پشكا تهفسیرێ
پ1: سوڕهت (الفاتحة) بخوینه و تهفسیر بكه. 🎧
ب: سوڕهت (الفاتحة) و تهفسیرا وێ:
🎧 ﴿بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ 1 🎧 الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ 2 🎧 الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ 3 🎧 مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ 4 🎧 إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ 5 🎧 اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ 6 🎧 صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ
عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ 7﴾. [الفاتحة: 1 - 7].
تهفسیر:
ناڤێ وێ كرییه فاتیحه، ژبهركو پهڕتووكا خودێ یا پێ دهستپێكری.
1- ﴿بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ 1﴾ ب ناڤێ خودێ دێ دهست ب خواندنا قورئانێ كهم، دێ داخوازا هاریكارییێ ژ خودێ كهم و دێ ئینانا ناڤێ وی كهمه توبهڕك و پیرۆزی.
﴿الله﴾ ئانكو: ﴿الله﴾ ئانكو: ئهوێ ب حهقی و ژ ههژیاتی پهرستن بۆ دهێته كرن، و نابیت ژبلی خودێ ناڤێ كهسهكێ دی بكهنه (ئهڵڵاھ).
﴿الرَّحْمَن﴾ ئانكو خۆدانێ دلۆڤانییا بهرفرهھ، ئهوێ دلۆڤانییا وی ههمی تشت ڤهگرتین.
﴿الرَّحِيم﴾ ئانكو: خۆدانێ دلۆڤانییێ ب باوهرداران.
2- ﴿الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ 2﴾ ئانكو: ههمی جۆرێن سوپاسی و تهمامهتییان بۆ خودێ ب تنێنه.
3- ﴿الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ 3﴾ ئانكو: خۆدانێ دلۆڤانییا بەرفرەهــ، ئەوا هەمی تشت ب خۆڤە گرتین و تێرا هەمی تشتان دکەت، خۆدانێ وێ دلۆڤانییا دگەهیتە باوەرداران.
4- ﴿مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ 4﴾: ئهو ژی ڕۆژا قیامهتێیه.
5- ﴿إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ 5﴾ ئانكو: ئهم ته ب تنێ د پهڕێسین و داخوازا هاریكارییێ ژ ته ب تنێ دكهین.
6- ﴿اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ 6﴾: ئهو ژی هیدایهت و ڕێنیشاندانه بۆ ئیسلام و سوننهتێ.
7- ﴿صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ 7﴾ ئانكو: ڕێكا عهبدێن خودێ یێن چاككار، ژ پێغهمبهران و دویكهڤتییێن وان، نه كو ڕێكا فهڵه و جوهییان.
- و سوننهته مرۆڤ پشتی خواندنا وێ بێژیت: ئامین، ئانكو: تۆ د بهرسڤا مه وهره.
پ2: سوڕهت (الزلزلة) بخوینه و تهفسیر بكه. 🎧
ب: سوڕهت (الزلزلة) و تهفسیرا وێ:
🎧 بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
🎧 ﴿إِذَا زُلْزِلَتِ الْأَرْضُ زِلْزَالَهَا 1 🎧 وَأَخْرَجَتِ الْأَرْضُ أَثْقَالَهَا 2 🎧 وَقَالَ الْإِنْسَانُ مَا لَهَا 3 🎧 يَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبَارَهَا 4 🎧 بِأَنَّ رَبَّكَ أَوْحَى لَهَا 5 🎧 يَوْمَئِذٍ يَصْدُرُ النَّاسُ أَشْتَاتًا لِيُرَوْا أَعْمَالَهُمْ 6 🎧 فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ 7 🎧 وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ 8﴾. [الزلزلة: 1-8].
تهفسیر:
1- ﴿إِذَا زُلْزِلَتِ الْأَرْضُ زِلْزَالَهَا 1﴾: ئهگهر ئهرد هژییا، هژیانهكا دژوار ئهوا كو ژبهر وێ ڕۆژا قیامهتێ پهیدا دبیت.
2- ﴿وَأَخْرَجَتِ الْأَرْضُ أَثْقَالَهَا 2﴾: ئهردی ژی ئهو تشتێن د زكێ وێدا ژ مری و تشتێن دی دهرئێخستین.
3- ﴿وَقَالَ الْإِنْسَانُ مَا لَهَا 3﴾: مرۆڤی ژی ب مەندەهۆشیڤە گۆت: ئهڤه ئهردی خێره یێ دهژهژیت و یێ تێك دچیت؟!
4- ﴿يَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبَارَهَا 4﴾: د ڤێ ڕۆژا مهزندا ئهرد دێ وان ههمی كار و كریارێن باش و خراب بهحس كهت یێن ل سهر ڕویێ وی هاتینه ئهنجام دان.
5- ﴿بِأَنَّ رَبَّكَ أَوْحَى لَهَا 5﴾: ئهڤه ژی چونكی خودێ ئهڤ چهنده نیشا وێ دا و فهرمان ب ڤێ چهندێ ب وێ كر.
6- ﴿يَوْمَئِذٍ يَصْدُرُ النَّاسُ أَشْتَاتًا لِيُرَوْا أَعْمَالَهُمْ 6﴾: د ڤێ ڕۆژا مهزندا؛ ئهوا ئهرد تێدا د هژییێت، خهلك كۆم كۆمه دێ بۆ حیسابێ دهركهڤن، دا كو بچن كار و كریارێن خۆ یێن وان د دونیایێدا كرین ببینن.
