उत्तर: अमीरुल मुमिनीन अबू हफ्स उमर बिन् खत्ताब (रजियल्लाहु तआला अन्हु) ले वर्णन गरेका छन्, मैले रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले भन्दै गरेको सुनें, उहाँले भन्नुभयो: “निश्चय नै कर्महरू नियत (मनसाय) मा आधारित हुन्छन् र प्रत्येक व्यक्तिले त्यही पाउँछ जुन उसले नियत गरेको हुन्छ। त्यसैले जसको हिजरत अल्लाह र उहाँका रसूलका लागि हुन्छ, उसको हिजरत अल्लाह र उहाँका रसूलकै लागि हुन्छ र जसको हिजरत दुनियाँ प्राप्त गर्न वा कुनै महिलासँग विवाह गर्नका लागि हुन्छ, उसको हिजरत त्यही कुराका लागि हुन्छ जसका लागि उसले हिजरत गरेको हो।” (बुखारी र मुस्लिम)
हदीसका केही फाइदाहरू:
१. प्रत्येक कार्यका लागि नियत (मनसाय) अनिवार्य हुन्छ—चाहे त्यो नमाज होस्, रोजा होस्, हज होस् वा अन्य कुनै पनि कार्य।
२. नियत अल्लाह तआलाका लागि खालिस (निष्कपट) हुनु अनिवार्य छ।

उत्तर : उम्मुल-मुमिनीन आइशा (रजियल्लाहु अन्हा) ले वर्णन गरेका छन्, रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले भन्नुभयो: “जसले हाम्रो यस धर्ममा कुनै नयाँ कुरा समावेश गर्छ जुन यसको भाग होइन, त्यो रद्द (अस्वीकार्य) हुन्छ।" (बुखारी र मुस्लिम)
हदीसका केही फाइदाहरू:
१. धर्ममा नयाँ कुरा (बिदअत) गर्न निषेध गरिएको छ।
२. धर्ममा नयाँ कुरा (बिदअत) रद्द (अस्वीकार्य) हुन्छ र स्वीकार गरिँदैन।

उत्तर: उमर बिन अल-खत्ताब (रजियल्लाहु अन्हु) ले वर्णन गरेका छन्, उनले भने: “हामी रसूलुल्लाह (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) सँग बसिरहेका थियौं, त्यत्तिकैमा एक जना मानिस देखा परे—उनका लुगा अत्यन्त सेतो र कपाल अत्यन्त कालो थियो। उनीमाथि यात्राको कुनै चिन्ह देखिँदैनथ्यो र हामीमध्ये कसैले पनि उनलाई चिन्दैनथ्यो। अन्ततः उनी नबी सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लमको नजिक बसे, आफ्ना घुँडा उहाँका घुँडासँग टाँस्यो र आफ्ना हातहरू आफ्नै तिघ्रामा राखे, अनि भने: ‘हे मुहम्मद! मलाई इस्लामको बारेमा बताउनुहोस्।’
उहाँले भन्नुभयो: “इस्लाम भनेको अल्लाह बाहेक कुनै सत्य पूज्य छैन र मुहम्मद रसूल हुनुहुन्छ भनेर गवाही दिनु, नमाज कायम गर्नु, जकात दिनु, रमजानमा रोजा बस्नु र सक्षम व्यक्तिले हज गर्नु।” उनले भने: “तपाईंले ठीक भन्नुभयो।” हामीलाई अचम्म लाग्यो! उनी सोध्छन् र पुष्टि पनि गर्छन्।
उनले भने: “मलाई ईमानको बारेमा बताउनुहोस्।” उहाँले भन्नुभयो: “अल्लाहमा, उहाँका फरिश्ताहरूमा, उहाँका पुस्तकहरूमा, उहाँका रसूलहरूमा, अन्तिम दिनमा र तकदीरमा—यसको राम्रो र नराम्रो दुवैमा विश्वास गर्नु।” उनले भने: “तपाईंले ठीक भन्नुभयो।”
उनले भने: “मलाई इहसानको बारेमा बताउनुहोस्।” उहाँले भन्नुभयो: “अल्लाहको उपासना यसरी गर्नु, मानौं तिमी उहाँलाई देखिरहेका छौ; यदि तिमी उहाँलाई देख्दैनौ भने निश्चय नै उहाँले तिमीलाई देख्नुहुन्छ।”
उनले भने: “मलाई कयामतको बारेमा बताउनुहोस्।” उहाँले भन्नुभयो: “जसलाई सोधिएको छ, त्यो सोध्नेभन्दा बढी जानकार छैन।” उनले भने: “मलाई यसका चिन्हहरूको बारेमा बताउनुहोस्।” उहाँले भन्नुभयो: “जब दासीले आफ्नी मालिक्नीलाई जन्म दिनेछे र जब तिमी देख्नेछौ कि नाङ्गा खुट्टा, नाङ्गा शरीर, गरिब र भेडा चराउनेहरू भवन निर्माणमा एक-अर्कासँग प्रतिस्पर्धा गरिरहेका हुनेछन्।”
त्यसपछि उनी गए र केही समय बित्यो। त्यसपछि उहाँले भन्नुभयो: “हे उमर! के तिमी जान्दछौ, त्यो सोध्ने को थियो?” मैले भने: “अल्लाह र उहाँका रसूल नै बढी जान्नुहुन्छ।” उहाँले भन्नुभयो: “निश्चय नै उनी जिब्रिल थिए, जो तिमीहरूलाई तिमीहरूको धर्म सिकाउन आएका थिए।” (मुस्लिम)
हदीसका केही फाइदाहरू:
१. इस्लामका पाँच स्तम्भहरूको वर्णन; ती हुन्:
- अल्लाह बाहेक कोही उपास्य छैन र मुहम्मद रसूल हुन् भन्ने गवाही दिनु।
- नमाज कायम गर्नु।
- जकात दिनु।
- रमजानको रोजा राख्नु।
- अल्लाहको घरको हज गर्नु।
२. ईमानका स्तम्भहरूको वर्णन; ती छ वटा हुन्:
- अल्लाहमाथि विश्वास।
- उहाँका फिरश्ताहरूमाथि।
- उहाँका किताबहरूमाथि।
- उहाँका रसूलहरू माथि।
- अन्तिम दिन माथि।
- तकदीर (भाग्य), यसको राम्रो र नराम्रो दुवैमा विश्वास।
३. ईहसानको वर्णन; यो एक मात्र स्तम्भ हो—त्यो हो: यो एक मात्र स्तम्भ हो, र त्यो हो: अल्लाहको उपासना यसरी गर्नु मानौं तिमी उहाँलाई देखिरहेका छौ; यदि तिमी उहाँलाई देख्दैनौ भने, निश्चय नै उहाँले तिमीलाई देख्नुहुन्छ।
४. कयामतको समय केवल अल्लाह तआलालाई मात्र थाहा छ।

