده‌سته‌ك، ئوممه‌تا من ژی دێ ل سه‌ر حه‌فتێ و سێ كۆم و ده‌سته‌كان دابه‌ش بیت، هه‌ر هه‌می دێ چنه‌ د ئاگری، ب تنێ ئێك نه‌بیت))، گۆتن: ئه‌و كییه‌ ئه‌ی پێغه‌مبه‌رێ خودێ؟ گۆت: ((ئه‌وه‌ یا ل سه‌ر وێ ڕێك و ڕێبازێ دچیت یا ئه‌ز و صه‌حابییێن من ل سه‌ر دچین)). تیرمذی ڤێ فه‌رمووده‌یێ ڤه‌دگوهێزیت.