7- ﴿فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ 7﴾: ئهڤجا ههر كهسێ ب تهمهت سهنگا مێرییهكا بچویك كار و كریارێن خێر و باشییێ بكهت، دێ ل بهرا خۆ بینیت.
8- ﴿وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ 8﴾: و ههر كهسێ ب تهمهت سهنگا مێرییهكا بچویك كار و كریارێن خراب بكهت، دێ ل بهرا خۆ بینیت.
پ٣: سوڕهت (العادیات) بخوینه و تهفسیر بكه. 🎧
ب: سوڕهت (العادیات) و تهفسیرا وێ:
🎧 بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ
🎧 ﴿وَالْعَادِيَاتِ ضَبْحًا 1 🎧 فَالْمُورِيَاتِ قَدْحًا 2 🎧 فَالْمُغِيرَاتِ صُبْحًا 3 🎧 فَأَثَرْنَ بِهِ نَقْعًا 4 🎧 فَوَسَطْنَ بِهِ جَمْعًا 5 🎧 إِنَّ الْإِنْسَانَ لِرَبِّهِ لَكَنُودٌ 6 🎧 وَإِنَّهُ عَلَى ذَلِكَ لَشَهِيدٌ 7 🎧 وَإِنَّهُ لِحُبِّ الْخَيْرِ لَشَدِيدٌ 8 🎧 أَفَلَا يَعْلَمُ إِذَا بُعْثِرَ مَا فِي الْقُبُورِ 9 🎧 وَحُصِّلَ مَا فِي الصُّدُورِ 10 🎧 إِنَّ رَبَّهُمْ بِهِمْ يَوْمَئِذٍ لَخَبِيرٌ 11﴾ [العاديات: ١-١١].
تهفسیر:
١. ﴿وَالْعَادِيَاتِ ضَبْحًا 1﴾: خودێ ب وان ههسپان سویند خوار ئهوێن دبهزن، و ژبهركو هندی هند بلهز دبهزن؛ دهنگهك ژ ههناسهیا وان دهردكهڤیت.
٢. ﴿فَالْمُورِيَاتِ قَدْحًا 2﴾: خودێ ب وان ههسپان سویند خوار یێن ب سمێن خۆ ئاگری ههلدكهن دهمێ ئهڤ سمه ب بهران دكهڤن، ئهڤه ژی ژبهركو ئهو گهلهك بلهز دچن.
٣. ﴿فَالْمُغِيرَاتِ صُبْحًا 3﴾: خودێ ب وان ههسپان ژی سویند خوار یێن ل دهمێ سپێدێ هێرشێ دبهنه سهر دوژمنان.
٤. ﴿فَأَثَرْنَ بِهِ نَقْعًا 4﴾: ڤێجا ب وێ بهزا خۆ تۆزێ ڕادكهن.
٥. ﴿فَوَسَطْنَ بِهِ جَمْعًا 5﴾: د گهل خۆدانێن خۆ دچنه د نیڤا كۆما دوژمناندا.
٦. ﴿إِنَّ الْإِنْسَانَ لِرَبِّهِ لَكَنُودٌ 6﴾: ب ڕاستی مرۆڤ گهلهك وێ خێر و قهنجییێ ڤهدشێریت یا كو خودایێ وی ژ وی دڤێت.
٧. ﴿وَإِنَّهُ عَلَى ذَلِكَ لَشَهِيدٌ 7﴾: ئهو ل سهر ڤێ ڤهشارتنا خۆ بۆ قهنجییێ شاهد و دیدهڤانه، و ژبهر ڕوهنییا ڤێ چهندێ ئهو نهشێت ڤێ چهندێ ڕهد بكهت.
٨. ﴿وَإِنَّهُ لِحُبِّ الْخَيْرِ لَشَدِيدٌ 8﴾: ئهو گهلهك حهز ژ مال و سامانی دكهت و یێ چڕویك و بهخیله ، وی مالی د ڕێكا خودێدا نا مهزێخیت.
٩. ﴿أَفَلَا يَعْلَمُ إِذَا بُعْثِرَ مَا فِي الْقُبُورِ 9﴾: ئهرێ ما ئهڤ مرۆڤێ ب ژیانا دونیایێ ب سهرداچووی نزانیت ئهگهر خودێ ئهو مرۆڤێن د ناڤ قهبراندا ڕاكرنهڤه و ئینانه سهر ئهردی بۆ هندێ دا حیسابێ د گهل وان بكهت و جزایێ وان بدهتێ، ئهرێ ما ئهڤ مرۆڤه نزانیت كو بابهت یێ وهسا نهبوو وهكی وی هزر ژێ دكر؟!
١٠. ﴿وَحُصِّلَ مَا فِي الصُّدُورِ 10﴾: ههر تشتهكێ د دلاندا ههی ژ مهرهم و بیروباوهران و تشتێن دی هاتنه ئاشكهرا كرن و دهرئێخستن.
١١. ﴿إِنَّ رَبَّهُمْ بِهِمْ يَوْمَئِذٍ لَخَبِيرٌ 11﴾: ب ڕاستی خودایێ وان وێ ڕۆژێ ب وان و كریارێن وان یێ زانا و شاڕهزایه، تشتهك ژ كاروبارێن عهبدێن وی ل بهر وی بهرزه نابیت، و دێ سهرا كار و كریارێن وان جزا دهت.
