Jaabi -1- a bonyani sanuya b'a ye a kɔrɔtalendo Ala kɔrɔtalen ko : {U ma Ala bonya bonya yɛrɛ la kiyamadon dugukolo bɛɛ b'a ka mara kɔnɔ wa sankolow bɛ kuru n'a ka sé ye
Sanuya b'a ye a kɔrɔtalendo ka bɔ fɛn man u bɛ ka min fara a kan} [Jamakulucaman Suran 67].
2- a kelen bàtoli filanan t'a la. A ko saniya b'a ye: {U ma yamaruya ni foyi ye f'u ka Ala bàto u ŋaniya kalasilen diinɛ la a ye u tilen nen} [Bangeli Suran 5].
3- a bàtoli Kɔrɔtalen ko : { aw minnu limaniyala aw ye Ala bàto} [Muhammad kofɔ Suran 33]
4- Ka Ala sɔsɔ to. A ko saniya b'a ye: {Ni mɔgɔ min ye Ala n'a kira sɔsɔ k'a ka dancɛw sàgo a b'o don tasu la a bɛ duumɛ wa ɲankata dɔgɔyalen b'a ye} [Musow kofɔ suran 14].
5- a tanunin n'a waleɲumandɔnli sebaaya bɛɛ tigi a ka fusamanciya n'a ka nɛɛma kan min tɛ ban. Ala kɔrɔtalen ko : {Aw ye Ala ka nɛɛma waleɲumandɔn n'a b'a le de bàto} [Didenw kofɔ suran 114]
6- ka sabali a ka latigɛ kan. Ala kɔrɔtalen ko : {Aw ye sabali Ala bɛ sabalibaaw nɔɔ fɛ} {Kɛlɛtɔnɔ kofɔ suran 46}

Jaabi -1- a tuguɲɔgɔnya n'a ladegeli. Ala kɔrɔtalen ko : { Kira kɛra aw yɛ làdègèlikɛla ɲuman ye aw minnu bɛ siran Ala ɲɛ ani lahara jɔ don n'a bɛ Ala kosuma kɔsɔbɛ} [Jamakulu suran 33].
2- a kumakan labàtoli.
3-I ka n'a sɔsɔ Ala kɔrɔtalen ko : {Ni mɔgɔ min yɛ kira la bàto o ye Ala la bato ni mɔgɔ min y'a kɔdon an ma e kɛ u kɔlɔsi baa ye} [Musow kofɔli suran 80].
4- k'a tiŋɛntigiya a ye min fɔ. Ala kɔrɔtalen ko : { a tɛ kuma ni nin dingɔ ye A ka kumakan tɛ dɔwɛrɛ ye fo yilidon ka bɔ Ala yɔrɔ 4} [Dolo suran 3,4]
5- ka na dɔwɛrɛ sindi ka fàra a ka taasira kan. Kira ko nɛɛma ni kisi bɛ a ye. (ni mɔgɔ min ye ko kura sindi ni diinɛ n la min t'a la,
O cɛnnen do) Bɛn kɛra ni hadisa n kan.
6- a kanunni ka tɛmɛ i ninkun kan ani mɔgɔ bɛɛ. Kira ko nɛɛma ni kisi bɛ a ye : (aw dɔlakelen tɛ limaniya fo ne kanu ka bonya a yɔrɔ ka tɛmɛ a fá kan, an'a den, ani mɔgɔw bɛɛ) Bɛn kɛra ni hadisa kan.
7- a bonyani n'a ka taasira n'a yɛrɛ dɛmɛni. A ko sanuya b'a ye : {Aw bena limaniya Ala n'a ka kira la k'u dɛmɛ k'u bonya} [Dayɛlɛli Suran 9].

Jaabi -1- u bàtoli n'a ma kɛ ni Ala sɔsɔ ye.
2- k'i màgo don u la.
3- u dɛmɛli.
4- u màgow ɲɛnabɔli.
5- duwawukɛli u ye.
6-kumaɲuman fɔli u ye ; "Ufu" fɔli tɛ dàga, o de kumaw la dɔgɔman ye.
7- yɛlɛmisɛn u fɛ ka na ɲɛ sisi.
8-n tɛ n kan kɔrɔta u ta sanfɛ, n b'u lamɛ, n tɛ u ka kuma tigɛ, n tɛ u weele u tɔgɔ la, n b'a fɔ de "Nfa","Nba"
9- n bɛ dìɲɛ ɲini u fɛ n'u bɛ so kɔnɔ sani n bɛ don.
10- k'u tɛgɛw n'u kunkolow sumusumu
Ala kɔrɔtalen ko: {I má ye yamaruya kɛ dɔwɛrɛ kana bàto ka fàra a kan ani ɲumanya ka kɛ bangebaafila ye ni kɔrɔ nana u fila dɔlakelen ma wali u fila ka na f'u u ma ufu ka n'u bagabaa kumaɲuman f'u ye} I kaman majigi u ye ka bɔ hinɛ la i k'a fɔ Ala hinɛ u la i n'a fɔ u hinɛna ne la n'denmisɛnman} [Sufɛtaama Suran 23-24]
Hadisa la cɛ dɔ nana jihadi diɲɛ ɲini kira fɛ kisi b'a ye, a ko (I bangebaa fila bɛ yen wa?) a ko awɔ. Kira ko: (i màgo don olu la) Tirimizi y'a màfilɛ.

Jaabi -1- masurumamɔgɔw foli ka bɔ balimacɛ ni balimamuso la fancinin ni tɛnɛmuso ni bɛngɛ ani tɛnɛmuso ani masuruyamɔgɔ tɔw.
Kumaɲuman fɔli u ye ani baara n'u dɛmɛli.
3-k'u weele k'u ɲininka u lahalaya la o y'a dɔ ye.
Ala kɔrɔtalen ko : {A dɔ la aw na aw kɔdon ka cɛnni kɛ dugukolo sanfɛ ni ka sinjiw tigɛ} [Muhammad kofɔ Suran 22]
A nana hadisa la: (Sinjitigɛla tɛ don mɔɔɲumanso kɔnɔ) Musilimu y'a màfilɛ.

