ދުޢާތަކާއި ޛިކުރުތަކުގެ ބައި

ޖ: ނަބިއްޔާ ﷺ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: “ﷲ ހަނދުމަކުރާ މީހާއާއި ހަނދުމަނުކުރާ މީހާގެ މިސާލަކީ ދިރިހުރި މީހަކާއި މަރުވެފައިވާ މީހެއްގެ މިސާލެއެވެ.” ރިވާކުރެއްވީ އަލްބުޚާރީއެވެ.
- އެހެނީ: މީހެއްގެ ޙަޔާތުގެ އަގު ބިނާވެފައި އޮންނަނީ އެމީހެއް ﷲ ތަޢާލާ ހަނދުމަކޮށް ޛިކުރުކުރާ މިންވަރެއްގެ މައްޗަށެވެ.

ޖ: 1. ރަޙުމާނުވަންތަ އިލާހުގެ ރުއްސެވުން ލިބުން.
2. އަދި ޝައިޠާނާ ފައްސާލައެވެ.
3. އަދި މުސްލިމުން ނުބައިތަކުން ރައްކާތެރިކޮށްދީ ޙިމާޔަތްކޮށްދެއެވެ.
4. އަދި އޭގެ ސަބަބުން އަޖުރާއި ޘަވާބު ޙާޞިލުވެއެވެ.

ޖ: «لا إله إلا الله» އެވެ.
މާނައީ:
ﷲ ފިޔަވައި ޙައްޤު ގޮތުގައި އަޅުކަމެއްވެވޭ އިލާހަކު ނުވެއެވެ. މި ޙަދީޘް ރިވާކުރެއްވީ އައްތިރްމިޛީ އަދި އިބްނު މާޖާއެވެ.

«الحمد لله الذي أحيانا بعدما أماتنا وإليه النشور».
(އަހަރުމެން މަރުގެންނެވުމަށް ފަހު ދިރުއްވި ﷲ އަށް ޙަމްދުހުއްޓެވެ. އަދި އެނބުރި ދިޔުންވަނީ އެކަލާނގެ ޙަޟްރަތަށެވެ.) މުއްތަފަޤުން ޢަލައިހި (ބުޚާރީއާއި މުސްލިމް ނެރުއްވާ އެއްބަސްވެވިފައިވާ ޙަދީޘެކެވެ.)

ޖ: «الحمد لله الذي كساني هذا الثوب ورزقنيه من غير حول مني ولا قوة»
މާނައީ: "އަޅާ މިހެދުން ލައްވާ، އަދި މިއަޅާގެ އެއްވެސް އާރެއް އަދި ބާރެއް ނެތި މިއަޅާއަށް މި ހެދުން ރިޒްޤުކުރެއްވި ﷲ އަށް ޙަމްދުހުއްޓެވެ." ރިވާކުރެއްވީ އަބޫ ދާވޫދާއި، އައްތިރްމިޛީ އާއި އެހެން ބޭކަލުންނެވެ.

ޖ- «بسم الله» އެވެ. މި ޙަދީޘް ރިވާކުރެއްވީ އައްތިރްމިޛީއެވެ.

ޖ: «اللهم لك الحمد أنت كسوتنيه، أسألك خيره وخير ما صنع له، وأعوذ بك من شره وشر ما صنع له»
މާނައީ: “އޭ ﷲއެވެ! އިބައިލާހަށް ޙަމްދު ހުއްޓެވެ. މިއަޅާއަށް މިހެދުން އަޅައިދެއްވީ އިބައިލާހެވެ. އޭގެ ހެޔޮކަމާއި، އެކަމަށްޓަކައި އެ ހެދުން އުފެއްދުނު ހެޔޮކަން ދެއްވުމަށް އިބައިލާހުގެ ޙަޟްރަތުން އެދެމެވެ. އަދި އޭގެ ނުބައިކަމާއި، އެކަމަށްޓަކައި އެ ހެދުން އުފެއްދުނު ކަންތަކުގެ ނުބައިކަމުން ރައްކާތެރިކޮށްދެއްވުމަށް އިބައިލާހުގެ ޙަޟްރަތުން އެދެމެވެ." ރިވާކުރެއްވީ އަބޫ ދާވޫދާއި އައްތިރްމިޛީއެވެ.

ޖ: އެހެން މީހަކު އައު ހެދުމެއް ލައިގެން ހުރިތަން ތިބާއަށް ފެނިއްޖެނަމަ ތިބާ އޭނާއަށް ދުޢާކޮށްދީ މިހެން ކިޔާނީއެވެ: «تُبْلِي ويُخلف الله تعالى»
މާނައީ: "ތިބާ (ތި ހެދުން ލުމުގެ ނިޢުމަތުގައި ދެމިހުރެ) ބާކުރާށިއެވެ. އަދި ﷲ (އެއަށްވުރެ ރަނގަޅު ހެޔޮ) ބަދަލު ދެއްވާނެއެވެ." ރިވާކުރެއްވީ އަބޫ ދާވޫދެވެ.