پ٤: سوڕهت (القارعة) بخوینه و تهفسیر بكه. 🎧
ب: سوڕهت (القارعة) و تهفسیرا وێ:
🎧 بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
🎧 ﴿الْقَارِعَةُ 1 🎧 مَا الْقَارِعَةُ 2 🎧 وَمَا أَدْرَاكَ مَا الْقَارِعَةُ 3 🎧 يَوْمَ يَكُونُ النَّاسُ كَالْفَرَاشِ الْمَبْثُوثِ 4 🎧 وَتَكُونُ الْجِبَالُ كَالْعِهْنِ الْمَنْفُوشِ 5 🎧 فَأَمَّا مَنْ ثَقُلَتْ مَوَازِينُهُ 6 🎧 فَهُوَ فِي عِيشَةٍ رَاضِيَةٍ 7 🎧 وَأَمَّا مَنْ خَفَّتْ مَوَازِينُهُ 8 🎧 فَأُمُّهُ هَاوِيَةٌ 9 🎧 وَمَا أَدْرَاكَ مَا هِيَهْ 10 🎧 نَارٌ حَامِيَةٌ 11﴾ [القارعة: ١-١١].
تهفسیر:
١. ﴿الْقَارِعَةُ 1﴾: ڕۆژا قیامهتێ؛ ئهوا دلێن مرۆڤان ژ ترساندا د هژینیت.
٢. ﴿مَا الْقَارِعَةُ 2﴾: ئهرێ ئهڤه چ ڕۆژه، ئهوا دلێن مرۆڤان ژ ترساندا د هژینیت؟
٣. ﴿وَمَا أَدْرَاكَ مَا الْقَارِعَةُ 3﴾: ما تو چ دزانی - ئهی پێغهمبهر - كا ئهڤ ڕۆژه چیه ئهوا دلێن مرۆڤان ژ ترساندا د هژینیت؟! ئهو ڕۆژا قیامهتێیه.
٤. ﴿يَوْمَ يَكُونُ النَّاسُ كَالْفَرَاشِ الْمَبْثُوثِ 4﴾: وێ ڕۆژا دلێن مرۆڤان ژ ترساندا دهژییێن؛ خهلك بهلاڤه دبن وهكی بهلاتینكێن بهلاڤهنه ل ڤێرێ و وێرا هه.
٥. ﴿وَتَكُونُ الْجِبَالُ كَالْعِهْنِ الْمَنْفُوشِ5﴾: چیا ژی دێ وهكی هرییا شهكری لێ هێن، ژبهر چوون و لڤینا وان یا سڤك.
٦. ﴿فَأَمَّا مَنْ ثَقُلَتْ مَوَازِينُهُ 6﴾: ئهڤجا ههر كهسێ كریارێن وی یێن باش ب سهر كریارێن وی یێن خراب كهڤتن.
٧. ﴿فَهُوَ فِي عِيشَةٍ رَاضِيَةٍ 7﴾: هنگی ئهو یێ د ژیانهكێدا دژیت كو ئهو پێ ڕازى ببيت كو دێ ل بهحهشتێ ب دهست خۆڤه ئینیت.
٨. ﴿وَأَمَّا مَنْ خَفَّتْ مَوَازِينُهُ 8﴾: ههر كهسێ كریارێن وی یێن خراب ب سهر كریارێن وی یێن باش كهڤتن.
٩. ﴿فَأُمُّهُ هَاوِيَةٌ 9﴾: هنگی ل ڕۆژا قیامهتێ مالا وی و جهێ ڤهحهویانا وی جههنهمه.
١٠. ﴿وَمَا أَدْرَاكَ مَا هِيَهْ 10﴾: ما تو چ دزانی - ئهی پێغهمبهر - كا ئهو چیه؟
١١. ﴿نَارٌ حَامِيَةٌ 11﴾: ئهو ئاگرهكێ گهرم و شاراندییه.
پ٥: سوڕهت (التكاثر) بخوینه و تهفسیر بكه. 🎧
ب: سوڕهت (التكاثر) و تهفسیرا وێ:
🎧 بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ
🎧 ﴿أَلْهَاكُمُ التَّكَاثُرُ 1 🎧 حَتَّى زُرْتُمُ الْمَقَابِرَ 2 🎧 كَلَّا سَوْفَ تَعْلَمُونَ 3 🎧 ثُمَّ كَلَّا سَوْفَ تَعْلَمُونَ 4 🎧 كَلَّا لَوْ تَعْلَمُونَ عِلْمَ الْيَقِينِ 5 🎧 لَتَرَوُنَّ الْجَحِيمَ 6 🎧 ثُمَّ لَتَرَوُنَّهَا عَيْنَ الْيَقِينِ 7 🎧 ثُمَّ لَتُسْأَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِيمِ 8﴾ [سورة التكاثر: ١ - ٨].
تهفسیر:
١. ﴿أَلْهَاكُمُ التَّكَاثُرُ 1﴾: شانازیبرنا ب گهلهكییا مال و عهیالی - گهلی مرۆڤان - هوین ژ عیبادهتێ خودێ مژویل كرن.
٢. ﴿حَتَّى زُرْتُمُ الْمَقَابِرَ 2﴾: ههتا هوین مرین و چووینه د ناڤ گورستانێ دا و هاتینه ڤهشارتن.
٣. ﴿كَلَّا سَوْفَ تَعْلَمُونَ 3﴾: ڤیابا شانازیبرنا ب گهلهكییا مال و عهیالی هوین ژ عیبادهتێ خودێ مژویل نهكربان، پاشی هوین دێ دویماهییا ڤێ مژویلاهییا خۆ زانن.
