J: Ale ye Muhammadu ye Abdullah dencɛ ye o min ye Abdul Mutɔlib dencɛ ye o min ye Hashim dencɛ ye, ani Hashim bɔla Qurayshiw la, Qurayshiw bɔ la Arabuw la, Arabuw bɔ la Ismaɛl bɔnsonw na, Ismaɛl ye Ibrahima dencɛ ye, kisi ɲumanw ni nɛma ka kɛ a kan ani an ka Nabi ɲuman.

J: Aminata min ye Wahab denmuso ye.

J: A facɛ fatola Madina k’a to a bamuso kɔnɔ la. Kasɔrɔ A ma bange ban, Alla k’a kisi ni nɛma be a ma.

J: Sama saan kɔnɔ,Tɛnɛ lon na, Rabi al-Awwal kalo tele fɔlɔ la.

J: Maka dugu kɔnɔ.

J:- a facɛ ka jon muso ummu ayman.
- A belencɛ Abu Lahab ka jon muso min ye Suwayba ye.
- Aliima As saadiya.

J: A bamuso fatola kasɔrɔ a be sanji wɔrɔ, A mamacɛ Abdul Mutɔlib le ka a ka ko tigiya ta.

J: A mamacɛ Abdul Mutɔlib fatola kasɔrɔ a be sanji segi, A belencɛ Abu Tɔlib ka a ka ko tigiya ta.

Ɲ9: A tagala tagama la ni a belencɛ ye shaami jamana na kasɔrɔ A be sanji tan ni fila.

J: A ka tagama filana kɛla fere kɔson ni an bamuso Khadija ka wari ye, Alla ma diɲɛna a ma. Tuma min na A kɔsegi la, a k' a furu, Alla ka nɛma ni kisi be a ma, kasɔrɔ Alla kira sii tunbe sanji mugan ni loru.

J: Qurayshiw ka AlKaaba lɔ kura ye tuma min na Alla kira nɛma ni kisi be a ma,tunbe sanji bisaba ni loru la.
O ka kɛ o ka kiti tigɛbaga ye tuma min na o ma bɛn ko mɔgɔ min kakan ka kabakuru fiman bila Alkaaba kɔnɔ, a k’a bila fani dɔ kɔnɔ ani A ko kabila kelen kelen bɛɛ ye fani dagolo dɔ minɛ. O tunbe kabila nani le ye. O ka lawili ka bɛn a bila yɔrɔ ma tuma min na, a ka bila ni a yɛrɛ boro barikama ye, Alla ka nɛma ni kisi be a ma.

J: a sii tunbe sanji binani, Alla k'a ci ka taga adamanden bɛɛ ma nisɔndiya baga ye ani bagabagali baga ye.

J: Suko ɲuman, A tun kɛla A te fɛn ye suko la abada fɔ o fɛn be kɛ gɛla inafɔ sɔgɔmada fɛ yɔrɔ kɛnɛ .

J: a tunbe Alla bato hira kuru wo la, ani A b'a yɛrɛ labɛn o kama .
Cilaya jigila a kan k’a sɔrɔ hira kuruwo kɔnɔ a be Alla bato la.

J: o ye Alla kɔrɔtani ka kuma ye: {kalan kɛ ni i
Matigi tɔgɔ ye min ye danni kɛ 1. A ka adamaden dan ka bɔ joli su la 2. Kalan kɛ, I Matigi le ye masa fonisere ye 3. Min ka adamanden kalan ni sɛbɛni fɛn ye 4. A ka adamaden kalan fɛn na A tun te fɛn min lɔn 5. [Suratu Al Alaq: 1-5].

J: Cɛw cɛma: Abu Bakar Sidik.
Musow cɛma: Kadija min ye Kuwaylid denmuso ye.
- Denmisɛniw cɛma: Ali min ye Abi Talib dencɛ ye.
mɔgɔ kanhɔrɔyani bɔnsonw cɛma: Zaydi min ye Haarisa dencɛ ye.
Jon cɛma: Bilal min ye Habasha ka ye Alla ka diɲɛna o bɛɛ ma.

J: ka mɔgɔw wele kana silamaya ma kɛla dogona saan saba ɲɔgonna kɔnɔ, o kɔfɛ, Alla kira Alla k’a nɛma ni kisi be a ma, Alla k'A yamaruya ko A ye weleli kɛ kana silamaya la kɛnɛ kan.

J: filankafow dantimina Alla kira yɔrɔ la, ani silamaw yɔrɔ la, fɔ Alla ye sira di limaniyabagaw ma o ka taga sigi Najashi fɛ Abasha jamana kan.
filankafow bɛnna ko o ye tɔrɔya lase Alla kira ma, Alla k’a nɛma ni kisi be a ma, n'ga Alla k'a latanga k’a lamini n’a belencɛ Abu Tɔlib ye walasa a k’a tanga o ma.