ޖ: «اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْخُبْثِ وَالْخَبَائِثِ»
މާނައީ: "އޭ ﷲ އެވެ! ފިރިހެން އަދި އަންހެން ޝައިޠާނުންގެ ނުބައިކަމުން ރައްކާތެރިކޮށްދެއްވުމަށް މިއަޅާ އިބައިލާހުގެ ޙަޟްރަތުން އެދެމެވެ." މުއްތަފަޤުން ޢަލައިހި (ބުޚާރީއާއި މުސްލިމް ނެރުއްވާ އެއްބަސްވެވިފައިވާ ޙަދީޘެކެވެ.)

ޖ: «غفرانك»
މާނައީ: "އިބައިލާހުގެ ފުއްސެވުމަށް އެދެމެވެ." ރިވާކުރެއްވީ އަބޫ ދާވޫދާއި އައްތިރްމިޛީއެވެ.

ޖ- «بسم الله» އެވެ. ރިވާކުރެއްވީ އަބޫ ދާވޫދާއި އެހެން ބޭކަލުންނެވެ.

ޖ : «أشهد أن لا إله إلا الله، وحده لا شريك له، وأشهد أن محمدًا عبده ورسوله»
މާނައީ: "الله ފިޔަވައި ޙައްޤުވެގެން އަޅުކަންވެވޭ އެހެން އެއްވެސް އިލާހެއް ނެތްކަމަށާއި، އެކަލާނގެ އެއްކައުވަންތަކަމާއި، އެކަލާނގެއަށް ޝަރީކަކު ނުވާކަމަށް އަޅު ހެކިވަމެވެ. އަދި މުޙައްމަދުގެފާނީ އެކަލާނގެ އަޅާ އަދި ރަސޫލާކަމަށް އަޅު ހެކިވަމެވެ." ރިވާކުރެއްވީ މުސްލިމެވެ.

ޖ: «بسم الله، توكلت على الله، ولا حول ولا قوة إلا بالله»
މާނައީ: "ﷲ ގެ ނަންފުޅުން އަޅު ނިކުންނަމެވެ. ﷲ އަށް އަޅު ވަކީލުކޮށްފީމެވެ. އެއްވެސް އާރަކާއި ބާރެއް ﷲ ގެ ޙަޟްރަތުން މެނުވީ ނުވެއެވެ." ރިވާކުރެއްވީ އަބޫ ދާވޫދާއި އައްތިރްމިޛީއެވެ.

ޖ: «بسم الله ولجنا، وبسم الله خرجنا، وعلى الله ربنا توكلنا»
މާނައީ: "ﷲގެ އިސްމުފުޅުން އަހަރުމެން ވަންނަމެވެ. އަދި ﷲގެ އިސްމުފުޅުން އަހަރުމެން ނިކުންނަމެވެ. އަދި އަހަރުމެންގެ ވެރި ރައްބު ﷲ އަށް އަހަރުމެން ވަކީލުކުރަމެވެ.”
ދެން ގޭގެ އަހުލުވެރީންނަށް ސަލާމްކުރާނީއެވެ. ރިވާކުރެއްވީ އަބޫ ދާވޫދެވެ.

ޖ: «اللهم افتح لي أبواب رحمتك».
މާނައީ:
"އޭ ﷲ އެވެ! އިބަ އިލާހުގެ ރަޙުމަތުގެ ދޮރުކޮޅުތައް މިއަޅާއަށްޓަކައި ހުޅުވާދެއްވާށިއެވެ." ރިވާކުރެއްވީ މުސްލިމެވެ.

ޖ: «اللهم إني أسألك من فضلك».
"އޭ ﷲ އެވެ! އިބައިލާހުގެ ފަޟްލަވަންތަކަން ދެއްވުމަށް މިއަޅާ އެދި ދަންނަވަމެވެ." ރިވާކުރެއްވީ މުސްލިމެވެ.

ޖ: އަހަރެން ކިޔާނީ ބަންގިގޮވާ މީހާ ކިޔާގޮތަށެވެ. ނަމަވެސް «حي على الصلاة» އަދި «حي على الفلاح» ކިޔުމުން އަހަރެން ކިޔަނީ : «لا حول ولا قوة إلا بالله» އެވެ. މުއްތަފަޤުން ޢަލައިހި (ބުޚާރީއާއި މުސްލިމް ނެރުއްވާ އެއްބަސްވެވިފައިވާ ޙަދީޘެކެވެ.)