٤. ﴿ثُمَّ كَلَّا سَوْفَ تَعْلَمُونَ 4﴾: پاشی هوین دێ دویماهییا ڤێ مژویلاهییا خۆ زانن.
٥. ﴿كَلَّا لَوْ تَعْلَمُونَ عِلْمَ الْيَقِينِ 5﴾: ب ڕاستی ژی ئهگهر ههوه ب پشتڕاستی زانیبا كو هوین دێ بۆ لایێ خودایێ خۆڤه زڤڕن، و ئهو دێ ههوه جزا دهت سهرا كار و كریارێن ههوه، هوین نهدمانه ب شانازیبرنا ب مال و عهیالیڤه و ڤێ چهندێ هوین مژویل نهدكرن.
٦. ﴿لَتَرَوُنَّ الْجَحِيمَ 6﴾: سویند ب خودێ ل ڕۆژا قیامهتێ هوین دێ ئاگرێ جههنهمێ ب چاڤێن خۆ بینن.
٧. ﴿ثُمَّ لَتَرَوُنَّهَا عَيْنَ الْيَقِينِ 7﴾: پاشی هوین دێ وی ئاگری ب یهقین و پشتڕاستی بینن كو چ گومان تێدا نهمینیت.
٨. ﴿ثُمَّ لَتُسْأَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِيمِ﴾: پاشی د ڤێ ڕۆژێدا خودێ دێ پرسیارا وان ههمی قهنجی و نیعمهتێن ساخلهمی و زهنگینی و ژبلی وان ژ ههوه كهت یێن وی د دونیایێدا د گهل ههوه كرین.
پ6: سوڕهت (العصر) بخوینه و تهفسیر بكه. 🎧
ب: سوڕهت (العصر) و تهفسیرا وێ:
🎧 بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
🎧 ﴿وَالْعَصْرِ 1 🎧 إِنَّ الْإِنْسَانَ لَفِي خُسْرٍ 2 🎧 إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ 3﴾ [العصر: 1-3].
تهفسیر:
1. ﴿وَالْعَصْرِ 1﴾: خودایێ مهزن سویند ب دهمی خوار.
2. ﴿إِنَّ الْإِنْسَانَ لَفِي خُسْرٍ 2﴾: ئانكو: ههمی مرۆڤ د خۆسارهتمهند و ژ ناڤچووینه.
3. ﴿إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ 3﴾: ئهو تێنهبن یێن باوهری ئینای و كارهكێ باش و قهنج ئهنجام دایی، د گهل ڤێ چهندێ ژی گازی بۆ حهقییێ كرییه و سهبڕ و ههدار ل سهر كێشایه، ڤێجا ئهڤه ئهون یێن ژ ڤێ خۆسارهتمهندییێ ڕزگار دبن و ب سهر دكهڤن.
پ٧: سوڕهت (الهمزة) بخوینه و تهفسیر بكه. 🎧
ب: سوڕهت (الهمزة) و تهفسیرا وێ:
🎧 بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ
🎧 ﴿وَيْلٌ لِكُلِّ هُمَزَةٍ لُمَزَةٍ 1 🎧 الَّذِي جَمَعَ مَالًا وَعَدَّدَهُ 2 🎧 يَحْسَبُ أَنَّ مَالَهُ أَخْلَدَهُ 3 🎧 كَلَّا لَيُنْبَذَنَّ فِي الْحُطَمَةِ 4 🎧 وَمَا أَدْرَاكَ مَا الْحُطَمَةُ 5 🎧 نَارُ اللَّهِ الْمُوقَدَةُ 6 🎧 الَّتِي تَطَّلِعُ عَلَى الْأَفْئِدَةِ 7 🎧 إِنَّهَا عَلَيْهِمْ مُؤْصَدَةٌ 8 🎧 فِي عَمَدٍ مُمَدَّدَةٍ 9﴾ [الهمزة: ١-٩].
تهفسیر:
١. ﴿وَيْلٌ لِكُلِّ هُمَزَةٍ لُمَزَةٍ 1﴾: تێچوون و عهزابا دژوار بۆ وی كهسی بیت یێ گهلهك غهیبهتا خهلكی دكهت و عهیبان ژ وان دئینیته دهر.
٢. ﴿الَّذِي جَمَعَ مَالًا وَعَدَّدَهُ 2﴾: ئهوێ كو خهم و خهیالا وی كۆمكرنا مالی و هژمارتنا وییه، ژبلی ڤێ چ خهمێن دی نینن.
٣. ﴿يَحْسَبُ أَنَّ مَالَهُ أَخْلَدَهُ 3﴾: هزر دكهت ئهو مالێ وی كۆمكری؛ دێ وی ژ مرنێ ڕزگار كهت، و ب ڤی مالی دێ ههتا ههتا د ڤێ ژیانا دونیایێدا مینیت.
٤. ﴿كَلَّا لَيُنْبَذَنَّ فِي الْحُطَمَةِ 4﴾: بابهت وهسا نینه وهكی ڤی كهسێ نهزان هزر ژێ كری، مسۆگهر ئهو دێ هێته هاڤێتن د وی ئاگریدا یێ ههر تشتهكێ دهێته هاڤێتن بۆ ناڤ وی د پهلخینیت و ژ ناڤ دبهت ، ئەڤە ژ بەر کو ئەو ئاگرەکێ گەلەک ب هێز و دژوارە.