Jaabi-1- n bɛ mɔgɔ ɲɛnamaw kanu k'u jɛɲɔgɔnya.
2- n bɛ terijuguw toyi ka n màbɔ u la A nana hadisa la : (Ka na mɔgɔ jɛɲɔgɔnya fo limaniya jɔn, ka na mɔgɔ weele dumuni na fo alaɲɛsiranyɛjɔn) Tirimizi ni Abu dawuda y'a màfilɛ
3- n bɛ nbalimaw tigɛminɛ k'u fo A nana hadisa la : (Silama fila tɛ ɲɔgɔn kunbɛn ka foli kɛ, fo Ala ka yàfa u ma sani u ka fara) Abu dawuda ni tirimizi y'a màfilɛ.
4-n bɛ taa bɔ u ye n'u bànana ka duwawu k'u ye kɛnɛya la.
5- n bɛ tìsobaatɔ laminɛ.
6-n b'a ka weele jaabi n'a ye n weele. A nana hadisa la : (Silama ka hakɛ ye duuru ye a silama ɲɔgɔn kan: ka foli laminɛ, ka bɔ bànabaatɔ ye, ka tugu Sù kɔ, k'a weele jaabi, ka tìsobaatɔ laminɛ) Bɛn kɛra hadisa n kan
7- n bɛ ladilikan di a ma. A nana hadisa la : (Ni mɔgɔ min ye fɛn dɔ yira a balima la k'a sɔrɔ a b'a dɔn ko kanda bɛ dɔwɛrɛ la min ka fusa ni o ye a y'a janfa) Abu dawuda y'a màfilɛ.
8-n ba dɛmɛ n'a tɔɲɔna, n b'a bali tɔɲɔni nan. Kira ko nɛɛma ni kisi bɛ a ye : (I balima dɛmɛ tɔɲɔnikɛla wali n'a tɔɲɔna). Cɛ dɔ ko: yaa kira, n b'-a dɛmɛ n'a tɔɲɔna, n'a ye tɔɲɔnikɛl dun n b'a dɛmɛ cogodi? A ko: (a lajɔ- a bali- tɔɲɔni ma; o de y'a dɛmɛni ye) Bukari y'a màfilɛ
9-n ye min kanu n yɛrɛ ye n b'o kanu n balima silama ye A nana anasi ka hadisa la a y'a minɛ kira la kisi b'a ye:a ko (Aw dɔlakelen tɛ limaniya f'aw ka fɛn kanu aw balima ye aw ye min kanu aw yɛrɛ ye) Bɛn kɛra hadisa n kan.
10- n b'a dɛmɛ n'a mago jɔra n ka dɛmɛ la. A nana hadisa la: (Ala bɛ a ka jɔn dɛmɛ maa dama a b'a balima dɛmɛli kan ) Musilimu y'a màfilɛ.
11-n tɛ tɔɔrɔ s'a ma, kumakan wali wale. A nana hadisa la : (Silama ye mɔgɔ ye silamaw kisira min nɛnkun n'a tigɛ ma) Bɛn kɛra hadisa n kan.
12- n b'a ka gundo tanga. A nana hadisa la : (Ni mɔɔ ye kuma dɔ fɔ k'a kɔ don o kuma ye Danaya fɛn ye) Tirimizi ni Abu dawuda y'a màfilɛ
13-n t'a neni, n t'a kɔrɔfɔ, n t'a dɔgɔya,n t'a hasidiya,n t'a suruku, n t'a namara.
A nana hadisa la : (Silama balima de ye silama ye a t'a tɔɲɔn,a t'a labila,a t'a dɔgɔya, a wàsara juguman ye i k'i balima silama dɔgɔya) Bukari ni Musilimu y'a màfilɛ.

Jaabi-1- n bɛ ɲumanya k'a ye ni kuma ni wale ye k'a dɛmɛ n'a magojɔra n ka dɛmɛla.
2-K'a fo a ka nisɔndiya kow la selidow la wali kɔɲɔ n'a ɲɔgɔnnaw.
3- n bɛ taa bɔ a ye n'a banana ka lasabali n'a tɔɔrɔ la .
4-n sé ye dumuni min ye k'o dilan k'o di a ma.
5- n t'a tɔɔrɔ ni kuma ye wali wale.
6-n t'a tɔɔrɔ ni manganbá ye n t'a Surugu,n bɛ sabali a kɔrɔ.
Ala ko aka sé kɔrɔtalendo : {Aw ye Ala bàto aw ka na fɛn fàra a kan ɲumanya ka kɛ bangebaafila ye ani masurunɲa mɔgɔw ni falaw ni misikinɛw ani sigiɲɔgɔn surunw ni sigiɲɔgɔn janmanjan ani jɛɲɔgɔn surun ni taama denw n'aw ka jɔnw Ala tɛ yɛrɛbonyanan wasola fɛ} [Musow kofɔ suran 36].
Kira ko nɛɛma ni kisi bɛ a ye : (Yaa zari fa,n'i ye nanji tobi a ji caya k'i sigiɲɔgɔnw sɔn) Musilimu y'a màfilɛ.
Hadisa la a minɛna kira la nɛɛma ni kisi bɛ a ye : (Ni mɔɔ min limaniyalen bɛ Ala ni donlaban na o t'a sigiɲɔgɔn tɔrɔ) Musilimu ni Bukari y'a màfilɛ.