ޖ: “ނަބިއްޔާ ﷺގެ މައްޗަށް ޞަލަވާތް ކިޔަވާނީއެވެ. ރިވާކުރެއްވީ މުސްލިމެވެ.
- އަދި މިހެން ކިޔާނީއެވެ: «اللهمَّ رَبَّ هَذِهِ الدَّعْوَةِ التَّامَّةِ، وَالصَّلاةِ القَائِمَةِ، آتِ مُحَمَّدًا الوَسِيلَةَ وَالفَضِيلَةَ، وَابْعَثْهُ مَقَامًا مَحْمُودًا الَّذِي وَعَدْتَهُ»
މާނައީ: "އޭ ﷲ އެވެ! މި ފުރިހަމަ ގޮވާލުމުގެ ވެރިރައްބެވެ! އަދި ޤާއިމުކުރެވޭ ނަމާދުގެ ވެރި ރައްބެވެ! މުޙައްމަދުގެފާނަށް އަލްވަސީލާ އާއި މަތިވެރިކަން ދެއްވާށިއެވެ! އަދި އިބައިލާހު އެކަލޭގެފާނަށް ވަޢުދުވެވޮޑިގެންނެވި، ޙަމްދުލިބިގެންވާ މަޤާމަށް އެކަލޭގެފާނު ފޯރުކޮށްދެއްވާށިއެވެ." ރިވާކުރެއްވީ އަލްބުޚާރީއެވެ.
އަދި ބަންގިއާއި ޤަމަތާ ދެމެދު ދުޢާކުރާށެވެ. އެހެނީ އެ ދެމެދުގެ ދުޢާ ރައްދު ނުކުރެވެއެވެ.