उत्तर: अबू-हुरैरह (रजियल्लाहु अन्हु) ले वर्णन गरेका छन्, रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले भन्नुभयो: “सबैभन्दा पूर्ण ईमान भएका मुमिनहरू ती हुन्, जसको आचरण सबैभन्दा उत्तम हुन्छ।” यस हदीसलाई इमाम तिर्मिजीले वर्णन गरेका छन् र यो हदीस 'हसन सहीह' हो भनेका छन्।
हदीसका केही फाइदाहरू:
१. असल आचरण अपनाउन प्रोत्साहन।
२. आचरणको पूर्णता नै ईमानको पूर्णता हो।
३. ईमान बढ्छ र घट्छ।

उत्तर: इब्ने उमर (रजियल्लाहु अन्हुमा) ले वर्णन गरेका छन्, नबी (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) ले भन्नुभयो: "जसले अल्लाह बाहेक अरू कसैको कसम खान्छ; उसले कुफ्र वा शिर्क गर्‍यो।" (तिर्मिजी)
हदीसका केही फाइदाहरू:
– अल्लाह तआला बाहेक अरू कसैको नाममा कसम खानु जायज छैन।
- अल्लाह तआलाबाहेक अरूको कसम खानु सानो शिर्क हो।

उत्तर: अनस (रजियल्लाहु अन्हु) ले वर्णन गरेका छन्, रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले भन्नुभयो: "तिमीहरूमध्ये कोही पूर्ण मुमिन (आस्थावान्) हुन सक्दैन, जबसम्म म उसको लागि उसको बुबा, छोराछोरी र सबै मानिसहरूभन्दा बढी प्रिय हुँदैन।" (बुखारी र मुस्लिम)
हदीसका केही फाइदाहरू:
- नबी (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) लाई सबै मानिसभन्दा बढी माया गर्नुपर्छ।
- यो इमानको पूर्णता हो।

उत्तर: अनस (रजियल्लाहु अन्हु) ले वर्णन गरेका छन्, रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले भन्नुभयो: "तिमीहरूमध्ये कोही पूर्ण मुमिन हुन सक्दैन; जबसम्म उसले आफ्ना भाईका लागि त्यही कुरा चाहँदैन, जुन ऊ आफ्नै लागि चाहन्छ।" (बुखारी र मुस्लिम)
हदीसका केही फाइदाहरू:
- मुमिनले अरु मुमिनहरूको लागि त्यही चाहनु पर्छ, जुन उसले आफ्नो लागि चाहन्छ।
- यो इमानको पूर्णता हो।