Jaabi-1-ni mɔɔ min ye n bisimilali ɲini n b'a jaabi.
2- ni n bɛna bɔ mɔɔ ye n bɛ diɲɛ ni ɲɔgɔnkunbɛ ɲini.
3- n bɛ diɲɛ ɲini ka kɔn donin ɲɛ.
4- n tɛ sumaya ka taa bɔ a ye.
5- n bɛ ɲɛnafilɛli sùlu somɔgɔ lajɛli ma.
6- n bɛ dunan bisimila k'a kunbɛn kunbɛncogoɲuman na, ni yɛlɛmisɛn ye, ani bisimilali kumaɲumanbaw.
7- n bɛ dunan sigi yɔrɔw la ɲuman na.
8- n b'a bonya ni dumuni ni ji ye.
Ala kɔrɔtalen ko : {Aw mɔgɔw minnu limaniya la aw kana don so kɔnɔ min t'aw ta ye f'aw ka diɲɛ ɲini ka fòli bila a dùngew la o de hɛrɛ ka bo aw kan a dɔ la aw hakilina jigin} [Nɔɔrɔ suran 27].
A nana hadisa la : (Ala ye diɲɛɲini naati ɲɛw tangali de kama) Musilimu ni Bukari y'a màfilɛ.
Ani kira kumakan wɛrɛ nɛɛma ni kisi bɛ a ye : (Ni mɔɔ min limaniyalen bɛ Ala ni don laban na o ka dunan bonya) Musilimu ni Bukari y'a màfilɛ.

Jaabi -ni n sɔmina dimi na; n bɛ n kinitɛgɛ d'a yɔrɔ la,
K'a fɔ: ((ni Ala tɔgɔ ye)) siyɛn sàba, k'a fɔ tuguni: ((n bɛ tanga ɲini ni Ala ka fanga n'a ka sé ye ka bɔ n bɛ min sɔrɔ ani n bɛ n farati min na)) siyɛn wolonwula.
2- Ala ye min latigɛ n bɛ diɲɛ n'o ye ka sabali. A nana alaai bá ka hadisa la a ko: kira ye ne banabagatɔ sɛgɛrɛ kisi b'a ye a ko: (I nisɔndiya yaa Alaa bá; Ala bɛ silama jùrùmu lataga n'a ka bàna ye i ko tasu bɛ sanu ni warijɛ nɔgɔ lataga cogo min) Abu dawuda y'a màfilɛ.
3- n bɛ teliya ka n balima bànabaatɔ sɛgɛrɛ, ka duwawu k'a ye, n tɛ sigi ka mɛ.
4- n bɛ kalan k'a kan k'a sɔrɔ a ma ɲini n fɛ.
5- n b'a ladi ni sàbali ni duwawu ye,ani seli ni sanuya a sé ko damayira la.
6- duwawu kɛli bànabaatɔ ye: << n bɛ màsabá deli larusubá tigi a k'i kɛnɛya >> siyɛn wolonwula.

Jaabi -1- ka ŋaniya kalasi Ala ye sebaaya bɛɛ tigi A bɛ hadisa la ( Ni mɔgɔ min ye dɔnni kalan waso kama dɔnnibaw la, sigi kama kodɔn baliw kɛrɛfɛ, mɔgɔw ɲɛsili kama a le ma, Ala b'o don tasu la) Ibunu maja y'a màfilɛ.
2- n ye min kalan n bɛ baara kɛ n'o ye. A bɛ hadisa la: (Jɔn tɛ paaraɲa kelen ta kiyamadon f'a ka ɲinika fɛ naani na:-a fɔr'a kɔnɔ- a ye mun baara a ka dɔnni na.) Tirimizi ni daarimi y'a màfilɛ.
3- n bɛ n karamɔgɔ bonya k'a bɛrɛbɛrɛ a ɲɛna ani a kɔfɛ.
4- n bɛ n' sìgi a ɲɛfɛ ni ladabu ye.
5- n bɛ n da minɛ a ye kɔsɔbɛ n t'a ka walanda tigɛ.
6- n bɛ ladabu don ɲininkali dili la.
7- n t'a weele a tɔgɔ la.
A bɛ hadisa la (Ala bonyani dɔ ye silama cɛkɔrɔbá bonyani ye,ani kurana tigi) Abu dawuda y'a màfilɛ.

Jaabi-1- n bɛ sigibaw fo.
2-ni n ye yɔrɔ min sɔrɔ n bɛ sìgi yen, n tɛ mɔɔ lawili ka b'a sigiyɔrɔ la n tɛ sìgi mɔɔ fila ni ɲɔgɔncɛ f'u ka sɔn.
3- n bɛ n torun mɔgɔ wɛrɛw ka sigi.
4- n tɛ sigibarow tigɛ.
5- n bɛ diɲɛ ɲini ka foli bila sani n bɛ taa.
A minɛna umaru den na Ala diɲɛna a ma, a y'a minɛ kira la kisi b'a ye a ko: << k'a ye bàlili kɛ dɔ ka dɔ wili ka b'a sigiyɔrɔ la ka dɔ sìgi, n ka aw y'aw gɛrɛ ka kɛnɛ fɛrɛ >>. Bukari y'a màfilɛ.
A bɛ hadisa la. ( n'aw dɔlakelen nana sigibaw ma a ka foli kɛ, n'a bɛ wili a ka foli kɛ, foli fɔlɔ ma fusa ni filanan ye) Tirimizi ni Abu dawuda y'a màfilɛ.
6- ni sìgi banna n bɛ sìgi yafalan duwawu kɛ. ((sanuya b'i ye ne ma a ni tanu, n bɛ seereya ko má teyi n'e tɛ,n b'i yàfadeli ka Tubi ɲin'i fɛ)) .