ޖ: 1- އަހަރެން އާޔަތުލް ކުރްސި ކިޔަމެވެ: ﴿ٱللَّهُ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ٱلۡحَيُّ ٱلۡقَيُّومُۚ لَا تَأۡخُذُهُۥ سِنَةٞ وَلَا نَوۡمٞۚ لَّهُۥ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۗ مَن ذَا ٱلَّذِي يَشۡفَعُ عِندَهُۥٓ إِلَّا بِإِذۡنِهِۦۚ يَعۡلَمُ مَا بَيۡنَ أَيۡدِيهِمۡ وَمَا خَلۡفَهُمۡۖ وَلَا يُحِيطُونَ بِشَيۡءٖ مِّنۡ عِلۡمِهِۦٓ إِلَّا بِمَا شَآءَۚ وَسِعَ كُرۡسِيُّهُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَۖ وَلَا يَـُٔودُهُۥ حِفۡظُهُمَاۚ وَهُوَ ٱلۡعَلِيُّ ٱلۡعَظِيمُ﴾
(ﷲ އީ، އެއިލާހު ފިޔަވާ އަޅުކަން ޙައްޤުވާ އެހެން އިލާހަކު ނުވާ ފަރާތެވެ. (އެއީ) ދިރިދެމިވޮޑިގެންވާ، ދާއިމަށް ޤާއިމުވެވޮޑިގެންވާ އިލާހެވެ. އަވަހާރަފުޅު އައުމެއް އަދި އަވަހާރަފުޅު ލެއްޕެވުމެއްވެސް އެއިލާހަކަށް ނުވެއެވެ. އުޑުތަކުގައި ވާހާ އެއްޗަކާ އަދި ބިމުގައި ވާހާ އެއްޗެއް މިލްކުވެގެންވަނީ އެއިލާހަށެވެ. އެއިލާހުގެ އިޛުނަފުޅާ ނުލާ އެއިލާހުގެ ޙަޟްރަތުގައި ޝަފާޢަތްތެރިވާނީ ކާކުހެއްޔެވެ! (އެބަހީ: އެއިލާހުގެ އިޛުނަފުޅާ ނުލާ އެއްވެސް ފަރާތަކަށް އެއިލާހުގެ ޙަޟްރަތުގައި ޝަފާޢަތްތެރި ނުވެވޭނެއެވެ.) އެބައިމީހުންގެ ކުރިން އިސްވެގޮސްފައި ވާހާ ކަމަކާއި، އެބައިމީހުންގެ ފަހުން ވާނޭހާ ކަމެއްވެސް އެއިލާހު ދެނެވޮޑިގެންވެއެވެ. އަދި އެއިލާހުގެ ޢިލްމުފުޅުގެ ތެރެއިން އިރާދަކުރެއްވި މިންވަރެއް ފިޔަވާ އެބައިމީހުންނަކަށް އެނގިގެން ނުވެއެވެ. އެއިލާހުގެ ކުރުސިކޮޅު، އުޑުތަކާއި ބިމަށް ވުރެ ތަނަވަސްވެގެންވެއެވެ. އެ އުޑުތަކާއި ބިން ރައްކާތެރި ކުރެއްވުމުގައި އެއިލާހަށް ކުޑަވެސް ބުރަކަމެއް ނުވެއެވެ. އަދި އެކަލާނގެއީ މަތިވެރިވެ، މާތްވެގެންވާ އިލާހެވެ.) [އަލްބަޤަރާ: 255]
2- އަދި އަހަރެން ކިޔަވަމެވެ: بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ
(ރަޙްމާނުވަންތަ، ރަޙީމުވަންތަ، ﷲ ގެ އިސްމުފުޅުން ފަށަމެވެ.) ﴿قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ
(ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ! އެއީ ﷲ އެވެ. އެއްކައުވަންތަ އިލާހެވެ.) اللَّهُ الصَّمَدُ
(ﷲ އީ، އެންމެހާ ތަކެތި އެކަލާނގެއަށް ބޭނުންތެރިވެގެންވާ، އަދި އެއްވެސް އެއްޗަކަށް، އެކަލާނގެ ބޭނުންވެވޮޑިގެންނުވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ.) لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ
(އެކަލާނގެއަކަށް އެއްވެސް އެއްޗެއް އުފަންވެގެނެއް ނުވެތެވެ. އަދި އެއްވެސް އެއްޗަކަށް އެކަލާނގެ އުފަންވެވޮޑިގެނެއް ނުމެވޭމެއެވެ.) وَلَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُوًا أَحَدٌ ﴾
(އަދި އެކަލާނގެއާ އެއްފަދަވެގެންވާ، ހަމައެކަކުވެސް ނުވެތެވެ.) [އަލްއިޚްލާސް: 1-4] ތިން ފަހަރު.
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ
(ރަޙްމާނުވަންތަ، ރަޙީމުވަންތަ، ﷲ ގެ އިސްމުފުޅުން ފަށަމެވެ.) ﴿قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ
(ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ! ފަތިހުގެ ވެރި ރައްބުގެ ޙަޟްރަތުން ރައްކާތެރިކަން ލިބިގަންނަމެވެ.) مِنْ شَرِّ مَا خَلَقَ
(އެކަލާނގެ ހައްދަވާފައިވާހާ ތަކެތީގެ ނުބައިކަމުންނެވެ.) وَمِنْ شَرِّ غَاسِقٍ إِذَا وَقَبَ
(އަދި ރޭގަނޑުގެ އަނދިރިކަން ގަދަވެގެންފިހިނދު، އެ ރޭގަނޑުގެ ނުބައިކަމުންވެސްމެއެވެ.) وَمِنْ شَرِّ النَّفَّاثَاتِ فِي الْعُقَدِ
(އަދި ގޮށްތަކަށްފުމޭ މީހުން (އެބަހީ: ސިޙުރުހަދާމީހުން) ގެ ނުބައިކަމުންވެސްމެއެވެ.) وَمِنْ شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ ﴾
(އަދި ޙަސަދަވެރިޔަކު ޙަސަދަވެރިވެއްޖެހިނދު، އޭނާގެ ނުބައިކަމުންވެސްމެއެވެ.) [އަލްފަލަޤު: 1-5] ތިން ފަހަރު.
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ
(ރަޙްމާނުވަންތަ، ރަޙީމުވަންތަ، ﷲ ގެ އިސްމުފުޅުން ފަށަމެވެ.) ﴿قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ
(ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ! މީސްތަކުންގެ ވެރިރައްބުގެ ޙަޟްރަތުން ރައްކާތެރިކަން ލިބިގަންނަމެވެ.) مَلِكِ النَّاسِ
(މީސްތަކުންގެ ރަސްވަންތަ ރަސްކަލާނގެއެވެ.) إِلَهِ النَّاسِ
(މީސްތަކުންގެ އަޅުކަންކުރާ އިލާހެވެ.) مِنْ شَرِّ الْوَسْوَاسِ الْخَنَّاسِ
(ފިލައިހުރެ ވަސްވާސްދޭ ޝައިޠާނާގެ ނުބައިކަމުންނެވެ.) الَّذِي يُوَسْوِسُ فِي صُدُورِ النَّاسِ
(އެއީ މީސްތަކުންގެ ހިތްތަކުގައި ވަސްވާސް އުފައްދާ ޝައިޠާނެވެ.) مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ.﴾
( ޖިންނީންނާއި، މީސްތަކުންގެ ތެރެއިންވާ ޝައިޠާނުންގެ ކިބައިންނެވެ.) [އައްނާސް: 1-6] ތިން ފަހަރު.
3- «اللهم أنت ربي لا إله إلا أنت، خلقتني وأنا عبدك، وأنا على عهدك ووعدك ما استطعت، أعوذ بك من شر ما صنعت، أبوء لك بنعمتك علي، وأبوء بذنبي، فاغفر لي، فإنه لا يغفر الذنوب إلا أنت»
(އޭ ﷲއެވެ! އިބަ އިލާހީ މިއަޅާގެ ރައްބެވެ. އިބަ އިލާހު ފިޔަވާ އަޅުކަންވެވުން ޙައްޤުވެގެންވާ އެހެން އެއްވެސް އިލާހަކުނުވެއެވެ. އިބަ އިލާހު މިއަޅާ ޚަލްޤުކުރެއްވިއެވެ. އަދި މިއަޅާއަކީ އިބަ އިލާހުގެ އަޅަކީމެވެ. އަދި މިއަޅާއަށް ކުޅަދާނަވީ މިންވަރަކުން މިއަޅާ މިހުރީ އިބަ އިލާހުގެ ޢަހުދާއި ވަޢުދުގެ މަތީގައެވެ. މިއަޅާއަށް ކުރެވިފައިވާ ކަންތައްތަކުގެ ނުބައިކަމުން ރައްކާތެރިކޮށްދެއްވުމަށް މިއަޅާ އިބަ އިލާހުގެ ޙަޟްރަތުން އެދި ދަންނަވަމެވެ. މިއަޅާގެ މައްޗަށްވާ އިބަ އިލާހުގެ ނިޢުމަތަށް މިއަޅާ އިޢުތިރާފުވަމެވެ. އަދި މިއަޅާގެ ފާފަތަކަށްވެސް މިއަޅާ އިޢުތިރާފުވަމެވެ. ފަހެ މިއަޅާއަށް ފާފަފުއްސަވާށިއެވެ. އެހެނީ ހަމަކަށަވަރުން އިބަ އިލާހު ފިޔަވާ ފާފަފުއްސަވާދެވޭނެ އެހެން ފަރާތެއް ނުވެއެވެ.) ރިވާކުރެއްވީ އަލްބުޚާރީއެވެ.