٥. ﴿وَمَا أَدْرَاكَ مَا الْحُطَمَةُ 5﴾: ما تو چ دزانی - ئهی پێغهمبهر - كا ئهڤ ئاگره یێ چاوایه یێ كو ههر تشتهكێ دهێته هاڤێتن بۆ ناڤ وی د پهلخینیت؟!
٦. ﴿نَارُ اللَّهِ الْمُوقَدَةُ 6﴾: ئهو ئاگرێ خودێ یێ خۆشكرييه.
٧. ﴿الَّتِي تَطَّلِعُ عَلَى الْأَفْئِدَةِ 7﴾: ئهوێ كو ژ بهر گهرم و دژوارییا خۆ لهشێن مرۆڤان د سمیت و دهڕباز دكهت و خۆ ل دلان ددهت.
٨. ﴿إِنَّهَا عَلَيْهِمْ مُؤْصَدَةٌ 8﴾: دەرگەهێن جەهنەمێ ل سەر وان جەهنەمییێن تێدا دهێنە عەزابدان د گرتینە.
٩. ﴿فِي عَمَدٍ مُمَدَّدَةٍ 9﴾: ئهڤ دهرگههه ب هندهك عاموده و ستوینان د درێژكرینه دا ئهڤ دهرگههێن ههنێ باش ئاسێ و موكوم ببن و ب چ ڕێكان ڤهنهبن.
پ٨: سوڕهت (الفیل) بخوینه و تهفسیر بكه. 🎧
ب: سوڕهت (الفیل) و تهفسیرا وێ:
🎧 بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
🎧 ﴿أَلَمْ تَرَ كَيْفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِأَصْحَابِ الْفِيلِ 1 🎧 أَلَمْ يَجْعَلْ كَيْدَهُمْ فِي تَضْلِيلٍ 2 🎧 وَأَرْسَلَ عَلَيْهِمْ طَيْرًا أَبَابِيلَ 3 🎧 تَرْمِيهِمْ بِحِجَارَةٍ مِنْ سِجِّيلٍ 4 🎧 فَجَعَلَهُمْ كَعَصْفٍ مَأْكُولٍ 5﴾ [الفيل: ١-٥].
تهفسیر:
١. ﴿أَلَمْ تَرَ كَيْفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِأَصْحَابِ الْفِيلِ 1﴾: ئهرێ ما تو نزانی - ئهی پێغهمبهر - كا خودایێ ته چ ب سهرێ ئهبرهههی و ههڤالێن وی كو خۆدانێن فیلی بوون ئینا دهمێ ڤیایی كهعبێ خراب بكهن و ب ههڕفینن؟!
٢. ﴿أَلَمْ يَجْعَلْ كَيْدَهُمْ فِي تَضْلِيلٍ 2﴾: ب ڕاستی خودێ پلانا وان یا خراب بۆ خرابكرنا كهعبێ ژناڤبر و پویچكر، ڤێجا نهشیان وی تشتێ وان هیڤی دكر ب دهست خۆڤه بینن كو ئهو ژی ئهڤهبوو بهرێ خهلكی ژ كهعبێ ڤهكهن، و تشتهك ژ وێ ژی ب دهست خۆڤه نهئینا.
٣. ﴿وَأَرْسَلَ عَلَيْهِمْ طَيْرًا أَبَابِيلَ 3﴾: خودێ بالندهیهك بۆ وان هنارت كو كۆم كۆمه ب سهر واندا هاتن.
٤. ﴿تَرْمِيهِمْ بِحِجَارَةٍ مِنْ سِجِّيلٍ 4﴾: ڤان بالندهیان هندهك بهرێن ژ تهقنا هشككری هاتینه ئامادهكرن د وان وهركرن و ب سهر واندا بهردانه خوارێ.
٥. ﴿فَجَعَلَهُمْ كَعَصْفٍ مَأْكُولٍ 5﴾: ئینا خودێ ئهو وهكی وی بهلگی و كایێ لێكرن یێ گیانهوهر دخۆن و پاشی پێ لێ ددانن.
پ٩: سوڕهت (القریش) بخوینه و تهفسیر بكه. 🎧
ب: سوڕهت (القریش) و تهفسیرا وێ:
🎧 بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ
🎧 ﴿لِإِيلَافِ قُرَيْشٍ 1 🎧 إِيلَافِهِمْ رِحْلَةَ الشِّتَاءِ وَالصَّيْفِ 2 🎧 فَلْيَعْبُدُوا رَبَّ هَذَا الْبَيْتِ 3 🎧 الَّذِي أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ وَآمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ 4﴾ [قريش: ١-٤].
تهفسیر:
١. ﴿لِإِيلَافِ قُرَيْشٍ 1﴾: مهرهم ژ ڤێ چهندێ ئهو گهشتێن زڤستان و هاڤینێنه یێن ئهو ل سهر كرنا وان ڕاهاتین.
٢. ﴿إِيلَافِهِمْ رِحْلَةَ الشِّتَاءِ وَالصَّيْفِ 2﴾: گهشتا زڤستانێ بۆ یهمهنێ و گهشتا هاڤینێ بۆ شامێ، و ئهو د تهنا و ئارامن.
٣. ﴿فَلْيَعْبُدُوا رَبَّ هَذَا الْبَيْتِ 3﴾: ڤێجا بلا ئهو عیبادهتێ خودایێ ڤێ مالا حهرامكری ب تنێ بكهن، ئهو خودایێ ئهڤ گهشته ل بهر وان ب ساناهی لێ كرى، و چ شریك و ههڤپشكان بۆ وی چێنهكهن.