Jaabi-1 n bɛ sunɔgɔ joona. K'a da Hadisa nin kan: (A minɛna barizatafá la ko kira tun bɛ sunɔgɔ kɔn ka kɔn saafo ɲɛ kisi b'a ye, a ni baro a kɔfɛ). Bukari y'a màfilɛ.
2- n bɛ sunɔgɔ sanuya kan.
3- n tɛ sunɔgɔ n kɔnɔbara kan.
4- n bɛ sunɔgɔ n kini kɛrɛ kan, ka n kini tɛgɛ don n kini taman kɔrɔ.
5- n bɛ dalan konkon.
A nana hadisa la : A bɛ hadisa la: a minɛna azibi den na baraa a ko: kira ko nɛɛma ni kisi bɛ a ye : (N'i nana i dayɔrɔ ma seli seliji ta o kɔfɛ k'i da i kini kɛrɛ ka) Bukari y'a màfilɛ.
A minɛna abu hureyirata ma a ko: kira ye cɛ dɔ dalen ye a kɔnɔ kan a ko : ( Ala tɛ ni dalicogo n fɛ ) Tirimizi ni ahamadu y'a màfilɛ.
Kira ko nɛɛma ni kisi bɛ a ye : (N'aw dɔlakelen taara aw ka dalilan ma, a k'a furan n'a ka taafe kɔnɔna ye; Bari a t'a dɔn min b'a sanfɛ) Bukari y'a màfilɛ.
6- n bɛ sunɔgɔ duwawuw kɛ, Kabɔ sìgilan haya kalanni ma,ɲaniyakalasi suran,ani tangaɲini suran siyɛn sàba. N b'a fɔ : ((ni e Ala tɔgɔ ye ne má n bɛ sà ka kunu))
7- n bɛ wili ka fajiri seli.
8- n b'a fɔ nin bɔra sunɔgɔ la : ((tànu bɛ màsa ye min ye n ɲɛnamaya n fàgalen kɔfɛ an lakununi b'a le de bolo )).

1- n be ŋaniya ɲuman sìri n ka dumuni ni n ka míni bɛɛ la walasa ka fanga sɔrɔ ka Ala bàto ka ɲɛ sebaaya bɛɛ tigi.
2- tɛgɛ fila koli ka kɔn dumuni ɲɛ.
A minɛna ayisa la Ala diɲɛna a ma a ko: kira ko nɛɛma ni kisi b'a ye : (N'a b'a fɛn ka dumuni kɛ wali ka ji min a b'a tɛgɛfila ko o kɔfɛ k'olu kɛ) Ahamadu y'a màfilɛ.
3 n b'a fɔ:"ni Ala tɔgɔ ye"wa n be dumuni kɛ ni n kini bolo ye ani min bɛ n kɔrɔ, n t'a kɛ minɛ camancɛ la, wali mɔgɔ wɛrɛ kɔrɔ.
K'a da Hadisa kan: (Yaa Demisɛn, Ala tɔgɔ fɔ, k'a dun ni kinitɛgɛ ye, k'i kɔrɔ ta dun) Bukari ni Musilimu y'a màfilɛ.
4- ni n ɲinɛna Ala tɔgɔ kɔ n b'a fɔ:"ni Ala tɔgɔ ye a fɔlɔ n'a laban"
K'a da ayisa ka hadisa kan Ala diɲɛna a ma a ko: kira ko nɛɛma ni kisi b'a ye : ( N'aw dɔlakelen ye dumuni kɛ, a k'a fɔ ko ni Ala tɔgɔ ye, n'a ɲinana daminɛ la, a ka fɔ ni Ala tɔgɔ ye a fɔlɔ n'a laban na ) Tirimizi ni ahamadu y'a màfilɛ.
5- n tɛ jɔ dumuni la, n t'a lebu,n'a diyara n ye n b'a dun n'a ma diya n ye n b'a to yen.
K'a da abi hureyirata ka hadisa kan Ala diɲɛna a ma a ko : Kira ma dumuni lebu fewu, n'a jara a ye a b'a dun n'o tɛ a b'a toyi. Bukari ni Musilimu y'a màfilɛ.
6- n bɛ lɔgɔma damadɔ dun,n tɛ n kɔnɔ fa kosɛbɛ.
A nana hadisa la : (Hadamaden ma minɛn foyi fa juguman na k'a kɔnɔ bɔ, lɔgɔma damadɔ ye hadamaden wasa ka fanga di a yɛrɛ ma, n'an nín ma sé o la, o k'a kɔnɔ tila saba ye, tilan sabanan dun, ka tilan sabanan min, ka tilan sabanan to ninakili ye) Tirimizi ni ibunu maja y'a màfilɛ.
7- n tɛ dumuni fiyɛ wali ji, n b'a to yen f'a ka sumaya.
A nana hadisa la : (Kira ye bàlili kɛ dumuni ni ji fiyɛli ma kisi b'a ye) Ahamadu ni ibunu maja y'a màfilɛ.
8- n bɛ dumuni kɛ ni mɔɔ wɛrɛ ye Somɔgɔw fɛ wali dunan.
- hadisa la ko cɛ dɔ ko kira ma kisi b'a ye: anw bɛ dumuni kɛ n ka an tɛ fa, kira ko: (A dɔ la aw bɛ dumuni kɛ aw kelen na, aw ye jɛ a la ka Ala tɔgɔ kɔrɔtalen fɔ a la a bɛ barika don a la aw ye) Abu dawuda ni ibunu maja y'a màfilɛ.
9- n tɛ dumuni daminɛ n kɔrɔ ɲɛ.
10- n bɛ Ala tɔgɔ fɔ nin n bɛ n mìn, n bɛ mìn n sigilen wa ka jifilen bɔ n da la siyɛn sàba, n tɛ ninakili minɛn kɔnɔ.
K'a da Hadisa kan: (N'aw dɔlakelen y'aw min a kana ninakili minɛ kɔnɔ) Bukari ni Musilimu y'a màfilɛ.
Ani anasi ka hadisa, (K'a fɔ kira ye bagabaali kɛ ka jɔ ka mìn) Musilimu y'a màfilɛ.
Hadisa kama (Kira tun bɛ ninakili siyɛn sàba n'a bɛ minni na kisi b'a ye) Musilimu y'a màfilɛ
11- n bɛ Ala tanu ni n tilala dumuni na wali jimin.
A nana hadisa la : (Ala bɛ diɲɛ jɔn ka dumuni kɛkokelen ma n'a ye Ala tànu a kan wali ji minkokelen ka Ala tànu) Musilimu y'a màfilɛ.