ޖ: «باسمك اللهم أموت وأحيا».
މާނައީ:
"އޭ ﷲ އެވެ! މިއަޅާ މަރުވަނީ އަދި މިއަޅާ ދިރެނީވެސް އިބަ އިލާހުގެ އިސްމުފުޅުންނެވެ." މުއްތަފަޤުން ޢަލައިހި (ބުޚާރީއާއި މުސްލިމް ނެރުއްވާ އެއްބަސްވެވިފައިވާ ޙަދީޘެކެވެ.)

ޖ- «بسم الله».
މާނައީ :
"ﷲގެ އިސްމުފުޅުން ފަށަމެވެ." ފަހެ ފަށައިގަންނަ ހިނދު އެހެން ކިޔަން ތިބާ ހަނދާން ނެތިއްޖެނަމަ މިހެން ކިޔާށެވެ: «بسم الله في أوله وآخره»
މާނައީ: "އޭގެ ފެށުމާއި ނިމުމުގައިވެސް ﷲ ގެ އިސްމުފުޅުން (އެހީއާއި ބަރަކާތް ހޯދަމެވެ.)" ރިވާކުރެއްވީ އަބޫ ދާވޫދާއި އައްތިރްމިޛީއެވެ.

ޖ: «الحمد لله الذي أطعمني هذا، ورزقنيه، من غير حول مني ولا قوة»
މާނައީ: "އަޅާއަށް މިތަކެތި ކާންދެއްވާ، އަދި މިއަޅާގެ އެއްވެސް އާރެއް އަދި ބާރެއް ނެތި އެތަކެތި ރިޒްޤުކުރެއްވި ﷲ އަށް ޙަމްދުހުއްޓެވެ." ރިވާކުރެއްވީ އަބޫ ދާވޫދާއި އިބްނު މާޖާއާއި އެހެން ބޭކަލުންނެވެ.

ޖ: «اللـهم بـارك لهـم فيما رزقتهـم، واغـفر لهم وارحمهم»
މާނައީ: “އޭ ﷲ އެވެ! އިބައިލާހު އެމީހުންނަށް ދެއްވި އެއްޗެއްގައި އެމީހުންނަށް ބަރަކާތް ލައްވާނދޭވެ! އަދި އެއުރެންނަށް ފާފަފުއްސަވައި ރަޙްމަތްލައްވާށިއެވެ.” ރިވާކުރެއްވީ މުސްލިމެވެ.

ޖ: «الحمد لله».އެވެ. އޭނާގެ އަޚާ ނުވަތަ ރަޙްމަތްތެރިޔާ އޭނާއަށް ބުނާހުށިކަމެވެ: «يرحمك الله». (ﷲ ތިބާއަށް ރަޙްމަތްލައްވާށިއެވެ.) - ދެންފަހެ އޭނާއަށް އެހެން ބުނެފިނަމަ މީނާ: «يهديكم الله ويصلح بالكم» (ﷲ ތިޔަބައިމީހުންނަށް ހިދާޔަތުދެއްވާ، ކަންކަން އިޞްލާޙުކޮށްދެއްވާށިއެވެ.) ބުނާހުށިކަމެވެ. ރިވާކުރެއްވީ އަލްބުޚާރީއެވެ.

ޖ: «سبحانك اللهم وبحمدك، أشهد أن لا إله إلا أنت، أستغفرك وأتوب إليك».
(އިބައިލާހު ހުސްޠާހިރުވަންތައެވެ. އޭ ﷲ އެވެ. އިބައިލާހަށް ޙަމްދުކުރުމާ އެކުގައިއެވެ. އިބައިލާހު ފިޔަވައި ޙައްޤުވެގެން އަޅުކަންވެވޭ އިލާހަކު ނުވެއެވެ. އިބައިލާހުގެ ޙަޟްރަތުން އަޅު ފާފަފުއްސެވުމަށް އެދެމެވެ. އަދި އިބައިލާހަށް ތައުބާވަމެވެ.) ރިވާކުރެއްވީ އަބޫ ދާވޫދާއި، އައްތިރްމިޛީ އާއި އެހެން ބޭކަލުންނެވެ.