J: A belencɛ Abu Tɔlib n’a muso Khadija, Alla ka diɲɛ a ma.

J: A tunbe san biloru, sufɛ tagama ni sannayɛlɛn la, seli farida loru jagoyala a kan.
sufɛ tagama: ka bɔ Alkaaba la ka taga Jerisalɛm misiri la.
Sannayɛlɛn : kɛla ka bɔ Jerisalɛm misiri la ka taga sankolo la, ka bɔ yen ka taga Sidratu Al muntaha la.

J: A tunbe Tayfa dugu mɔgɔw wele Silamaya ma. ka A yɛrɛ yira ola lajɛnni wagatiw la ani lajɛnw yɔrɔw la, fɔ ka taga se Madinakaw ma minuw bɔla Ansarw la, limaniyala Nabi ɲuman ma Alla ka nɛma ni kisi be a ma, ani o ka baya ta A ye k'o o bena dɛmɛ.

J: A ka san tan ni saba le kɛ o la.

J: Ka bɔ Makka ka taga Madina.

J: San tan.

Jaga jagoya a kan, ani sun, ni heji, ani jihadi, ani seli wele, ani silamaya sariya gɛrɛw.

J: Badiri kɛlɛ: silamaya san filana la.
- Uhud kɛlɛ : Silamaya san sabana la.
- Ahzabu kɛlɛ ka kɛlɛ : Silamaya san loruna la.
- Makka dayɛnlɛli kɛlɛ, Silamaya san segina la.

J: o ye Alla kɔrɔtani ka kuma ye: Aw ka siran lon ɲɛ , aw bena kɔsegi Alla ma lon min na. o kɔfɛ nii kelen kelen bɛɛ bena sara fɛn na a ka min kɛ, o sara bena di o ma, o si tena tɔɲon. [ Suratu Al Bakara: 281].

J: A fatola Rabil fɔlɔ kalo la, silamaya san tan ni kelenna la, a tunbe sanji biwɔrɔ ni saba.

J: 1. Khadija min ye Khuwaylid denmuso Alla ma diɲɛna a ma.
2. Sawda min ye Zamha denmuso Alla ma diɲɛna a ma.
3. Aisha min ye Abubakar sidik denmuso Alla ma diɲɛna a ma.
4. Afsɔ, Umar denmuso Alla ma diɲɛna a ma.
5. Zeynab min ye Khuzayma denmuso Alla ma diɲɛna a ma.
6. Ummu salama min ye Hind denmuso Alla ma diɲɛna a ma.
7. Ummu Habiba Ramla min ye Abi sufyaane denmuso ye Alla ma diɲɛna a ma.
8. Juwayriya min ye Al haarisu denmuso Alla ma diɲɛna a ma.
9. Maymuna min ye Al haarisu denmuso Alla ma diɲɛna a ma.
10. Sɔfiya min ye huyay denmuso Alla ma diɲɛna a ma.
Zeynab min ye jahshi denmuso Alla ma diɲɛna a ma.

J: cɛw ye saba:
- Al kaasim, a tunbe wele ni o le ye.
- ani Abdulla.
- ani Ibrahiim.
Musodenw:
- Faatima.
- Rukiya.
- Ummu kulsuum.
- Zeynab.
Alla kira den bɛɛ sɔrɔla ni an bamuso Khadija ye Alla ma diɲɛna a ma, ma fɔ Ibrahiim, Ale sɔrɔla ni an bamuso Maariya Al kibtiya ye, O bɛɛ fatola ka kon a ɲan, ma fo Faatima, a le fatola a kɔfɛ kalo wɔrɔ tɛmɛni kɔ.

J: A tun kɛla nɛma ni kisi be a ma cɛw cɛma ta ye janyan bolo ma, A tun ma jan, A tun ma suru, A tunbe o ni ɲɔgoncɛ, a farikolo ka gɛya tun ka suru wulenya la, nɛma ni kisi be a ma, ani a bonbonshi tun ka sha, A ɲankisɛ fila tun ka bɔn, A da sanima tun lawasani le , A kunshigi tun fini le kosɔbɛ, A kamankun tun lawasani le, A kasa tun ka di, ani o ɲɔgon gɛrɛw dan cogo ɲuman la nɛma ni kisi be a ma.

A y’a ka mantonw to Alla ka nɛma ni kisi b’a ma, sira telenni kan, a sufɛyɔrɔ be i nafɔ a telefɛyɔrɔ, mɔgɔ si te bɔ a la fɔ mɔgɔ min alakila. A ma ko ɲuman si toy n’a ma a yira a ka mantonw la, ani ko jugu si ma na fɔ a ye a ka mantonw lasɔmi o la.
*********
Ni ye hakili lajigi ye: Ni bolofaran ye kaAl kuranaba ayaw latanga, ani k’o kɔrɔw famu.