Jaabi: 1. n bɛ n ka fìni donni daminɛ kini fɛ, ka Ala tanu o kan.
A minɛna abi hureyirata la Ala diɲɛna a ma a ko: kira ko nɛɛma ni kisi b'a ye : (N'aw bɛ fìni don wali ka seliji ta aw y'a daminɛ kini fɛ) Abu dawuda y'a màfilɛ.
2- n tɛ fìni tɛmɛ alikabakuru kan.
A nana hadisa la : (Taafe Min tɛmɛna alikabakuru kan o bɛ tasu la) Bukari y'a màfilɛ. Alikabakuru fila ye: kolokuruni fila min bɛ gɛnɛkala dùgùma.
3- denmisɛn cɛmanw tɛ musomanw ka fìni don,musomanw fana tɛ cɛmanw ta don.
A nana hadisa la : (Kira ye cɛ danga min bɛ musofini don, ani muso min bɛ cɛ fini don) Abu dawuda ni ahamadu y'a màfilɛ.
4- kana i ka fìni ni kafiriw ni cɛnnikɛlaw ta bɔ ɲɔgɔn fɛ.
Ka da Hadisa kan: (N'i y'i bɔfɛɲɔgɔnya ni kulu min ye i yɛ olu dɔ ye) Abu dawuda y'a màfilɛ.
5- bisimilahi fɔ fìni bɔtuma la.
A nana hadisa la : (sutara min bɛ hadamaden lebu ni jinɛ n'u ka yeli cɛ n'u dɔlakelen y'u ka fìni bɔ o ye bisimilahi fɔ de ye) Tabarani ani abi sayiba y'a màfilɛ.
6- samara dònni kini fɔlɔ la, k'a bɔ numan fɛ.
K'a da limaniyajɔnw ba ka hadisa kan ayisa Ala diɲɛna a ma a ko: (Sàmara dònni tun kadi kira ye kini fɛ kisi b'a ye,ani kunsigi sandili, ani sanuya a ka kow bɛɛ la) Bukari y'a màfilɛ.

Jaabi- 1- n b'a fɔ :((ni Ala tɔgɔ ye, tanu bɛ Ala ye)), {Sanuya bɛ màsa ye min yɛ ni kolon an ye anw tuma k'a kolonbaa ye} An bɛ segin ka taa an má de ma} [Masiri kofɔ suran 13, 14]
2- n'i tɛmɛna silama la; salamu bila a kan.

Jaabi-1- n bɛ n tilen ka n majigin taama la. Ala kɔrɔtalen ko : {Kan'i yɛrɛ bonya ka taama dugukolo kan , i tɛna dugukolo sɔgɔ i janya fana tɛna kulu bɔ} [Sufɛtaama Suran 37}.
2- n ni min nuw bɛ bɛn n bɔ olu fo.
Kira ɲininkara kisi b'a ye : silamaya jumɛn ye hɛrɛ ye? A ko: ( i bɛ ladumunini kɛ, ka foli bila i bɛ mɔgɔ min dɔn an'i tɛ min dɔn) Bukari ni Musilimu y'a màfilɛ.
3- n bɛ n' ɲɛnafilɛli suulu, wa n' tɛ mɔɔ si tɔɔrɔ.
4- n bɛ yamaruya kɛ ɲuman na, ka fatanili kɛ ka bɔ ko kɔnnew ma. Hadisa la a minɛna kira la nɛɛma ni kisi bɛ a ye, a kumakan : (Aw ye sira ka hakɛ d'a ma). U ko : sira ka hakɛ ye mun ye? A ko:(ɲɛnafilɛ suululi, a ni tɔɔrɔ ɲɔntili, foli laminɛli ,yamaruya ni ɲuman ye ani fatani ka bɔ ko kɔnnew ma) Bɛn kɛra hadisa n kan.
5- n bɛ tɔɔrɔ fɛn bɔ sira kan.
A nana hadisa la : (Tɔɔrɔ fɛn bɔli sira kan o ye saraka dɔ ye) Bɛn kɛra hadisa n kan.

Jaabi -1- n bɛ bɔ ni n numansen ye ka fɔ: (( ni Ala tɔgɔ ye, n ye n sɛmɛ Ala la,sé ni dabali tɛ foyi ye fo Ala, ne má n bɛ tanga ɲini i fɛ n ka fìli wali n ka lafililikɛ, n ka e sɔsɔ wali ka mɔɔ wɛrɛ bìla a la, nka tɔɲɔni kɛ wali nka tɔɲɔn, n ka jahiliya ko dɔ kɛ wali a ka kɛ n na))
2- n bɛ don ni n kinisen ye, n b'a fɔ: ((ni Ala tɔgɔ ye an donna, ni Ala tɔgɔ ye an tun bɔra, an y'a jìgìsɛmɛ Ala la))
3- n b'a daminɛ ni gɛsɛɲimi ye, o kɔfɛ ka somɔgɔw fo.
A nana hadisa la : (A tun kɛra n'a donna a b'a daminɛ ni gɛsɛɲimi ye) Ibunu maja y'a màfilɛ.