٤. ﴿الَّذِي أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ وَآمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ 4﴾: ئهو خودایێ ئهو ژ برسێ تێر كرین و خوارن دایێ، و ئهو ژ ترسێ تهنا و ئارام كرین، ئهڤه ژی ب وێ مهزنكرنا خودێ كرییه د دلێ عهرهباندا دهربارهی كهعبێ و مهزنكرنا ئاكنجییێن وێ.
پ١٠: سوڕهت (الماعون) بخوینه و تهفسیر بكه. 🎧
ب: سوڕهت (الماعون) و تهفسیرا وێ:
🎧 بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
🎧 ﴿أَرَأَيْتَ الَّذِي يُكَذِّبُ بِالدِّينِ 1 🎧 فَذَلِكَ الَّذِي يَدُعُّ الْيَتِيمَ 2 🎧 وَلَا يَحُضُّ عَلَى طَعَامِ الْمِسْكِينِ 3 🎧 فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّينَ 4 🎧 الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلَاتِهِمْ سَاهُونَ 5 🎧 الَّذِينَ هُمْ يُرَاءُونَ 6 🎧 وَيَمْنَعُونَ الْمَاعُونَ 7﴾ [سورة الماعون: ١ - ٧].
تهفسیر:
١. ﴿أَرَأَيْتَ الَّذِي يُكَذِّبُ بِالدِّينِ 1﴾: ئهرێ ته ئهو كهس نیاسییه یێ درهوێ ب جزادانا ڕۆژا قیامهتێ دكهت؟!
٢. ﴿فَذَلِكَ الَّذِي يَدُعُّ الْيَتِيمَ 2﴾: ئهڤه ئهوه یێ ب دژواری ئێتیمی ژ ماف و پێدڤیاتییا وی پاشڤه دبهت.
٣. ﴿وَلَا يَحُضُّ عَلَى طَعَامِ الْمِسْكِينِ 3﴾: نه خۆ و نه خهلكی پالنادهت كو خوارنێ بدهنه ههژاران.
٤. ﴿فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّينَ 4﴾: ڤێجا تێچوون و عهزاب بۆ وان نڤێژكهران بیت.
٥. ﴿الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلَاتِهِمْ سَاهُونَ 5﴾: ئهوێن خۆ ژ نڤێژا خۆ مژویل دكهن و ژێ بێ ئاگهھ دمینن، چ پویته و گرنگییێ پێ نادهن ههتا دهمێ وێ دچیت و نامینیت.
٦. ﴿الَّذِينَ هُمْ يُرَاءُونَ 6﴾: ئهوێن نڤێژ و كریارێن خۆ یێن باش بۆ ڕویمهتییا مرۆڤان دكهن و كار و كریارێن خۆ ب دلسۆزی بۆ خودێ ناكهن.
٧. ﴿وَيَمْنَعُونَ الْمَاعُونَ 7﴾: ئهو هاریكارییا خهلكی ژی ناكهن ب داناڤهیا وی تشتێ چ زیان بۆ وان چێنابیت ئهگهر ب وی تشتی هاریكارییا خهلكی بكهن.
پ١١: سوڕهت (الكوثر) بخوینه و تهفسیر بكه. 🎧
ب: سوڕهت (الكوثر) و تهفسیرا وێ:
🎧 بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ
🎧 ﴿إِنَّا أَعْطَيْنَاكَ الْكَوْثَرَ 1 🎧 فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَانْحَرْ 2 🎧 إِنَّ شَانِئَكَ هُوَ الْأَبْتَرُ 3﴾ [الكوثر: ١-٣].
تهفسیر:
١. ﴿إِنَّا أَعْطَيْنَاكَ الْكَوْثَرَ 1﴾: مه خێرهكا بووش و مهزن دا ته - ئهی پێغهمبهر - ، و ئێك ژ ڤان خێران ژی ڕویبارێ كهوسهره د بهحهشتێدا.
٢. ﴿فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَانْحَرْ 2﴾: ڤێجا سهرا ڤێ نیعمهتێ سوپاسییا خودێ بكه، ئهڤه ژی ب وێ چهندێ كو تو بۆ وی ب تنێ نڤێژان بكهی و بۆ وى ب تنێ قوربانی ڤهكوژی، بهروڤاژی وی كارێ موشرك ئهنجام ددهن، دهمێ ب ڤهكوشتنا قوربانییان؛ خۆ نێزیكی بۆت و صهنهمێن خۆ دكهن.
٣. ﴿إِنَّ شَانِئَكَ هُوَ الْأَبْتَرُ 3﴾: مسۆگهر ئهو كهسێ كهرب ژ ته ڤهدبن، ئهوه یێ ژ ههمی خێر و باشییان بێبههر، ئهوێ هاتییه ژبیركرن و ئهگهر بهحسێ وی هاته كرن ژی دێ ب خرابی هێته بهحسكرن.
پ١٢: سوڕهت (الكافرون) بخوینه و تهفسیر بكه. 🎧
ب: سوڕهت (الكافرون) و تهفسیرا وێ:
🎧 بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
🎧 ﴿قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ 1 🎧 لَا أَعْبُدُ مَا تَعْبُدُونَ 2 🎧 وَلَا أَنْتُمْ عَابِدُونَ مَا أَعْبُدُ 3 🎧 وَلَا أَنَا عَابِدٌ مَا عَبَدْتُمْ 4 🎧 وَلَا أَنْتُمْ عَابِدُونَ مَا أَعْبُدُ 5 🎧 لَكُمْ دِينُكُمْ وَلِيَ دِينِ 6﴾ [الكافرون: ١-٦].
