پاسخ: از امیر المؤمنین ابوحفص، عمر بن الخطاب رضی الله عنه روایت است که گفت: شنیدم که رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم می‌فرمود: «همانا کارها به نیت‌ها بستگی دارد و همانا هر شخص همان چیزی را به دست می‌آورد که نیت کرده است، پس هر که هجرتش به سوی الله و رسولش باشد، هجرتش به سوی الله و رسول اوست؛ و هر کس هجرتش برای دنیا باشد که آن را به دست آورد یا برای زنی باشد که با او ازدواج کند، هجرتش به سوی همان چیزی است که برایش مهاجرت کرده است» به روایت بخاری و مسلم.
نکاتی از این حدیث:
۱- هر کاری باید نیت داشته باشد، نماز باشد یا روزه و حج و دیگر اعمال.
۲- باید این نیت خالصانه برای الله تعالی باشد.

۲- از ام المؤمنین، ام عبدالله، عایشه رضی الله عنها روایت است که گفت: رسول الله ﷺ فرمودند: «کسی که در دينمان، چيزی ايجاد کند که از آن نيست، بداند که عملش مردود است». به روایت بخاری و مسلم.
نکاتی از این حدیث:
۱- نهی از بدعت‌آوری در دین.
۲- و اینکه کارهای نوساخته در دین، مردود است و پذیرفته نمی‌شود.

پاسخ: از عمر بن الخطاب رضی الله عنه روایت است که گفت: (يكى از روزها در حالى كه ما نزد رسول الله ﷺ نشسته بوديم ناگهان مردى با لباس بسيار سفيد، و موهاى بسيار سياه بر ما وارد شد، اما نشانه‌هاى سفر در او ديده نمى‌شد، و هیچ‌کدام از ما او را نمى‌شناخت، تا اينكه پيش پيامبر ﷺ نشست، به طوری که زانوهايش را به زانوهاى ايشان چسباند و دو دستش را روى دو رانش گذاشت و گفت: اى محمد من را از اسلام باخبر كن؟ پس رسول الله ﷺ فرمودند: «اسلام عبارتست از اينكه گواهى دهى معبود به حقّى به جز الله نيست و محمد فرستادهٔ اوست، نماز را برپا كنى، زكات را بپردازى، ماه رمضان را روزه بگيرى و اگر توانايى رفتن به خانه الله برای ادای حج را داشتى آن را به جا آورى». [آن مرد] گفت: «راست گفتى». ما از او تعجب كرديم، از پيامبر سؤال مى‌كند و وى را تصديق مى‌كند، [آن مرد] گفت: «من را از ايمان باخبر كن». [پيامبر] فرمودند: «اينكه به الله و فرشتگان او و كتاب‌هايش و فرستادگانش و روز رستاخيز و تقدير خير و شر ايمان داشته باشى». [آن مرد] گفت: «راست گفتى». سپس پرسيد: «من را از احسان باخبر كن». [پيامبر] فرمودند: «اينكه الله را چنان پرستش كنى، گويا او را مى‌بينى، و اگر چه تو او را نمى‌بينى، او تو را مى‌بيند» [آن مرد] گفت: «من را از روز رستاخيز باخبر كن». [پيامبر] فرمودند: «سؤال شونده در مورد آن، آگاه‌تر از سؤال کننده نیست». [آن مرد] گفت: «من را از نشانه‌هاى آن باخبر كن». [پيامبر ﷺ] فرمودند: «اينكه كنيز مالكش را بزاید و پابرهنگان و برهنه های نيازمند و چوپان ها را می بينی که در ساختمان سازی بر يک ديگر سبقت می گيرند». سپس [آن مرد] رفت و رسول الله ﷺ مدت زيادی درنگ کرد؛ آنگاه فرمودند: «اى عُمر، آيا مى‌دانى كه سؤال كننده چه كسى بود؟» گفتم: الله و رسولش آگاه‌ترند. فرمودند: «او جبرئیل بود، آمده بود تا دينتان را به شما بياموزد». به روایت مسلم.
از نکات این حدیث:
۱- پنج رکن اسلام در این حدیث آمده؛ یعنی:
- گواهی دادن به اینکه معبودی به حق نیست جز الله، و اینکه محمد فرستاده الله است (لا اله الا الله، محمد رسول الله).
- و برپا داشتن نماز.
- و دادن زکات.
- و روزهٔ رمضان.
- و حج خانهٔ کعبه.
۲- ارکان ایمان را یاد کرده که شش مورد است:
- ایمان به الله.
- و فرشتگان او.
- و کتاب‌هایش.
- و پیامبرانش.
- و روز قیامت.
- و قدر - خیر و شر آن -.
۳- رکن احسان در این حدیث یاد شده که یک رکن است، به این معنا که الله را عبادت کنی انگار او را می‌بینی و اگر او را نمی‌بینی او تو را می‌بیند.
۴- زمان برپا شدن قیامت را کسی جز الله تعالی نمی‌داند.

