Ekitundu ky'ebyafayo bya Nabbi.

Okwanukula: Ye Muhammad mutabani wa Abdallah mutabani wa Abdul-mutwalib mutabani wa Hashim. Hashim ava mu kika kya ba Quraish, ate aba quraish bawarabu, abawarabu bava mu baana ba Ismail mutabani wa Ibrahim emirembe jibeere ku bbo.

Okwanukula: Taata we yafiira mu kibuga Madiina, nga nabbi okusaasira n'emirembe bibeere kuye akyali mu lubuto lwa mama we.

Okwanukula: Ku balaza, mu Rabi Al-awwal(Omwezi gw'okusatu) mu Mwaka gw'enjovu.

Okwanukula: -Omuzaana wa Taata we ayitibwa Ummu Aiman.
-Omuzaana wa Taata we omuto Abu Lahab ayitibwa Thuwaiba.
-Haliima Assa-adiyya.

Okwanukula: Mama we yafa nga alina emyaka Mukaaga, era awo Jajja we Abdul-Mutwalib n'atandika okumulabirira.

Okwanukula: Jajja we Abdul-Mutwalib yafa nga Nabbi wa myaka munaana, era Taata we omuto Abu-Twalib n'atandika okumulabirira.

Okwanukula: Yagenda ne Taata we omuto e shaami nga Nabbi alina emyaka kumi n'ebiri(12).

Okwanukula: Olugendo lwe olw'okubiri lwaliwo nga asuubula mu maali ya Khadija(Allah amusiime ), era Nabbi bweyakomawo n'awasa khadija, nga Nabbi alina emyaka abiri mw'etaano(25).

Okwanukula: AbaQuraishi baddamu okuzimba Qaaba nga Nabbi alina emyaka asatu mu etaano(35).
Era nebamusaba alamule wakati wa bwe bwebayawukana ani alina okuteekawo ejinja eliddugavu mu kifo kya lyo , n'aliteeka ku lugoye n'alagira buli kika ku bika ebina kikwateko oludda ku lugoye.
bwebaalisitula nebalitwaala mu kifo kyalyo, Nabbi(okusasira n'emirembe bibere ku yye) yaliteeka mu kifo kyalyo weriri n'emikono gye.

Okwanukula: Yalina emyaka ana(40), era yatumwa eri abantu bonna nga musanyusa era nga mutiisa.

Okwanukula: Ekirooto ekyamazima, Nabbi teyalabanga kirooto okujjako nga kijja nga ekitangaala ky'okumakya.

Okwanukula: Nabbi yalinga asinza Allah mu mpuku eyitibwa Hiraa era ekyo yali akyetegekera.
Era obubaka bwamukkako nga ali mu mpuku asinza.

Okwanukula: Ke kigambo kya Allah: {Soma ku linnya lya Mukamawo oyo eyatonda ebitonde byonna 1 Yatonda omuntu nga amuggya mu kitole ky'omusaayi 2 Soma n'omuleziwo y'asinga obugabi 3 Y’oyo eyayigiriza n’ekkalaamu, (Ayigiriza n’alunngamya n’ekkalaamu olw’ebyo by’ewandiika 4 Yayigiriza Omuntu ebyo bye yali tamanyi 5} [Suurat Al-alaq: 1-5].

Okwanukula: Mu basajja yali ABUBAKAR SWIDDIIQ
Mu bakyaala yali Khadiija muwala wa Khuwailid.
Mu baana yali:

ALI BIN ABI TWALIB.
Mubaddu yali:

ZAID BIN HAARITHAT.
Mu Baddu:
BILAL OMUHABASHI Allah abasiime.

Okwanukula: Okukoowoola kwali kwa kyaama okumala emyaka esatu, oluvanyuma Nabbi okusasira n'emirembe bibeere ku yye n'alagirwa okwasanguza daawa(okukoowoola abantu mu lwaatu).

Okwanukula: Abasinza amasannamu bamunakuwaza ekisusse yye n'abasiramu, okutuusa Nabbi lweyakkiriza Abasiramu okusenguka bagende eri kabaka we Ethiopia ayitibwa Najjashi.
Era Abaasinzanga amasanamu begatta okunakuwaza Nabbi, n'okumutta naye Allah n'amukuuma era n'amuteera Tata we omuto Abu-twalib okuba nti amukuuma obutatusibwako bulabe.

