J: Waa Muxammad bin Cabdullaah bin Haashim, Haashimna waa Qursysh, Qurayshna waa Carab, Carabna waa ubadka Ismaaciil ibn Ibraahiim nabad iyo naxariis Alle dushooda ha ahaato dhammaantood.

J: Aaminah bint Wahab.

J: Wuxuu ku dhintay aabbihi Madiinah isagoo (Rasuulku) lagu sido uurka hooyadii, oo aan weli dhalan sallallaahu calayhi wasallam.

J: Sannadkii Maroodiga, maalin Isniin ah bisha Rabiicul awal.

J: Wuxuu ku dhashay Makkah.

J: Addoontii aabbihii Ummu Ayman.
-Addoontii adeerki Abuu Lahab, Thuweybah.
- Xaliimah Sacdiya.

J: Waxay dhimatay hooyadii isagoo lix jir ah, waxaana kafaala qaaday awowgii Cabdul Muddalib.

J: Wuxuu dhintay awowgii Cabdul Muddalib isagoo Nabigu siddeed jir ah, waxaana kafaala qaaday adeerkii Abuu Daalib.

J- wuxuu ula dhoofay adeerkii xagga Shaam isagoo labo iyo toban jir ah.

J: Safarkiisii labaad wuxuu ganacsi ugu aaday maal ay laheyd Khadiijah Allaha ka raalli noqdee, markuu ka soo laabtayna wuu guursaday sallallaahu calayhi wasallam, isagoo shan iyo labaatan jir ah.

J: Waxay Quraysh dib u dhistay Kacbada, isagoo Nabigu sallallaahu calayhi wasallam. soddon iyo shan jir ah.
Waxayna isula gar dhigteen Nabiga sallallaahu calayhi wasallam markay isku khilaafeen yaa dhigaya dhagaxa madow, markaasuu Nabigu sallallaahu calayhi wasallam saaray maro, oo amray qabiil kasta inuu qabto dacal ka mid ah marada, waxayna ahaayeen afar qabiil, markay kor ugu soo qaadeen halkii la dhigi lahaa, wuxuu ku dhigay gacantiisa sallallaahu calayhi wasallam.

J: Wuxuu jiray afartan sano, waxaana loo diray dadka oo dhan inuu u bishaareeyo una digo.

J: Riyada dhabowda, ma jirin riyo uu arko aanu run u arkin oo soo bixin sida waaberiga.

J: Wuxuu ku cibaadeysan jirey gebiga Xiraa oo u sahay qaadan jirey arrinkaa.
Wuxuuna ku soo degay Waxyigu, isagoo ku sugan gebigaa oo ku cibaadeysta.

J: Waa qowlka Alle kor ahaaye: 1. Ku akhri Magaca (Alle) Rabbigaa, ee abuuray (wax waliba). 2. Ka abuuray aadmiga xinjir. 3. Akhri, Rabbigaana waa Sharaf Badnaha, 4. (Dadka) baray sida wax loogu qoro qalinka. 5. Baray Aadmiga wax uusan aqoon. [Suuradda Al-Calaq: 1-5].

J: - Xagga ragga: Abuu Bakar As-Siddiiq.
- Xagga haweenka: Khadiijah bint Khuweylid.
- Xagga dhallaanka yar: Cali bin abii Daalib.
Xagga mawaalida (adeegayaasha): Zayd bin Xaarithah.
Xagga kuwii al addoonsanayey: Bilaal Al-Xabashi
Allaha ka raalli noqdee.

J: Wuxuu baaqa Islaamku ahaa sir seddex sano, kaddibna waxaa la amray Nabiga sallallaahu calayhi wasallam inuu caddeeyo baaqa Islaamka oo daaha ka qaado.

J: Waxay ku fogaadeen gaaladu dhibaataynta Nabiga sallallaahu calayhi wasallam iyo dhibaataynta muslimiinta ilaa loo oggolaadey iyadoo amar ah, mu'miniinta inay u haajiraan Najaashi oo ka talineyey dhulka Xabashida.
Waxayna isku raaceen gaalada mushrikiinta ahayd dhibka iyo dilka Nabiga sallallaahu calayhi wasallam, waxaase ka xafiday Alle oo ku gadaamay (kaga joojiyey) adeerkii abuu Daalib si uu uga dhowro.

J: Waxaa dhintay adeerkii Abuu Daalib iyo xaaskiisii Khadiijah Allaha ka raalli noqdee.