ޖ: «بسم الله، والحمد لله ﴿سُبْحَانَ الَّذِي سَخَّرَ لَنَا هَذَا وَمَا كُنَّا لَهُ مُقْرِنِينَ .وَإِنَّا إِلَى رَبِّنَا لَمُنْقَلِبُونَ.﴾، الحمد لله، الحمد لله، الحمد لله، الله أكبر، الله أكبر، الله أكبر، سبحانك اللهم إني ظلمت نفسي فاغفر لي؛ فإنه لا يغفر الذنوب إلا أنت»
މާނައީ: "ﷲ ގެ އިސްމުފުޅުން ސަވާރުވަމެވެ. ﷲ އަށް ޙަމްދުހުއްޓެވެ. "މިސަވާރީ ކިޔަމަންތެރިކުރެވޭ ބަޔެއްކަމުގައި އަޅަމެން ނުވާ ޙާލު މިސަވާރީ އަޅަމެންނަށް ކިޔަމަންތެރިކޮށްދެއްވި ފަރާތުގެ ޙުސްޠާހިރުވަންތަކަމާއެވެ! އަދި އަޅަމެން އެނބުރި ދިޔުންވަނީ އަޅަމެންގެ ރައްބުގެ ޙަޟްރަތަށެވެ." ޙަމްދުހުރީ ﷲ އަށެވެ. ޙަމްދުހުރީ ﷲ އަށެވެ. ޙަމްދުހުރީ ﷲ އަށެވެ. އެންމެ ބޮޑީ ﷲ އެވެ. އެންމެ ބޮޑީ ﷲ އެވެ. އެންމެ ބޮޑީ ﷲ އެވެ. އިބައިލާހުގެ ހުސްޠާހިރުވަންތަކަމާއެވެ. އޭ ﷲ އެވެ! ހަަމަކަށަވަރުން މިއަޅާގެ ނަފްސަށް އަނިޔާވެރިވެއްޖައީމެވެ. ފަހެ މި އަޅާއަށް ފާފަފުއްސަވާށިއެވެ. ފަހެ ހަމަކަށަވަރުން އިބައިލާހު ފިޔަވައި އެހެން ފަރާތެއް ފާފަ ނުފުއްސަވައެވެ." ރިވާކުރެއްވީ އަބޫ ދާވޫދާއި އައްތިރްމިޛީއެވެ.

ޖ: «الله أكبر، الله أكبر، الله أكبر ﴿سُبْحَانَ الَّذِي سَخَّرَ لَنَا هَذَا وَمَا كُنَّا لَهُ مُقْرِنِينَ .وَإِنَّا إِلَى رَبِّنَا لَمُنْقَلِبُونَ ﴾ اللهم إنا نسألك في سفرنا هذا البر والتقوى ومن العمل ما ترضى، اللهم هون علينا سفرنا هذا، واطو عنا بعده، اللهم أنت الصاحب في السفر، والخليفة في الأهل، اللهم إني أعوذ بك من وعثاء السفر، وكآبة المنظر، وسوء المنقلب، في المال والأهل».
މާނައީ:
"އެންމެ ބޮޑީ ﷲ އެވެ. އެންމެ ބޮޑީ ﷲ އެވެ. އެންމެ ބޮޑީ ﷲ އެވެ. "މިސަވާރީ ކިޔަމަންތެރިކުރެވޭ ބަޔެއްކަމުގައި އަޅަމެން ނުވާ ޙާލު މިސަވާރީ އަޅަމެންނަށް ކިޔަމަންތެރިކޮށްދެއްވި ފަރާތުގެ ޙުސްޠާހިރުވަންތަކަމާއެވެ! އަދި އަޅަމެން އެނބުރި ދިޔުންވަނީ އަޅަމެންގެ ރައްބުގެ ޙަޟްރަތަށެވެ." އޭ ﷲ އެވެ! އަޅަމެންގެ މި ދަތުރުގައި ހެޔޮކަމާއި ތަޤުވާވެރިކަން ދެއްވުމަށް، އަދި ޢަމަލުތަކުން އިބައިލާހު ރުއްސަވާ ޢަމަލަށް އެދެމެވެ. އޭ ﷲ އެވެ! އަޅަމެންގެ މި ދަތުރު އަޅަމެންނަށް ލުއިފަސޭހަ ކޮށްދެއްވާށިއެވެ. އަދި ދަތުރުގެ ދިގުކަން އަޅަމެންގެ ކިބައިން އޮޅާލައްވާ ކައިރިކުރައްވާށިއެވެ. އޭ ﷲ އެވެ! އިބައިލާހީ ދަތުރުގައި އެކުގައިވާ ޞާޙިބެވެ. އަދި މިއަޅާގެ އަހުލުވެރިންނަށްވާ ޚަލީފާއަކީ (އެމީހުންގެ ކަންކަން ބެލެހެއްޓެވުމަށް ބަދަލުގައި ހަވާލުވާ ފަހަތަށް ދޫކުރާ ފަރާތަކީވެސް) އިބައިލާހެވެ. އޭ ﷲ އެވެ.! ދަތުރުގެ އުނދަގޫކަމާއި، ހިތާމަކުރުވަނިވި މަންޒަރުން، އަދި މުދަލާއި އަހުލުވެރިންގެ ތެރެއަށް އަންނަ ނުބައި ބަދަލަކުން ރައްކާތެރިކޮށްދެއްވުމަށް އިބައިލާހުގެ ޙަޟްރަތުން އެދި ދަންނަވަމެވެ.
އަދި ދަތުރު ނިންމާފައި އެނބުރި އަންނަމުން އިސްވެދިޔަ ދުޢާގެ ކިޔާފައި އަދި އިތުރުކުރާނީ މިހެންނެވެ:
«آيبون، تائبون، عابدون، لربنا حامدون»
މާނައީ: “އަޅަމެން އެނބުރި މިއަންނަނީ، ތައުބާވާ މީހުންގެ ގޮތުގައި، އަޅުވެރި މީހުންގެ ގޮތުގައި، އަޅަމެންގެ ވެރި ރައްބަށް ޙަމްދުކުރާ މީހުންގެ ގޮތުގައިއެވެ." ރިވާކުރެއްވީ މުސްލިމެވެ.