Jaabi-1- n bɛ don ni n numansen ye.
2- n b'a fɔ ka kɔn dònni ɲɛ: ((ni Ala tɔgɔ ye, ne má n bɛ tanga ɲini i fɛ ka bɔ sitanɛ cɛman n'a musoman ma)).
3- n tɛ don ni foyi ye Ala tɔgɔ bɛ min na.
A minɛna anasi la a ko : (Kira tun kɛra kisi b'a ye n'a donna ɲɛgɛn na a b'a ka bololanɛgɛ bɔ) Abu dawuda ni ibunu maja y'a màfilɛ.
4-n bɛ n yɛrɛ sutura màgoɲa waati la.
A nana hadisa la : Yɔrɔ Min tun kadi kira ye kɔsɔbɛ k'a yɛrɛ sutara kɔma taa la o ye yɔrɔkɔrɔtalenw ni tamarotuw de ye. Musilimu y'a màfilɛ.
5- n tɛ kuman màgoɲakɛyɔrɔ la.
6- n tɛ ɲɛsin kɔrɔn ma, n tɛ n kɔdon a ma jàlàminɛ ni banakɔtaa waati la.
- K'a da kira ka hadisa kan nɛɛma ni kisi bɛ a ye : ( aw kàna aw ɲɛsin kɔrɔn ma ni banakɔtaa ye wali jàlàminɛ, nka aw ye ɲɛsi worodugu ni kaɲagan ma) Bukari ni Musilimu y'a màfilɛ.
7- n bɛ n numanbolo la baara nɔgɔ koli la, n tɛ n kini la baara.
K'a da Hadisa kan: (An balila...k'an saniya ni kinitɛgɛ ye) Musilimu y'a màfilɛ.
8- n tɛ n màgo ɲɛ mɔgɔw ka sira la wali u ka suma.
K'a da abi hureyirata ka Hadisa kan: Ala diɲɛna a ma, ko kira ko nɛɛma ni kisi b'a ye: (Aw ye siran dangalikɛla fila ɲɛ). U ko: olu ye jɔnw ye yaa kira? A ko: (min b'a màgo ɲɛ mɔgɔw ka sira la wali u ka suma) Musilimu y'a màfilɛ.
9- n bɛ n tɛgɛ ko màgoɲa kɔfɛ. K'a da jariri ka hadisa kan a ko: Ne tun bɛ kira nɔfɛ kisi b'a ye, a taara ɲɛgɛn na, a y'a màgoɲa, o kɔfɛ a ko: <> Ne nana ni ji ye, a y'a yɛrɛ sanuya ni ji ye, ka sɔrɔ k'a kɛ, ka bɔgɔ terege. Nasai y'a màfilɛ
10- n bɛ bɔ ni n nkinisen ye, k'a fɔ: "yàfa n ma".

Jaabi -1- n bɛ don ni n kinisen ye k'a fɔ: ((Ni Ala tɔgɔ ye,ne má i ka hinɛ daw yɛlɛn ne ye)) .
2- n tɛ n sigi fo n ka jɔ fila seli.
K'a da Hadisa kan: (N'aw dɔlakelen dònna misiri la a kana sigi f'a ka jɔ fila seli) Bukari ni Musilimu y'a màfilɛ.
3. n tɛ selibaa ɲɛkɔrɔma tigɛ, n tɛ fɛn tununen ɲinini kuma lase misiri kɔnɔ wala sani fere. Kira ko nɛɛma ni kisi bɛ a ye : ( Ni seliɲɛgɔrɔmatigɛbaa b'a ka jurumu dɔn a tun ka jɔ binaani o tun ka fusa a ma n'a keli ye ) Bukari ni Musilimu y'a màfilɛ.
Ani kira kumakan nɛɛma ni kisi bɛ a ye ( N'i ye mɔgɔ dɔ ye a bɛka a ka fɛn tunun ne ɲinin ni kuma (caman ye) misiri kɔnɔ a fɔ Ala kan'a segin i ma, misiri ma jɔ o kama) Musilimu y'a màfilɛ.
A nana hadisa la: (N'aw ye dɔ ye ka feere kɛ, wali ka sànni kɛ misiri kɔnɔ aw y'a fɔ: Ala kana suku ja) Tirimizi ni daarumi y'a màfilɛ.
4. N bɛ n janto misiri sanuyali la.
Hadisa la a minɛna ayisa la Ala diɲɛna a ma a ko: Kira ye yamaruya di ka mìsìri jɔ Sow kɔnɔ kisi b'a ye, wa a ka sanuya k'a wusu. Tirimizi ni Abu dawuda ni ahamadu y'a màfilɛ.
4- n bɛ bɔ Mìsìri kɔnɔ ni n numansen ye k'a fɔ: ((ne má n bɛ i deli n'i ka fusamanciya ye))

Jaabi-1- ni n ye silama bɛnɲɔgɔya n b'a daminɛ ni foli kumakan ye:(( kisi b'aw kan ani Ala ka hinɛ n'a ka barika)) n tɛ dɔwɛrɛ kɛ o kɔ, n tɛ n tɛgɛ dɔrɔn kɔri.
2-n bɛ muyanmuyan mɔɔ fɛ n be min fo. A nana hadisa la : (Ka na jɔ ɲumanya la, hali i balima kunbɛni ni yɛlɛ ye) Musilimu y'a màfilɛ.
3- n b'a fo ni n kinitɛgɛ ye.
4- ni mɔɔ min ye n fo n b'a fo min kaɲi ni a ta ye, wali a ta ɲɔgɔnna.
K'a da Ala kɔrɔtalen ka kumakan kan: {N'u y'aw fo ni foli ye aw y'u laminɛ ni min kaɲi n'u ta ye wali u ta ɲɔgɔnna Ala kɛra fɛn bɛɛ fɛsɛfɛsɛbaa ye} [Musow kofɔ suran 86]
5- n tɛ foli daminɛ n ni kafiri cɛ, n'a ye foli kɛ n b'a fɔ (a b'aw fana kan).
Ka da Hadisa kan: (Aw kana foli daminɛ ni yahudiyaw ni nasaraw ye) Musilimu y'a màfilɛ.
6- Denmisɛn bɛ mɔgɔkɔrɔba fo, yɛlɛkanfentigi bɛ taamabaa fo, taamabaa bɛ sìgibaa fo, jàmafini bɛ caman fo, kira ko kisi b'a ye : Kira ko nɛɛma ni kisi b'a ye : ( yɛlɛnkanbaa bɛ taamabaa fo, taamabaa bɛ sìgibaa fo, jàmafitini bɛ caman fo) Bɛn kɛra ni hadisa n kan.
7- ka na mùso tɛgɛ minɛ foli sira fɛ min dàgalen t'i ye, fo n'a kɛra o sina ye.
- a nana limaniyajɔnw ba ayisa ka hadisa la Ala diɲɛna a ma a ko: (N kalen na Ala la,kira tɛgɛ ma di muso foyi ma kisi b'a ye) Bɛn kɛra ni hadisa n kan.