تهفسیر:
١. ﴿قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ 1﴾: تو - ئهی پێغهمبهر - ببێژه: ئهی ئهوێن ههوه كوفر ب خودێ كری.
٢. ﴿لَا أَعْبُدُ مَا تَعْبُدُونَ 2﴾: نه نوكه و نه ل پاشهڕۆژێ ئهز عیبادهتێ وان بۆت و صهنهمان ناكهم یێن هوین د پهرێسن.
٣. ﴿وَلَا أَنْتُمْ عَابِدُونَ مَا أَعْبُدُ 3﴾: هوین ژی عیبادهتێ وی خودایی ناكهن یێ ئهز د پهرێسم، كو ئهو ژی خودایێ ئێكانهیه.
٤. ﴿وَلَا أَنَا عَابِدٌ مَا عَبَدْتُمْ 4﴾: ئهز ژی عیبادهتێ وان صهنهمان ناكهم یێن هوین د پهرێسن.
٥. ﴿وَلَا أَنْتُمْ عَابِدُونَ مَا أَعْبُدُ 5﴾: هوین ژی عیبادهتێ وی خودایی ناكهن یێ ئهز د پهرێسم، كو ئهو ژی خودایێ ئێكانهیه.
٦. ﴿لَكُمْ دِينُكُمْ وَلِيَ دِينِ 6﴾: ئایینێ ههوه یێ كو ههوه بۆ خۆ داهێنایی بۆ ههوه، ئایینێ من ژی بۆ من یێ كو خودێ بۆ من ئینایه خوارێ.
پ١٣: سوڕهت (النصر) بخوینه و تهفسیر بكه. 🎧
ب: سوڕهت (النصر) و تهفسیرا وێ:
🎧 بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ
🎧 ﴿إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ 1 🎧 وَرَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْوَاجًا 2 🎧 فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَاسْتَغْفِرْهُ إِنَّهُ كَانَ تَوَّابًا 3﴾ [النصر: ١-٣].
تهفسیر:
١. ﴿إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ 1﴾: ئهگهر سهركهڤتن و بهێزکرنا خودێ بۆ ئایینێ ته - ئهی پێغهمبهر - پێك هات، و مهكهھ ل بهر ته ڤهبوو.
٢. ﴿وَرَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْوَاجًا 2﴾: ته دیت خهلك كۆم كۆمه و شاند شاند یێن دهێنه د ناڤ ئیسلامێدا.
٣. ﴿فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَاسْتَغْفِرْهُ إِنَّهُ كَانَ تَوَّابًا 3﴾: وی دهمی تو بزانه كو ئهڤه نیشانهكه بۆ نێزیكبوونا ب دویماهیك هاتنا وی ئهركێ تو پێ هاتییه هنارتن، و ل سەر نێزیکبوونا ب دویماهیک هاتنا ژییێ تە و گەهشتنا تە ب دیدارا خودایێ تە، ڤێجا تو گهلهك تهسبیحاتێن خودایێ خۆ بكه وهك سوپاسییهك ل سهر نیعمهت و قهنجییا ب سهرئێخستنێ و ڤهكرنێ و داخوازێ ژێ بكه ئهو گونههێن ته ژێببهت، هندی ئهوه؛ ئهو خودایهكه تهوبێ ژ عهبدێن خۆ وهردگریت و گونههێن وان ژێ دبهت.
پ١٤: سوڕهت (المسد) بخوینه و تهفسیر بكه. 🎧
ب: سوڕهت (المسد) و تهفسیرا وێ:
🎧 بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ
🎧 ﴿تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ وَتَبَّ 1 🎧 مَا أَغْنَى عَنْهُ مَالُهُ وَمَا كَسَبَ 2 🎧 سَيَصْلَى نَارًا ذَاتَ لَهَبٍ 3 🎧 وَامْرَأَتُهُ حَمَّالَةَ الْحَطَبِ 4 🎧 فِي جِيدِهَا حَبْلٌ مِنْ مَسَدٍ 5﴾ [المسد: ١-٥].
تهفسیر:
١. ﴿تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ وَتَبَّ 1﴾: ههردوو دهستێن ئهبو لهههبێ كوڕێ عهبدولموطهلیبێ مامێ پێغهمبهری ب زیان بن دهمێ كارێ وی ب زیان چوویی، ئهڤه ژی چونكی وی پێغهمبهر د ئێشاند و بۆ وی نهخۆش دكر، و ماندیبوونا وی ب ههدهر چوو و چ مفا نهگههاندێ.
٢. ﴿مَا أَغْنَى عَنْهُ مَالُهُ وَمَا كَسَبَ 2﴾: ما چ تشتی ژ مال و عهیالێ وی مفا ل وی كر؟ مال و عهيالێ وى عهزاب ژ وی پاشڤه نهبر، و دلۆڤانی بۆ نهئینا.
٣. ﴿سَيَصْلَى نَارًا ذَاتَ لَهَبٍ 3﴾: ل ڕۆژا قیامهتێ دێ چیته د ناڤ ئاگرهكێ ههلكریدا كو گهرما وی یا دژواره.