پاسخ: از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که فرمود: رسول الله ﷺ فرمودند: «کامل‌ترین مؤمنان از نظر ایمان، نیکو اخلاق‌ترین آنان هستند». به روایت ترمذی؛ وی می‌گوید: «این حدیثی حسن صحیح است».
از جمله نکات حدیث:
۱- تشویق به اخلاق نیکو.
۲- و اینکه کمال اخلاق از کمال ایمان است.
۳- و اینکه ایمان کم و زیاد می‌شود.

پاسخ: از ابن عمر رضی الله عنهما روایت است که پیامبر ﷺ فرمودند: «هرکس به غیر الله سوگند یاد کند، کفر ورزیده یا دچار شرک شده است». به روایت ترمذی.
از جمله نکات این حدیث:
- قسم خوردن به غیر الله جایز نیست.
- سوگند یاد کردن به غیر الله تعالی از جملهٔ شرک اصغر است. (شرک اصغر: شرک کوچک که باعث خارج شدن از دین نمی‌شود).

پاسخ: از انس رضی الله عنه روایت است که رسول الله ﷺ فرمودند: «کسی از شما ایمان نمی‌آورد تا آنکه من نزد او از پدرش و فرزندش و همهٔ مردم محبوب‌تر باشم». به روایت بخاری و مسلم.
از جمله نکات این حدیث:
- واجب است که پیامبر ﷺ را بیشتر از همهٔ مردم دوست داشت.
- اینکه این از کمال ایمان است.

پاسخ: از انس رضی الله عنه روایت است که رسول الله ﷺ فرمودند: «کسی از شما ایمان نمی‌آورد تا آنکه برای برادرش همان چیزی را بپسندد که برای خودش می‌پسندد». به روایت بخاری و مسلم.
از نکات این حدیث:
۱- بر مؤمن لازم است که برای مؤمنان همان خیری را دوست داشته باشد که برای خودش دوست دارد.
- و این از کمال ایمان است.

پاسخ: از ابوسعید خُدری رضی الله عنه روایت است که رسول الله ﷺ فرمودند: «قسم به آنکه جانم به دست اوست! این [سوره] معادل یک سوم قرآن است». به روایت بخاری.
برخی از نکات حدیث:
۱- فضیلت سورهٔ اخلاص.
۲- و اینکه معادل یک سوم قرآن است.

پاسخ: از ابوموسی رضی الله عنه روایت است که رسول الله ﷺ فرمودند: «لا حَولَ وَلا قُوَّةَ إلا بِالله گنجی از گنج‌های بهشت است». به روایت بخاری و مسلم.
از جمله نکات این حدیث:
۱- فضیلت این عبارت و اینکه یکی از گنج‌های بهشت است.
۲- اظهار برائت بنده از نیرو و توان خود و اعتماد کامل، تنها به الله تعالی.

پاسخ: از نُعمان بن بشیر رضی الله عنهما روایت است که گفت: شنیدم که رسول الله ﷺ می‌فرمود: «آگاه باشید که در بدن تکه گوشتی هست که اگر به صلاح آمد همهٔ بدن به صلاح می‌آید و اگر فاسد شد همهٔ بدن تباه می‌شود، آگاه باشید که آن قلب است» به روایت بخاری و مسلم.
برخی از نکات این حدیث:
۱- صلاح دل، صلاح ظاهر و باطن را با خود دارد. (اگر دل درست شود، ظاهر و باطن انسان درست می‌شود).
۲- توجه به اصلاح دل، زیرا صلاح و درستکاری انسان بسته به اصلاح و درستی دل است.

پاسخ: از مُعاذ بن جَبَل رضی الله عنه روایت است که رسول الله ﷺ فرمودند: «کسی که آخرین سخنش در دنیا، لا اله الا الله باشد، به بهشت داخل می‌شود». به روایت ابوداود.
برخی از نکات این حدیث:
۱- فضیلت لا اله الا الله و اینکه بنده با این سخن وارد بهشت می‌شود.
۲- و فضیلت کسی که آخرین سخنش در دنیا لا اله الا الله باشد.

پاسخ: از عبدالله بن مسعود رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «مومن، طعنه زن، لعنت كننده، بددهن و بدرفتار [و بی شرم] نيست». به روایت ترمذی.
از نکات این حدیث:
۱- نهی از هر سخن باطل و زشت.
۲- اینکه این خودداری، از ویژگی‌های گفتاری مؤمن است.

پاسخ: از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «از خوبی اسلام شخص آن است که آنچه را ربطی به او ندارد ترک گوید». به روایت ترمذی و دیگران.
از نکات این حدیث:
۱- انسان باید امور دین و دنیای دیگران را که به او ربطی ندارد، ترک گوید.
۲- ترک آنچه ربطی به او ندارد نشان از کامل بودن اسلام شخص مسلمان است.

پاسخ: از عبدالله بن مسعود رضی الله عنه روایت است که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند: «هر كس حرفى از كتاب الله را بخواند، برایش يک پاداش دارد؛ و هر پاداش، ده برابر می شود، من نمى گويم: الم يک حرف است، بلكه: الف يک حرف، لام يک حرف، و ميم يک حرف است». به روایت ترمذی.
برخی از نکات این حدیث:
۱- فضیلت تلاوت قرآن.
۲- و اینکه با خواندن هر حرفی از آن، پاداش‌هایی خواهی داشت.
*******