Jaabi -1- n bɛ dìɲɛɲini ka kɔn n'donni ɲɛ yɔrɔ la.
2- n be jyɛn ɲini siyɛn sàba n tɛ tɛmɛ o kan, o kɔfɛ n bɛ n kɔ don.
A nana hadisa la : (N'aw dɔlakelen ye dìɲɛɲini siyɛn sàba a ma di, a ka segin) Bɛn kɛra ni hadisa n kan.
3- n bɛ da kɔnkɔn ni nɔgɔya ye, n tɛ n ɲɛsin da ma, n ka kinifɛla wali numan,n b'a fɔ: kisi b'aw kan. K'a da hadisa kan: (Kira tun kɛra kisi b'a ye n'a nànà mɔgɔ min ka da la a t'a ɲɛsin da ma,n ka a kini fɛ wali numan k'a sɔrɔ k'a fɔ:
Kisi b'aw kan kisi b'aw kan) Abu dawuda y'a màfilɛ.
4- n tɛ don n fá ni n bá wali mɔɔ wɛrɛ kan so kɔnɔ k'a sɔrɔ n ma dìɲɛ ɲini, kɛrɛnkɛrɛnnenya la ka kɔn fajiri ɲɛ wali tileganfɛ sunɔgɔ waati, a ni saafo seli kɔfɛ. K'a da Ala kumakan kan:
K'a da Ala kɔrɔtalen ka kumakan kan: {Aw minnu limaniyala aw ka jɔnw ni mɔgɔ minnu ma balikuya aw la u ka dìɲɛ ɲini aw fɛ waati sàba kɔnɔ ka kɔn fajiriseli ɲɛ ani aw ka finiw bɔ waati tilegan fɛ ani saafoseli kɔfɛ Ni y'aw ka làwura waati sàba ye basi t'aw ni u kan o waatiw kɔfɛ aw ye ɲɔgɔn tɛmɛbaa ye o cogo la Ala b'a ka kabakow bange aw ye Ala ye donni ni kodɔn màsa ye} [Nɔɔrɔ suran 57].
5- n bɛ se ka don yɔrɔ la min tɛ mɔgɔ si yɔrɔ ye, i n'a fɔ: dɔgɔtɔrɔ so wali fèrèyɔrɔ k'a sɔrɔ n ma dìɲɛɲini.
Ala kɔrɔtalen ko: {Só donni ma kɛ basi ye aw kan min ma Daabɔ sìgili kama nàfa b'u la aw ye Ala b'a dɔn aw bɛ min dògò an'aw bɛ min bange} [Nɔɔrɔ suran29].

Jaabi-1-n bɛ baganw ladumuni k'u la mìn.
A nana hadisa la : U ko : yaa Ala ka ciden, bàràji b'an ye baganw la wa? A ko: ( bàraji bɛ biyɛnkɛnɛ kelekelen bɛɛ la). Bukari ni Musilimu y'a màfilɛ.
Kira tɛmɛ na ɲɔgɔmɛ fàsalen dɔ la kisi b'a ye a ko: (Aw ye siran Ala ɲɛ ni baganw la) Abu dawuda y'a màfilɛ.
2- hinɛ ni màkari a la ,fɛn kana d'a kun a tɛsɛ min kɔrɔ.
- A nana hadisa la: Kira ko nɛɛma ni kisi bɛ a ye : (Ni ɲɔgɔmɛ n tìgi ye jɔn ye? Jɔn ta do? Anisari dɔ nànà a ko : ne ta do Ala ka ciden. Kira ko:yali i tɛ siran Ala ɲɛ ni bagan n na Ala ye min d' i ma; a y'a damakasi ne la k'i b'a la kɔngɔ k'a ɲani) Abu dawuda ni ahamadu y'a màfilɛ. I b'a ɲani: o kɔrɔ i b'a sɛngɛ.
3- n tɛ bagan làjàba làjàba ni tɔɔrɔ sugu wɔɔ sugu la.k'a da jabiru ka hadisa kan, tɛmɛ kɛra kira la ni fàli dɔ ye nɔ bɛ min ɲɛda la,a ko:
3- hadisa kɔnɔ a minɛna jabiru la Ala diɲɛna a ma a ko, tɛmɛ kɛra kira la ni fàli dɔ ye nɔ bɛ min ɲɛda la,a ko: (Yali kibaruya ma se aw ma ko ne ye mɔgɔw danga minnu bɛ nɔ bila bagan ɲɛla, wali k'a bugɔ a ɲɛda la?) a ye bàlili kɛ o ma. Musilimu ni Abu dawuda y'a màfilɛ a fɔra tan u kɔnɔ.

Jaabi-1- n bɛ Farikoloɲɛnajɛ ŋaniya Ala bàtoli de kama a n'a ka diɲɛ.
2- an tɛ tulon seliwaati tuma la.
Ala kɔrɔtalen ko: { bɔnɛ be selibaw ye* Olu minnu ye ɲinabaa ye u ka seli kɔ) [Singali Suran 3-5].
3- dencɛmanw tɛ farikoloɲɛnajɛ kɛ musomanw fɛ.
4- n bɛ farikoloɲɛnajɛfini don min bɛ n lebu sutura.
5- n bɛ n yɔrɔmanjanya farikoloɲɛnajɛ min ma dàga, i n'a fɔ ɲɛda bugɔ ani lebu bɔli.
A nana hadisa la : (N'aw dɔlakelen y'a balima kɛlɛ a ka ɲɛda toyi) Musilimu y'a màfilɛ.

Jaabi -1- cɛnfɔ tulon na ani galon toli.
A nana hadisa la : (bɔnɛ bɛ mɔgɔ ye min bɛ baro kɛ ka galon tigɛ yaasa ka mɔgɔw la yɛlɛ, bɔnɛ b'a ye, bɔnɛ b'a ye) Abu dawuda ni ahamadu ni tirimizi y'a màfilɛ.
2-tulon min tɛ mugebɔ ni yɛlɛbɔnna ni tɔɔrɔ ni siran ye, kira ko kisi b'a ye :
Kira ko nɛɛma ni kisi bɛ a ye : (A ma bɛn silama ye ka silama la siran) Abu dawuda ni ahamadu y'a màfilɛ.
3- tulonkɛ dɔgɔyali. Kira ko nɛɛma ni kisi bɛ a ye :
Kira ko nɛɛma ni kisi bɛ a ye : ( ka na yɛlɛ caya; yɛlɛ caman bɛ dusugun fàga) Tirimizi ni ibunu maja y'a màfilɛ.