ޖ: «أستودعكم الله الذي لا تضيع ودائعه»
(އެކަލާނގެއާ ހަވާލުކުރެވޭ އަމާނާތްތައް ގެއްލިގެން ނުދާނޭ އިލާހުކަމުގައިވާ ﷲ އަށް ތިޔަބައިމީހުން ހަވާލުކުރަމެވެ.) ރިވާކުރެއްވީ އަޙްމަދު އަދި އިބްނު މާޖާއެވެ.

ޖ: «أستودع الله دينك، وأمانتك، وخواتيم عملك»
“ތިބާގެ ދީނާއި، ތިބާގެ އަމާނަތާއި، ތިބާގެ ޢަމަލުތަކުގެ ނިމުން؛ ﷲ އާ އަހަރެން ހަވާލުކުރަމެވެ." ރިވާކުރެއްވީ އަޙްމަދާއި، އައްތިރްމިޛީއެވެ.

ޖ: «لا إله إلا الله وحده لا شريك له، له الملك، وله الحمد، يحيي ويميت، وهو حي لا يموت، بيده الخير، وهو على كل شيء قدير»
މާނައީ: "ﷲ މެނުވީ (އަޅުކަންވެވުން ޙައްޤުވެގެންވާ) އެހެން އެއްވެސް އިލާހަކުނުވެއެވެ. އެ އިލާހު އެއްކައުވަންތައެވެ. އެ އިލާހަށް އެއްވެސް ޝަރީކަކު ބައިވެރިއަކު ނުވެއެވެ. އެންމެހާ ރަސްކަމެއްވަނީ އެ އިލާހަށެވެ. އަދި ހުރިހާ ޙަމްދެއްވަނީ، އެ އިލާހަށެވެ. އެކަލާނގެ ދިރުއްވާ، މަރުގަންނަވައެވެ. އަދި އެކަލާނގެ މަރުނުވެ ދިރިދެމިވޮޑިގެންވެއެވެ. އެންމެހާ ހެޔޮކަމެއްވަނީ އެ އިލާހުގެ އަތްޕުޅުގައިއެވެ. އަދި އެކަލާނގެ ކޮންމެ ކަމެއްގެ މައްޗަށް ކުޅަދުންވަންތައެވެ." މި ޙަދީޘް ރިވާކުރެއްވީ އައްތިރްމިޛީ އަދި އިބްނު މާޖާއެވެ.

ޖ: "أعوذُ باللهِ من الشيطان الرجيم"
(ލަޢުނަތް ލިބިފައިވާ ޝައިޠާނާގެ ކިބައިން ﷲ ގެ ޙަޟްރަތުން ރައްކާތެރިކަމަށް އެދެމެވެ.) މުއްތަފަޤުން ޢަލައިހި (ބުޚާރީއާއި މުސްލިމް ނެރުއްވާ އެއްބަސްވެވިފައިވާ ޙަދީޘެކެވެ.)

ޖ: «جزاك الله خيرًا»
(ތިބާއަށް ﷲ ހެޔޮ ޖަޒާ ދެއްވާށިއެވެ.) މި ޙަދީޘް ރިވާކުރެއްވީ އައްތިރްމިޛީއެވެ.

ޖ:«الحمد لله الذي بنعمته تتم الصالحات»
(އެކަލާނގެ ނިޢުމަތުން ޞާލިޙު ހެޔޮ ކަންކަން ފުރިހަމަވެގެންދާ ﷲ އަށް ޙަމްދުހުއްޓެވެ.) ރިވާކުރެއްވީ އަލްޙާކިމާއި އެހެނިހެން ބޭކަލުންނެވެ.

ޖ: «الحمد لله على كل حال»
(ކޮންމެ ޙާލަތެއްގައިވެސް ﷲ އަށް ޙަމްދުހުއްޓެވެ.) ޞަޙީޙުލް ޖާމިޢު

ޖ: މުސްލިމު މީހާ މިހެން ބުނާނީއެވެ: «السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ»
މާނައީ: " ތިޔަބައިމީހުންގެ މައްޗަށް ސަލާމްހުއްޓެވެ. އަދި ﷲ ގެ ރަޙްމަތާއި އެކަލާނގެ ބަރަކާތްތައްވެސް ހުއްޓެވެ." އަދި އޭނާގެ އަޚާ ރައްދުގައި ޖަވާބުދޭނީ މިހެންނެވެ: «وَعَلَيْكُمُ السَّلَامُ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ» މި ޙަދީޘް ރިވާކުރެއްވީ އައްތިރްމިޛީ އާއި އަބޫ ދާވޫދާއި އެހެން ބޭކަލުންނެވެ.