J: Wuxuu ahaa markuu Nabigu sallallaahu calayhi wasallam konton jirsaday, waxaana lagu faral yeelay shanta salaadood.
- Al-Israa: Waa ka guureyntii Masjidka Xaramka ee Makkah iyo tegistiisii Masjidka Al-Aqsaa.
- Micraajkuna: Wuxuu ahaa ka tegistiisii Masjidka Al-Aqsaa iyo aadistiisii samada ilaa meesha ugu sarreysa (geedka gobka ee Jannada agteeda ah).

J: Wuxuu ugu yeedhay Islaamka reer Daa'if, oo u bandhigayey dadka naftiisa iyo inay taageeraan munaasabadaha iyo kulannada dadka, ilaa ay yimaadeen reer Madiina oo ka mid ah Ansaarta, wayna rumeeyeen Nabiga sallallaahu calayhi wasallam, oo ballan kula galeen inay u hiiliyaan oo difaacaan.

J: Wuxuu joogay seddex iyo toban sano.

J: Wuxuu ka haajiray Makkah oo u haajiray Madiina.

J: Wuxuu joogay toban sano.

J: Waxaa lagu faral yeelay Sakada, Soonka, Xajka, Jihaadka, Aadaanka, iyo inta kale ee sharciyada Islaamka ah.

J: Duulaankii Badar ee weynaa sannadkii labaad ee hijrada.
- Duullaankii Uxud ee ahaa Sannadkii seddexaad ee hijrada.
- Duullaankii Al-Axzaab ee ahaa Sannadkii shanaad ee hijrada.
- Duullaankii furashada Makkah ee ahaa sannadkii siddeedaad ee hijrada.

J: Qowlka Alle kor ahaaye: "Iska jira Maalin (Qiyaamada) ee la idiin soo celin xagga Alle. Markaas naf walba loogu oofin si buuxda waxay kasbatay (kheyr ama shar) iyagoo aan la dulmineyn". [Suuradda Al-Baqarah: 28].

J: Wuxuu geeriyooday bishii Rabiicul Awal, sannadkii kow iyo tobnaad ee hijrada, isagoo lixdan iyo seddex jir ah.

J: 1. Khadiijah bint Khuweylid Allaha ka raalli noqdee.
2. Sawdah bint Zamcah Allaha ka raalli noqdee.
3. Caa'ishah bint Abii Bakar As-Siddiiq Allaha raalli ka noqdee.
4. Xafsah bint Cumar Allaha ka raalli noqdee.
5. Zaynab bint Khuzeymah Allaha ka raalli noqdee.
6. Ummu Salamah Hind bint abii Umayyah Allaha ka raalli noqdee.
7. Ummu Xabiibah Ramlah bint abii Sufyaan Allaha ka raalli noqdee.
8. Juweyriyah bint Al-Xaarith Allaha ka raalli noqdee.
9. Maymuunah bint Al-Xaarith Allaha ka raalli noqdee.
10. Safiyah bint Xuyay Allaha ka raalli noqdee.
11. Zaynab bint Jaxash Allaha ka raalli noqdee.

J: Wiilashu waa seddex:
Al-Qaasim, Isagaana lagu naynaasay.
- Iyo Cabdullaah.
- Iyo Ibraahiim.
Gabdhahana:
- Faadimah.
- Ruqayyah.
- Ummu Kul-thuum.
- Zaynab.
Ubadkiisa waxaa u dhashay Khadiijah Allaha ka raalli noqdee marka laga reebo Ibraahiim oy u dhashay Maariyah Al-Qibdiyah, dhammaan ubadkiisii waxay dhinteen Nabiga hortii Faadimah maahee oo dhimatay isaga kaddib lix bilood.

J: Nabigu sallallaahu calayhi wasallam wuxuu ahaa meel dhexaad ma dheereyn mana gaabneyn, wuxuu ahaa caddaan uu casaan yar ku jiro s.c.w., wuxuu lahaa gar weyn indho waasic ah oo aad u qurxoon, af qurxoon, timo madow badan, garbo waaweyn, caraf badan iyo tilmaamo kale oo wanaagsan sallallaahu calayhi wasallam.

J: Wuxuu uga tegey ummaddiisa xujo cad, oo habeenkeedu yahay sida maalinteeda oo kale, uusan ka weecan qof hoogay maahee, ma jiro kheyr uusan tusin ummaddiisa iyo shar uusan uga digin.
**********
Fiiro gaar ah: Qeybtani waa in la xafido Aayadaha oo la fahmo macnahooda.