Okwanukula: Taata we omuto Abu-Twalib yafa.
ne mukyala we Khadija Allah amusiime naye yafa.

Okwanukula: Byaliwo nga awezezza emyaka ataano(50), era Allah n'amulaalikako esswala ettaano.
-Isra:Lwe lugendo lwa Nabbi okuva ku muzikiti gwe makka(ku kaaba) okudda ku muzikiti oguyitibwa Aqswa oguli e palestine.
-Ate miraaj: Lwe lugendo lwa Nabbi okuva ku masjid Aqswa okugenda mu ggulu mpaka ku ggulu ery'omusanvu.

Okwanukula: Yakoowoolanga abantu be Twa-ifu era nga yeyoleka gyebali mubiseera n'ebifo awakunganirwa abantu, mpaka abantu be madiina mu ba Answari bwebajja, nebakkiriza Nabbi okusasira n'emirembe bibere ku yye era nebamwegattako nebamusuubiza okumutaasa.

Okwanukula: Yasenguka okuva e Makka n'aagenda e Madiina.

Okwanukula: Yalaalikibwako okutoola zaka, okusiiba, okukola hijja, okulwana mu kkubo lya Allah, Okwaziina, n'amateeka amalala mu mateeka g'obusiramu.

Okwanukula: -Olutalo lwe badiri olunene: lwaliwo mu mwaka gwa kubiri ogw'amasenguka.
-Olutalo lwe Uhudi, mu mwaka ogw'okusatu ogw'amasenguka.
-Olutalo lw'ebibinja(Ahzaabu), mu mwaka ogw'okutaano ogw'amasenguka.
Olutalo lw'okuggulawo makka, mu mwaka ogw'omunaana.

Okwanukula: Ekigambo kya Allah: {Era mutye olunaku lwe mulizzibwa mu lwo eri Allah, Oluvannyuma ne kutuukirizibwa okusasulwa kwa buli mwoyo ekyo kye gwakola; era tewali wa kulyazaamaanyizibwa } [Suurat Al-baqara:281].

Okwanukula: Yafa mu mwezi ogw'okusatu, omwaka ogw'ekkumi n'ogumu ogw'amasenguka, nga alina emyaka nkaaga mw'esatu(63).

Okwanukula: 1-Khadiija bint khuwailid Allah amusiime.
2-Sauda bint zam'at Allah amusiime.
3- Aisha bint Abi bakri Sswiddiiq Allah amusiime.
4- Hafswa bint Umar Allah amusiime.
5- Zainab bint khuzaima Allah amusiime.
6- Ummu Salama Hind bint Abi Umayya Allah amusiime.
7- Ummu habbiba Ramlat bint Abi sufian Allah amusiime.
7- Juwairiya bint Al-harith Allah amusiime.
9- Maimuuna bint Al-haarith Allah amusiime.
10- Swafiyya bint Huyayyi Allah amusiime.
11- Zainab bint Jahshi Allah amusiime.

Okwanukula: Mu balenzi, basatu:
1- Qasim, era lyerinnya Nabbi lyeyayatikirira nalyo(yayitibwanga Abul-Qasim).
2- Abdallah.
3- Ibrahiim.
*Mu bawala:

1- Fatwima.
2- Ruqayya.
3- Ummu Kulthuum.
4- Zainab.
Abaana be bonna yabazaala mu Khadija Allah amusiime, okujjako Ibrahim, yamuzala mu Mariat omuqibti era abaana bonna baafa nga Mulamu okujjako Fatwima yye yafa oluvannyuma lwe nga wayiseewo emyezi mukaaga.

Nabbi okusaasira nemirembe bibeere ku yye yali wakitema, nga si mumpi ate nga si muwanvu, wabula nga ali awo wakati, era yali mweru nga alimu olumyufu, Yalina ekirevu nga kisakattivu, Amaso ge nga manene, Omumwa gwe nga munene, nga enviri ze nzirugavu nnyo, nga ekifuba kye kigazi, nga awunya bulungi, n'ebitendo ebirara bingi.

Okwanukula:
Yabaleka ku kubo eryeyolefu, ng'ekiro kiri ng'emisana, teri alivaako okujjako ng'abeera azikiridde.
Teyalekayo kirungi kyonna okujjako nga akiragiridde abantu b'ekibiina kye, wadde ekibi kyonna okujjako nga akibekesezza.
*********
Okulabula:
Kino ekitundu kya kukwata aaya n'okutegeera amakulu gaazo.