٤. ﴿وَامْرَأَتُهُ حَمَّالَةَ الْحَطَبِ 4﴾: ههڤژینا وی (دایكا جهمیلی) ژی دێ چیته د ناڤ ئاگرێ جههنهمێدا، ئهو ژنا كو ب هاڤێتنا سترییان ل سهر ڕێكا پێغهمبهری ؛ ئهو د ئێشاند.
٥. ﴿فِي جِيدِهَا حَبْلٌ مِنْ مَسَدٍ 5﴾: وهریسهكێ موكوم و شدیایی د ستویێ وێ دایه و دێ ب وی وهریسی بۆ ناڤ ئاگری هێته ڕاكێشان.
پ15: سوڕهت (الإخلاص) بخوینه و تهفسیر بكه. 🎧
ب: سوڕهت (الإخلاص) و تهفسیرا وێ:
🎧 بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ
🎧 ﴿قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ 1 🎧 اللَّهُ الصَّمَدُ 2 🎧 لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ 3 🎧 وَلَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُوًا أَحَدٌ 4﴾ [الإخلاص: 1-4].
تهفسیر:
1. ﴿قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ 1﴾: تو - ئهی پێغهمبهر - ببێژه: ئهو خودێیه و ژبلی وی چ خودێ يێن ههژى پهرستنێ نینن.
2. ﴿اللَّهُ الصَّمَدُ 2﴾: ئانكو: پێدڤیاتییێن چێكرییان بۆ لایێ وی بلند دبن.
3. ﴿لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ 3﴾: وی نه چ زارۆك ههنه و نه دایباب.
4. ﴿وَلَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُوًا أَحَدٌ 4﴾: وی چ ههڤكویڤ ژی نینن ژ چێكرییێن وی.
پ16: سوڕهت (الفلق) بخوینه و تهفسیر بكه. 🎧
ب: سوڕهت (الفلق) و تهفسیرا وێ:
🎧 بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
🎧 ﴿قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ 1 🎧 مِنْ شَرِّ مَا خَلَقَ 2 🎧 وَمِنْ شَرِّ غَاسِقٍ إِذَا وَقَبَ 3 🎧 وَمِنْ شَرِّ النَّفَّاثَاتِ فِي الْعُقَدِ 4 🎧 وَمِنْ شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ 5﴾ [الفلق: 1-5].
تهفسیر:
1. ﴿قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ 1﴾: تو - ئهی پێغهمبهر - ببێژه: ئهز خۆ ب خودایێ سپێدێ د پارێزم و پشتا خۆ ب وی گهرم دكهم.
2. ﴿مِنْ شَرِّ مَا خَلَقَ 2﴾: ژ خرابییا وی تشتێ زیانێ دگههینیت ژ چێكرییان.
3. ﴿وَمِنْ شَرِّ غَاسِقٍ إِذَا وَقَبَ 3﴾: ههروهسا ئهز خۆ ب خودێ د پارێزم ژ وان خرابییێن شهڤێ ژبهر گیانهوهر و دزیكهران پهیدا دبن.
4. ﴿وَمِنْ شَرِّ النَّفَّاثَاتِ فِي الْعُقَدِ 4﴾: و ئهز خۆ ب وی د پارێزم ژ خرابییا وان ژنێن سێربهند یێن پف دكهنه وان گرێیێن ئهو گرێددهن.
5. ﴿وَمِنْ شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ 5﴾: و ژ خرابییا وی حهسویدێ كهربگرتی یێ چاڤێن وی ب وێ قهنجییا خودێ د گهل ئێكی كری ڕانهبن، و دڤێت ئهو قهنجی ل دهڤ وی نهمینیت و زیان و خرابی بگههیتێ.
پ17: سوڕهت (الناس) بخوینه و تهفسیر بكه. 🎧
ب: سوڕهت (الناس) و تهفسیرا وێ:
🎧 بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
🎧 ﴿قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ 1 🎧 مَلِكِ النَّاسِ 2 🎧 إِلَهِ النَّاسِ 3 🎧 مِنْ شَرِّ الْوَسْوَاسِ الْخَنَّاسِ 4 🎧 الَّذِي يُوَسْوِسُ فِي صُدُورِ النَّاسِ 5 مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ 6﴾ [الناس: 1-6].
تهفسیر:
1. ﴿قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ 1﴾: تو - ئهی پێغهمبهر - ببێژه: ئهز خۆ ب خودایێ مرۆڤان د پارێزم و پشتا خۆ ب وی گهرم دكهم.
2. ﴿مَلِكِ النَّاسِ 2﴾: خودێ وهكی وی بڤێت سهرهدهرییێ د گهل وان دكهت، وان ژبلی خودێ چ خۆدانێن دی نینن.
3. ﴿إِلَهِ النَّاسِ 3﴾: ئهو خودایێ وانێ حهقه، وان ژبلی وی چ خودێ نینن كو ژ ههژی پهرستنێ بن.
4. ﴿مِنْ شَرِّ الْوَسْوَاسِ الْخَنَّاسِ 4﴾: ژ خرابیيا وی شهیتانێ وهسواسێ بۆ مرۆڤی چێدكهت.
5. ﴿الَّذِي يُوَسْوِسُ فِي صُدُورِ النَّاسِ 5﴾: ئهوێ وهسواسێ دئێخیته د دلێ مرۆڤاندا.
6. ﴿مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ 6﴾ ئانكو: ئهوێ وهسواسێ چێدكهت ژ مرۆڤان ژی ههنه و ژ ئهجنهیان ژی ههنه.
*******