ޖ:«اللهم صيبًا نافعًا»
(އޭ ﷲ އެވެ! ފައިދާހުރި ބޯ ވާރޭއެއްކަމުގައި ލައްވާށިއެވެ.) ރިވާކުރެއްވީ އަލްބުޚާރީއެވެ.

ޖ: «مطرنا بفضل الله ورحمته»
(އަހަރުމެންނަށް ވާރޭ ވެހުނީ ﷲ ގެ ފަޟްލަވަންތަކަމާއި ރަޙްމަތުންނެވެ.) ރިވާކުރެއްވީ އަލްބުޚާރީ އާއި މުސްލިމެވެ.

ޖ: «اللهم إني أسألك خيرها وأعوذ بك من شرها»
(އޭ ﷲ އެވެ! އޭގެ ހެޔޮކަމަށް މި އަޅާ އިބައިލާހުގެ ޙަޟްރަތުން އެދެމެވެ. އަދި އިބައިލާހުގެ ހަޟުރަތުން އޭގެ ނުބައިކަމުން ރައްކާތެރިކަން މިއަޅާ އެދެމެވެ.) ރިވާކުރެއްވީ އަބޫ ދާވޫދާއި އިބްނު މާޖާއެވެ.

ޖ: «سبحان الذي يسبح الرعد بحمده والملائكة من خيفته»
(އެކަލާނގެއަށް ޙަމްދުކުރަމުން ގުގުރި ތަސްބީޙަކިޔާ، އަދި މަލާއިކަތުންވެސް އެކަލާނގެއަށް ބިރުވެތިވެގެން ތަސްބީޙަ ކިޔުއްވާ އިލާހުގެ ހުސްޠާހިރުވަންތަކަމާއެވެ.) މާލިކުގެ މުވައްޠައު

ޖ: «الحمد لله الذي عافاني مما ابتلاك به، وفضلني على كثيرٍ ممن خلق تفضيلاً»
(ﷲ ތިބާ އިމްތިޙާނުކުރެއްވި ކަންތަކުން މި އަޅާއަށް ޢާފިޔަތުދެއްވާ، އަދި އެކަލާނގެ އުފެއްދެވި އެތައް ބަޔަކުގެ މައްޗަށް މާތްކުރެއްވުމަކުން މި އަޅާ މާތްކުރެއްވި ﷲ އަށް ޙަމްދުހުއްޓެވެ.) މި ޙަދީޘް ރިވާކުރެއްވީ އައްތިރްމިޛީއެވެ.

ޖ: ޙަދީޘްގައިވެއެވެ: “ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން މީހަކު އޭނާގެ އަޚާއާމެދު، ނުވަތަ އަމިއްލަ ނަފްސާމެދު، ނުވަތަ އޭނާގެ މުދަލާމެދު ކަމުދާ ކަމެއް ފެނިއްޖެނަމަ، ފަހެ [ބަރަކާތްލެއްވުން އެދި އޭނާއަށް ދުޢާކުރާހުށިކަމެވެ]. ފަހެ ހަމަކަށަވަރުން އެސްފީނާއަކީ ޙަޤީޤަތެކެވެ." ރިވާކުރެއްވީ އަޙްމަދު އަދި އިބްނު މާޖާއާއި އެހެން ބޭކަލުންނެވެ.

ޖ: «اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى إبراهيم، وعلى آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ، اللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا بَارَكْتَ عَلَى إبراهيم، وعلى آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ».
(އޭ ﷲ! މުޙައްމަދުގެފާނު މައްޗަށާއި އަދި މުޙައްމަދުގެފާނުގެ އާލުންގެ މައްޗަށް ޞަލަވާތް ލައްވާށިއެވެ! އެއީ އިބައިލާހު އިބްރާހީމުގެފާނަށާއި އެކަލޭގެފާނުގެ އާލުންގެ މައްޗަށް ޞަލަވާތް ލެއްވި ފަދައިންނެވެ. ހަމަކަށަވަރުން އިބައިލާހުއީ ޙަމްދުލިބިވޮޑިގެންވާ މާތްވަންތަ އިލާހެވެ. އޭ ﷲ އެވެ! މުޙައްމަދުގެފާނު މައްޗަށާއި، އަދި މުޙައްމަދުގެފާނުގެ އާލުންގެ މައްޗަށް ބަރަކާތް ލައްވާށިއެވެ! އެއީ އިބައިލާހު އިބްރާހީމްގެފާނަށާއި އެކަލޭގެފާނުގެ އާލުންގެ މައްޗަށް ބަރަކާތް ލެއްވި ފަދައިންނެވެ. ހަމަކަށަވަރުން އިބައިލާހުއީ ޙަމްދުލިބިވޮޑިގެންވާ މާތްވަންތަ އިލާހެވެ. ) މުއްތަފަޤުން ޢަލައިހި (ބުޚާރީއާއި މުސްލިމް ނެރުއްވާ އެއްބަސްވެވިފައިވާ ޙަދީޘެކެވެ.)
*******