5-1-tɛgɛ wali fìni wali sàsàtɛlan dali nun na tiso tuman
2- Ala tànumadali tiso kɔfɛ ((tànu bɛ Ala ye)) .
3-a balima k'a f'a ye wali a jɛɲɔgɔn:((Ala ka hinɛ i la))
No fora a ye: a k'a fɔ :((Ala k'i kanda k'i ka kow Ɲa))

Jaabi-1- K'a ɲini ka halo bàli.
A nana hadisa la : (Halo bɛ bɔ sitanɛ de yɔrɔ, n'aw dɔlakelen bɛ halo a k'a bàli à sé dàmayira la) Bɛn kɛra ni hadisa n kan.
2- kán na i kan kɔrɔta ni "aah aah" fɔli ye.
A nana hadisa la : (A ka na fɔ: aah ahh. N'aw dɔlakelen y'a da yɛlɛn, sitanɛ bɛ yɛl'a la) Ahamadu y'a màfilɛ.
3- tɛgɛ dali da la.
A nana hadisa la : (N'aw dɔlakelen bɛ halo a ka tɛgɛ nɔrɔ da la; i ka dɔn sitanɛ bɛ don) Musilimu y'a màfilɛ.

Jaabi-1- Ka kalan kɛ sanuya kan seliji kɔfɛ.
2- K'a sìgi ni ladabu ni basigi ye.
3- n bɛ tanga ɲini Ala fɛ ka bɔ sitanɛ ma kalan daminɛ la.
Ala kɔrɔtalen ko: {N'i bɛ kurana kalan tanga ɲini Ala fɛ ka bɔ sitanɛ dangalen tɔɔrɔ ma} [Didenw kofɔ suran 98].
4- n bɛ n tàsi ni kurana kalan ye.
Ala kɔrɔtalen ko: {Mun na u tɛ tàsi ni kurana kalan ye o bila u dusukun datuguna} [Mamadu kofɔ Suran 24]
*******

Jaabi:-1- K'a daminɛ ni Ala tanuni n'a màjàmuni ye.
2. Seli kira kan kisi b'a ye.
- Hadisa la a minɛna kira la nɛɛma ni kisi bɛ a ye : ( N'i seli la, k'i sìgira, Ala tanu ani min ka kan, i ka seli ne kan o kɔfɛ i ka duwawu kɛ) Tirimizi y'a màfilɛ.
3- tɛgɛfila kɔrɔtali duwawu waati la.
Kira ko nɛɛma ni kisi bɛ a ye : (I ka dɔn aw má barika ni sé tigi màsa ɲɛnama hɛrɛ caman tìgi a bɛ maloya k'a ka jɔn la bila ten n'a y'a tɛgɛfila kɔrɔta ka taa a ma) Tirimizi ni Abu dawuda y'a màfilɛ.
4- Tubi ani jɔnsɔnna i jùrùmin na.
- a bɛ Musa ka duwawu la kisi b'a ye : {A ko ne má ne ye n yɛrɛkun tɔɲɔ yàfa n ma yàfa kɛr'a ma a le de ye yàfa ni hinɛ màsa} { Kisa Suran 16].
5- duwawu caya,o kɔrɔ a caya n'a seginkanni.
6- ka na kɔrɔtɔ Jaabili la.
7- Ka na weeleli kɛ jùrùmu na wali sinjitigɛ.
A nana hadisa la : ( duwawu bɛ minɛ Ala ka jɔn ye n'a ma weeleli kɛ jùrùmu na wali sinji tigɛ, n'a ma kɔrɔtɔ? A ko : a b'a fɔ : n ye weeleli kɛ ka weeleli kɛ a ma jaabi,a bɛ salaya a bɛ duwawu toyi) Musilimu ni Bukari y'a màfilɛ.
8- kanjìgìni ni duwawu ye
Ala kɔrɔtalen ko: { aw y'aw má weele aw majigine dògòla} [Kogo bá suran 55].
9- dusukun ɲɛnamayali duwawu waati la.
A nana hadisa la : ( aw ye Ala weele ka sɔrɔ aw ye jaabili dɛngani ya, aw ka dɔn Ala tɛ dusukun ɲinannen tulonkɛla ka duwawu jaabi) Tirimizi y'a màfilɛ.
10- dusukun kalasiyalen Ala kɔrɔtalen ye, an'a kelen weeleli gɛlɛya ni nɔgɔya la.
Ala kɔrɔtalen ko : {Misiriw ye Ala de ta ye fɛn wɛrɛ ka na weele ka fàra a kan} [ jinɛw kofɔ suran 18].
11. Yɛrɛ ma gɛrɛ Ala la n'a tɔgɔ ɲumanw ye an'a mankutu.
Ala kɔrɔtalen ko: {Tɔgɔ ɲumanw bɛ Ala la a y'a weele n'a ye} [Kogobá suran 180].
12. ɲɛsili kɔrɔn ma. A nana hadisa la : (A tun bɛ k'a má weele tɛgɛfila ɲɛsilen kɔrɔn fɛ, f'a ka musɔrɔ bina ka bɔ a kamakun na) Musilimu y'a màfilɛ
Dumunifɛn ni dònfiniw sanuyali. A nana hadisa la : (O kɔfɛ a ye cɛ dɔ ko fɔ min bɛ taama jan kɛ (Ala ɲinini kama) a kunsigi ɲagasalen gɔngɔn b'a la a bɛ k'a tɛgɛfila kɔrɔta sanfɛ: ne má ne má,a ka dunta ye haramu ye miniji ye haramu ye,don fini ye haramu ye, a balo la ni haramu ye, o bɛ jaabi cogodi) Musilimu y'a màfilɛ