उत्तर: अबु सईद (रजियल्लाहु अन्हु) ले वर्णन गरेका छन्, रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले भन्नुभयो: "कसम उस अल्लाहको, जसको हातमा मेरो प्राण छ! निश्चय नै यो (सूरह अल-इखलास) कुरआनको एक तिहाइ बराबर छ।" (बुखारी)
हदीसका केही फाइदाहरू:
१. सूरह इखलासको महत्त्व।
२. यो कुरआनको एक तिहाइ बराबर छ।

उत्तर: अबु मुसा (रजियल्लाहु अन्हु) ले वर्णन गरेका छन्, रसूलुल्लाह (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले भन्नुभयो: "ला हौल वला कुव्वत इल्ला बिल्लाह स्वर्गका खजानाहरूमध्ये एउटा खजाना हो।" (बुखारी र मुस्लिम)
हदीसका केही फाइदाहरू:
१. यसको महत्त्व; किनभने यो जन्नतका खजानाहरूमध्ये एक खजाना हो।
२. भक्तले आफ्नो शक्ति र सामर्थ्यबाट अलग भई केवल अल्लाह तआलामाथि भर पर्नु।

उत्तर: नोअमान बिन बशीर (रजियल्लाहु अन्हु) ले वर्णन गरेका छन्, उनले भने: मैले रसूलुल्लाह (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले भन्नु भएको सुने: "सुन, निश्चय नै शरीरमा एउटा मासुको टुक्रा छ; यदि त्यो ठीक भयो भने सम्पूर्ण शरीर ठीक हुन्छ र यदि त्यो बिग्रियो भने सम्पूर्ण शरीर बिग्रिन्छ। वास्तवमा, त्यो मुटु हो।" (बुखारी र मुस्लिम)
हदीसका केही फाइदाहरू:
१. यदि मुटु ठीक छ भने मानिसको वाह्य तथा आन्तरिक अवस्था ठीक हुन्छ।
२. मुटुको सुधार र शुद्धतामा ध्यान दिनु, किनभने त्यसमै मानिसको सुधार निर्भर हुन्छ।

उत्तर: मुआज बिन जबल (रजियल्लाहु अन्हु) ले वर्णन गरेका छन्, रसूलुल्लाह (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले भन्नुभयो: "जसको अन्तिम शब्द 'ला इलाह इल्लल्लाह' हुनेछ, उसले स्वर्गमा प्रवेश पाउनेछ।" (अबू दाऊद)
हदीसका केही फाइदाहरू:
१. ‘ला इलाह इल्लल्लाह’ को महत्त्व; किनभने यसकै कारण भक्त स्वर्गमा प्रवेश पाउँछ।
२. दुनियाबाट बिदा लिने बेलामा ‘ला इलाह इल्लल्लाह’ भन्नुको महत्व।

उत्तर: अब्दुल्लाह बिन मस्ऊद (रजियल्लाहु अन्हु) ले वर्णन गरेका छन्, उनले भने: रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) ले भन्नुभयो: "मोमिन त्यो होइन, जसले बारम्बार आलोचना गर्छ, बारम्बार शाप दिन्छ, अश्लील वा घृणास्पद कुरा बोल्छ।" (तिर्मिजी)
हदीसका केही फाइदाहरू:
- प्रत्येक झुठो र निन्दनीय कुरा गर्न मनाही गरिएको छ।
- जिब्रोको रक्षा मोमिनको विशेषता हो।

उत्तर: अबू-हुरैरह (रजियल्लाहु अन्हु) ले वर्णन गरेका छन्, रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले भन्नुभयो: "मानिसको इस्लामको सुन्दरता के हो भने उसले अनावश्यक कुराहरू त्याग्नु हो।" यसलाई तिर्मिजी र अरूले वर्णन गरेका छन्।
हदीसका केही फाइदाहरू:
१. अरूको धर्म र संसारसँग सम्बन्ध नहुने कुराहरू त्याग्नु।
२. अनावश्यक कुरा छोड्नु इस्लामको पूर्णताको चिन्ह हो।

उत्तर: अब्दुल्लाह बिन मस्ऊद (रजियल्लाहु अन्हु) ले वर्णन गरेका छन्, रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) ले भन्नुभयो: "जो कोही अल्लाहको किताबबाट एक अक्षर पढ्छ, उसले एक पुण्य पाउँछ र त्यसको प्रतिफल दश गुणा बढाइनेछ। म भन्दिनँ: 'अलिफ-लाम- मीम' एक अक्षर हो; बरु अलिफ एउटा अक्षर हो, लाम एउटा अक्षर हो र मीम पनि एउटा अक्षर हो।" (तिर्मिजी)
हदीसका केही फाइदाहरू:
१. कुरआनको तिलावतबाट प्राप्त पुण्य।
२- तपाईंले पढेका प्रत्येक अक्षरको बदला तपाईंलाई धेरै पुण्यहरू मिल्नेछ।
*******